CAT ILINAE
Tabulas, ſigna toreumata emūt: uetera negligūtnoua diruūt, alia ædificāt? Poſtremo, oībus modiſ pecuniā trahunt: uexant tanjē ſūma libidine,diuitias ſuas uīcere nequeūt. At nobis ē domi inoꝑia, foris æs alienū. Mala res, ſpes multo aſperior: deniqꝫ quid reliqui hēmus p̄ter miſerꝭ amaīam? Qui igitur exꝑgiſcimini. En eſt illa, quāſæpe optaſtis, libertas. Præterea, diuitiæꝫ decus:gloria, in oculis ſita ſunt. Fortuna oīa ea uictoribus præmia poſuit, Res tempus ꝑiculaꝫ egeſtas.belli ſpolia magnifica: magis qͣ oratio mea, uoshortentur: uel imꝑatore uel milite me utimini.Neqꝫ aīus, neqꝫ corpus a uobis aberit: Hæc ipſa,ut ſpero, uobiſcum una cōſul agam, niſi forteaīus me fallit: Aſi uos ſeruire magis qͣ imperareparati eſtis. Poſtquā accœpere ea hoīes quibusmala abunde oīa erant, ſed neqꝫ res: neqꝫ ſpesbona ulla, tametſi illis quietam rem pubilicammouere magna merces uidebatur: tamen poſtulauere pleriqꝫ, ut proponeret quę conditio bellifore quę præmia armis parerent, quid ubiqueopis: aut ſpei haberent. Tunc Catilina polliceritabulas nouas: proſcriptionem locupletum, magiſtratus, ſacerdotia, rapinas: & alia omnia, quæbellum atque libido uictorum fert. Præterea eſſe in Hiſpania eiteriore Piſonem: inMauritania cum exercitu. P. Siccinum Nucerium, conſilij: ſui participes. Ad huc petere conſulatum C. Antonium, quem
proprie deus foci appellatur: ſed hic pro loco accipitur: uidelicet pro foculo ubi familia ſtat. Tabulas pictascabulæ proprie dicuntur picture in tabulis artificioſe formatæ: quibus maiores plurimum delectabanturSigna ſtatuas uel marmoreas uel eburneas uel argenteas uel aureas. Toreumata: uaſa torno facta ut ſuntpateræ pulcherrimæ cathedræ: & alia huiuſmodi.Vetera diximunt: non contēti maiorum ædificiis eaſolo æquant: alij ædificant. Vexant: frequenter uehunt: nam uexo frequentatiuum eſt de ueho: idem eſt ꝓlacero. Virgilius. Dulchyas uexaſſe rates.Summa libidine ſumma luxurſa & ſuperfinitateInopſa: paupertas. Res mala: ē domī noſtræ:& res familiaris noſtra aduerſa ē: quia pauperes ſumus. Spes multo aſperior: quia efficiemurpauperiores ad extremum enim peruenturi ſumꝰquin pro ꝙ non capeſcite rem publicam: quoniam in medio poſita ē nullo defendente. Omnia præmia: libertatem diuitias decus gloriam.Res tempus pericula & cætera concludit per enumerationem: quia breuſter enumerantis quæſuperius diffuſe dixerat uel quod intēdit concluditPericula: quia ſpes nobis aſperior ē ne indiſcriRes miſera. Tempus opportunum.mina perueniamus malora. Egeſtas. quiaſumma neceſſitas nobis eſt. Magnifica. quæ dixi. Vobiſcum: quia eodem furore incitati eſtisad Rem publicam occupandam. quo ego ſum.Animus ſcilicet ueſter. Poſtquam accœpere:Viſum ē ſuperſus quomodo adhortatus ē Catilina coniuratores ad rem publicam occupandam:Nunc autem dicit quomodo ſe habuerunt qui Catilinæ orationem audiuerant. Accœpere intellexere ea quæ ſupradicta ſunt a Catilina. Omnes coniuratores. Quibus abunde mala. quiabundant omnibus maſis: & inopia rei familiarisſtricti erant: & grande æs debebant. ne quomodoſolueret ulla ſpes ſuꝑpetebat Superflue: abundepluſquam ſatis. Sed neqꝫ res: id eſt qui incpes erant. non ſibi erant opes. Mala ſpes nihil habebant: & nihil ſperabant quod deterius eſt.Magna merces. uidebatur tam & ſi loco mercedis ponebant oclum & quietem rei publicæ perturbare. Quietam Rem publicam: tranollum & occioſum ſtatum ciuitatis. Plæriqueconiuratores. Quæ conditio belli foret: ſi uictores euaſerimus quæ nam noſtra erit conditio.Quæ premia quid premſi conſecuturi ſumus.ex hoc quod in Rem publicam arma capimus.Quod ubiqꝫ. quibus nos periculis exponimusſpel: quibus autem uſribus freti tantum facinusaggredi mur. Tum Catilina. Polliceri:ad id quod dixerat plorique coniuratores quæconditio belli foret. quæ præmia peterent. Nouas tabulas: admirandas tabulas quæ poſſidebantur adiuitibus. ſicut apud auctores comprehendi poteſt erant precioſæ huiuſmodi tabulæ in quſbus artificioſepingebantur imagines æreuel argēto & auro redimitæ.Proſcriptionem locupletum: publicationembonorum hominum diuitum. nam proſcribere nomen ciuis romanus nomen eius in tabula ſcriptum inpublicum extollere. ut quiſque legere poſſet. & quicunque legiſſet ius habebat in corpus etiam in bona illius qui in tabula proſcriptus erat. Proſcriptionem locupletum: publicationem bonorum quæ poſſidebantur a diuitibus. Magiſtratus: primus & ſumus magiſtratus in arbe Roma erat conſulatus ſecundꝰmagiſtratus erat prætura. tertius ædilitas. quartus tribunatus plebis. quintus quæſtura: ſed cenſura erat inter maiores magiſtratus enumeranda. Sacerdotia. id eſt ſacerdotum beneficia & honores in quibus ſacerdotes honorati primo afficiebantur. Alia omnia & cætera. ut puta alienas ſtuprare uxores: uirgiInes quas prius dilexerant uiolare. Fert: cupit Præterea: dicebat ad illud quod ubique opis autpei haberet. Piſonem in citeriore Hiſpania. Superius dixit hunc. Piſonem interfectum: ſed antequam interficeretur hæc omnia facta ſunt. Adhuc. præterea dicebat: