Tituli libri quarti inſtitutionū
ſi qͣ alia ſil̓is īueniat̉ ſi tn̄ pēales actiōesſupͣ dicte ab ip̄is pͥncipalibꝰ ꝑſonis fuerīt ꝯteſtate et hedibꝰ dāt̉ et ꝯͣ hēdes. jͣ. e§. pēales Idē ſi ex delicto defūcti aliqͥdad hēdes ꝑueīt et hͦ ꝓcedit de iure cīli.de iure ca. vi. c. fi. de ſepul. qꝛ hēs tēt̉ etiāſi nihil ad eū ꝑuenit ex delicto defunctiDe quo tn̄ ibi latius vide.De exceptionibus.Dictū ē sͣ de actioībꝰ. ſꝫ qꝛ exceptiōes ſt̓loco actionū. Nā et qͥ excipit agē videt̉qͣntuꝫ ad onꝰ ꝓbatiōis. ff. e. l. i. iō poīt h̓de excep. maxīe Iō qꝛ reſpectu actionūexceptiōes dicūtur. vnū enī alterum impugnat. Uide de materia qd̓ dixi. C. e.De replicationibus:Gl. ru ꝯtinuat. qꝛ exceptio ꝑ replicationē elidit̉. Iō ꝑ ꝯn̄s de replicatiōe dicitvt. jͣ. e. in pͥn. Itē int̓dū ꝯtigit vt replicatio q̄ pͥma facie iuſta videt̉ ꝑ duplicationem eliditur et hec duplicatio ꝑ triplicationē et ſic in infinitū. jͣ. e. ꝑ totū.De interdictisDe actōibꝰ dictū ē ꝑ qͣs exercēt̉ iudiciaſꝫ qꝛ int̓dicta vice actionū in iudicijs ꝓponūt̉ ſuppoīt d̓ int̓dictꝭ. vi. qd̓ dixi. C. eDe pena temere litigantiū.Dictū eſt sͣ de actiōibus et de his ꝑ qͦsactiōes intētāt̉. ſꝫ qꝛ temē eas qn̄qꝫ ꝓponi ꝯtīgit. poīt de pena temere litigātiū¶ Hic ſciendū ꝙ temere litigātes coercent̉ qn̄qꝫ pc̄a corꝑali. qn̄qꝫ pena pecuniaria. qn̄qꝫ pēa infamie. Corꝑalis penaīponit̉ caluniatoribꝰ vel ſil̓itudine ſupplicij vel exͣ ordinē ꝓ arbitrio iudicis ſicrimē intētatū nō fuit ordinariū Itē imponit̉ tergiuerſatoribꝰ ⁊ p̄uaricatoribꝰvi. qd̓ dixi. C. de calū. et. C. ad turpilli.Itē pc̄a infamie qn̄qꝫ puniūt̉ litigātestemere et ſi liberi parētes vel liberti patronos in ius vocauerīt ſine venia petita et īpetrata ꝙꝛ puniēt̉ in quīqͣgīta aureos. jͣ. e. §. oīm. Itē qn̄qꝫ puniūt̉ pēa īfamie litigātes ꝑ calūniā vt eſt videre ineo qͥ temere litigauit ꝯͣ quē eſt lata ſnīa
in actiōe furti vi bōꝝ raptoꝝ īiuriaꝝ d̓dolo ſepulcri violati. jͣ. e. §. ex qͥbuſdā.De officio iudicis.Diligēt̓ viſuꝫ eſt de actiōibꝰ ⁊ actoribꝰnūc reſtat videre vt ſciamꝰ qd̓ ſit iudicꝭ.officiū in iudicio vel in qͥbꝰ iudicis officiū locū habeat ¶ De quo ſciendū ꝙ latū eſt officiū iudicis et hꝫ locū in pͥncipio iudicij circa receptionē libelli. Itēin ſatiſdationibꝰ exigēdis ab actore velreo. in citationibꝰ faciendis actore velreo abſente. in dilationibꝰ dādis gratiateſtiū vel inſtrumētoꝝ Itē in interrogationibus faciendis cauſa inquirendirem vel factū de quo vel pro quo vel ꝓpter qd̓ queſtio. Itē in ſupplicationibꝰde iure faciēdis et qn̄qꝫ etiam de factoItē in ſententie ꝓlatione quā dꝫ ferrecertā ꝓut poſſibile ē sͣ de act̓. §curare.De publicis iudicijs.Glo. rubrice cōtinuat. quia ciuilia iudicia dicta ſūt vſqꝫ huc. et etiā q̄dā crimīalia ſcꝫ circa pͥuata delicta vt in prin. huius quarti libri vſqꝫ titu. de ac. Iō nūcponit de publicis iudicijs ¶ De qͦ ſciēdū ꝙ publica iudicia. ideo dicta ſunt ꝙcuiuis ex ppl̓o executio eoꝝ plerūqꝫ dat̉et inde dicūt̉ publica. jͣ. e. in prin. niſi certa ratione prohibeāt̉ ab accuſando. Dequo vide hic glo. in ꝟbo cuiuis. ⁊ gl. v̓bi plerūqꝫ. Et hec iudicia aut capitaliaſunt aut nō capitalia. Capitalia q̄ vltīoſupplicio afficiūt veluti aque ⁊ ignis interdictione vel deportatione vel metal̓lo. Cetera ſi quā infamiā irrogant cumdāno pecuniario. hec publica qͥdeꝫ ſuntnō tn̄ capitalia. jͣ. e. §. i. Et enūerat h̓ titulus publica crimīa. de qͥbꝰ h̓ et. C. et. ff.in ſuis ſpēalibꝰ titulis videbis vbi pleniꝰ q̄ h̓ breuit̓ narraui expedita reꝑiesEt ſingula q̄ a malo coercēt ⁊ ad p̄miūregniⁱ alliciūt et̓ni. qd̓ ad nos ꝑducat qͥviuit et regnat benedictus Amen.Finitur liber inſtitutionū.