Druckschrift 
Opera : Mit Komm. von Laurentius Valla
Einzelbild herunterladen
 

CATILINAE

quem cenſores ſenatu ꝓbi gr̄a amoue̓āt. Huichomini non minor uāitas īerat, ꝗͣ audacia, nequereticere quæ audierat: neque ſua & ipſa ſceleraocultare. ꝓrſus neque dicere neqꝫ facere ꝗcquāpēſi hēbat. Erat ei cū fuluia mulier̄ nobili, ſtupriuetꝰ cōſuetudo: cui cū minꝰ gratꝰ eēt: ꝗa īopiminus largiri poterat, repēte gloriās, maria mōtiſqꝫ policeri cœpit mīari īterdū ferro, ni ſibi obnoxia fore poſttremo, ferocius agitare ꝗͣ ſolituserat. At fuluia īſolentia Curij, cauſa cognita talepi culū. R. P. haud ocultū habuit? Sed ſublatoautore de Catilinæ coniuratōe, quæ, quomodoaudierat, cōpluribus narrauit. Ea res in primiſtudia hoīum accēdit, ad cōſulatum mādādum.M. T. Ciceroni: Nāqꝫ antea, pleraqꝫ nobilitas īuidia æſtuabat, & qͣſi pollui conſulatū credebatſi eū quāuis egregius hō nouus adeptus foret.Sed ubi periculū aduenit, inuidia atqꝫ ſuperbiapoſt fuere. Igit̉, habitis cōmitiis cōſules declarātur/ M. Tullius &. C. Antoniijs. Quod factum,prīo, populares coniurationis cōcuſſerat. Neqꝫtamē Catilīæ furor minuebat̉: ſed in dies plura

Aam flagitium dicitur uitium flrgitione .i. reprehenſione eignum: ſeu in uerbis fueri ſeu in factis. ſed ī factis ſemper facinus dicitur Probri. uituperii. Amouerant: remouerant: quia in dignuserat ſenatorii ordinis. Non minor uanitas quam haud audacia ꝗdē ſibi inerat ſed ſimul uanus. Neqꝫ. reſpondit quomodo uanus erat obſcelera ab alijs. Penſi: conſiderati ſine ulla conſideratione. Pēſatione .i. conſideratione: & dicebat & agebat curio. Conſuetudo familiaritas. Nobilis. famoſa & clara dicitur non ſolumuirtute īſignis. ſed uitio cognitus ille qui uel uirtutibus uel uitiis ingentibus omnibus cognitus eſtnobilis appellatur. unde nobile ſcortum. ꝗa multis cognitum ē. Cui cum minus gratus. hæceſt conſuetudo meretricum quum multum pecuniæ ab amico receperit diligunt cum uero minimam pecuniam acceperint minuitur amor.Quia minus inopia conſequitur nam cumfrequenter ad eam iter faceret. & ſemper ei aliꝗdlargitor ad extremam neceſſitatem redactus erat.ut non poſſet explere eius auaritiam. qua propterminus gratus erat. Repēte. ex improuiſo.Glorians. quia iam coniurationis ſperabateuentum ideo gloriabatur. Maria & montesprouerbium eſt quod cum de ingenti alicuius policitatione agimus. cum irriſione quadam dicereſolemus. dicebat enim maxima eſt facultas diuitiarum. quas paulo poſt polliceri licebit. Obnoxia. ſubiecta & morigera. Agitare. uexare & perterrefacere. At fuluia. Fuluia. ut erat fœmina aſtutiſſima ſe obnoxiam dixit futuram curio. & ita pedetentim interrogauit dic mihi cur quam facultatem habeas diuitiarum. nam& ſi hoc mihi communicaueris. ego tecum ſimulbonis lætabor & ita cum illa ſimulaſſet ſe ſibi fore obſecuturam extorſit ab eo ut coniurationemaperiret. Inſolentia: ſuperbia & arrogantia.cauſa cur adeo ferox factus eſſet. Sublato auctore. diſcēdente auctore coniurationis qui auctor fuerat aperiundæ coniurationis. ſcilicet Curius. Quæ ſcilicet uerba. Quomodo ſcilicet per aſtutiam ſuam curius ſibi aperuerat.Cur pluribus. cum multis uerbis. uel cum pluribus. ſcilicet hominibus. Ea res. ſcilicet quamde coniuratione Catilinæ aperuerat. Accedit incitauit.Mandandum ad tradendum. Mar. Ciceroni quia ſolus ex omnibus ciuibus romanis uidebatur idoneus. qui depernitioſis ciuibus rem publicam eripere poſſet quam Marcus Tullius. & eſt maxima.Ciceronis laus. qui unus ex omnibus uiſusPlæraque nobilitas maior pars nobilium. Extufuerit ad rem publicam recuperandam idoneus.abat. ardebat. & ſimulabatur odio quia quodam modo.Polui. maculari & ſordidari. Cum conſulatum nouus homo. Nouus homo dicitur qui paulo ante ab infimo gradu ad ſummum officium aſcenderit. ut tribunatus & conſulatus ut Cicero fuit.Nam dicunt nonnulli fabri ferrarii fuiſſe filium. fuitautem quod conſtat ex municipio arpinati. unde dictus eſt Arpinas Cicero. ſed cum patre ſimul peruenitin urbem Romam. & ibi factus eſt ciuis. & cum ipſe prudentia ſimul & eloquentia refertiſſimus eadem priceps Romanus euaſit. ergo nouus erat. Sed ubi periculum. ita quidem antea credebant conſulatummaculari ſi Cicero eum adeptus eſſet. ſed ubi periculum coniurationis aduenit. obliti ſunt inuidiæ atque ſuperbiæ. Poſt fuere. poſthabita ſunt. Igitur ſuperius oſtendit quomodo plæriqꝫ nobiles antea exiſtimauerant pollui conſulatum. ſi noui homines quamuis egregii eum adepti fuiſſent: poſtquam perſcuſum omnes metuebant libenter & prompte conſulatum. Marco Ciceroni mandauerunt: cui collegamadſunxerunt. Caium Antonium: quod nunc dicit. Igitur ergo quando quidem iam ob inuidiamnomines nobiles nolebant nouos homines conſularum adipiſci: & intelligebant periculum quod inſtare:omnes parabant patrocinium ciuitatis habere. Igitur. quia poſtpoſuerant inuidiam atque ſuperbiamHabitis comitiis. Congregationibus populi factis ad creandos conſules & dicitur cōmitium acon & itum eo quod ſimul iret populus ad magiſtratum aliquem creandum: uel aliud peragendum. &In campo martio conueniebant: & ſignificat cōmitium: populi congregationem: uel populi electionismagiſtratuum locum & tempus ipſarum electionum. Populares/ fautores. Primo: in principio. Concuſerat: metu cerruerat. Neque tamen: cœteri āt meruebant. ſed Catilina magis incitabatur