Tituli libri primi
iebāt latini qͥ in vita erāt liberi et morientes recidebāt in ſeruitutē qͥdaꝫ fiebāt dediticij qͥ toto tꝑe vite ſerui erātſꝫ morientes libertatē cōſequebāt̉. hodie tn̄ ſola illa libertinitas eſt in vſu q̄dat ciuitatē rhomanā hoc eſt q̄ plenamtribuit libertatē nec diſtinguit̉ in etatemanumiſſi nec manumiſſorꝭ. dn̄i dūmotn̄ ſit maior xx ānis. De qͦ tn̄. jͣ. ti. proxi.nec diſtinguit̉ in mō manumiſſionis ꝙoēs manumiſſi cōſequūt̉ plenā libertatē vt ptꝫ. jͣ. e. §. libertinoꝝ vſqꝫ in fi. titu:Qui et ex qͥbꝰ manum ittē nō pn̄tNe qͥs credēt ex fine ti sͣ proximi cuilibꝫ licere manumittere ſubdit imꝑatorh̓ cās ex qͥbꝰ hoīes maūmitte nō pn̄t ¶De qͦ ſciēdū ꝙ in fraudē creditoris nōlicꝫ maūmitte̓ ⁊ dr̄ maūmittē in fraudēcreditoris qͥ vel iā eo tꝑe qͦ manumittitſoluēdo nō eſt vel qͥ datis libertatibusdeſiturꝰ eſt ſoluendo eſſe. reqͥrit̉ etiaꝫ ꝙmanumiſſor habuit aīm fraudandi ad hͦvt libertas data īpediat̉ qͣꝫuis bona eiꝰcreditoribꝰ nō ſufficiāt. qꝛ ſepe de facultatibꝰ ſuis ampliꝰ qͣꝫ in his eſt ſperanthoīes. jͣ. e. in prin. et. §i. et ſequente. Iteꝫminor xx. annis manumittere ꝓhibeturex lege eliaſcentia niſi ex iuſtis cauſis ettūc vindicta apud cōſilium. jͣ. eo. §. eademHodie tamen maior xvij. ānnis inteſtamēto poteſt. manumittere. jͣ. eo. §. cū autēvſqꝫ in fi. Et nota ex fi. huiꝰ tex. ꝙ qͥ cōpleuit xvij. et ē in. xviij. āno p̄t eē aduōtus et pro alio poſtulare. De his alijscauſis quibꝰ ꝓhibel̓ qͥs manumittē vid̓C. qui manu. non poſ. et in ti. qui a nondo. manu. ſunt et in tit. de ſeruo pig. da.manu. et quod ibi dixi.De lege fuſia canina tollenda:Quia lex fuſia canina libertates īpediebat. Ideo h̓ ponit̉ de ea ¶ Hic ſciendūꝙ iſta lex fuſia canina ꝓhibebat moriētibꝰ dare libertates vltra duos vel tresforte ẜm glo. i. ſꝫ int̓ viuos toti familie
id eſt oībꝰ ſeruis dare libertates ꝑmittebat et quia hoc erat inhumanū imꝑatorpoſuit hunc titulum de illa lege fuſiatollenda. vnde hodie ſic p̄t moriens manumittē ſic̄ int̓ viuos. jͣ. e. ꝑ to. Et dicit̉ẜm glo. fuſia canina forte a quodā qͥ canis noīabatur nā canis ſeruabat natiram qͥ ſtat in palea qui nec ſibi p̄t habere paleā nec alij ꝑmittit acciꝑe. ſic nec ſibi poterat tenere ſeruos cū moriebaturnec libertatē patiebat̉ eis dari ẜm glo.ꝟbi quā. ſcꝫ et nota iſtū tex. contra inuidos. de quo vide hic ꝑ Ioh̓. fa.De his qui ſui vel alieni iuris ſūtSupͣ poſuit vnā diuiſionē de iure ꝑſonaꝝ. hic nūc aliā ponit nā quedā ꝑſoneſui iuris ſunt quedā alieno iuri ſubiecteſunt. Que aūt alieno iuri ſubiecte ſuntaut ſunt in poteſtate parentum aut inpoteſtate dn̄orum et de his hic dicit̉qꝫpoſtqͣꝫ cognouerimus has ꝑſonas cognoſcemus pariter et illas que ſui iurisſunt. jͣ. e. in prin. Ex quo ſolet notari ꝙcontrariorum eadē eſt diſciplina et cognito vno cōtrariorū cognoſcatur et reliquū. Aduerte tn̄ ꝙ in hoc titulo tm̄tractat de his qui ſunt in ptāte dn̄oruꝫvt ſunt ſerui in quibꝰ olim domini habebant ptātē vite et necis hodie tn̄ dominis nō licꝫ ſuꝑ modū in ſeruos ſeuiēquia expedit reipublice ne quis re ſuamale vtatur. jͣ. e. §. in poteſtate. de his ātqͥ in ptāte ſunt parētū. ſeqͥt̉ ti. proximo.De patria ptāte.Dictum eſt sͣ de his qui ſunt in poteſtate dominorum ſequitur videre de his qͥin poteſtate parentum ſunt. ¶ De quoſciendum ꝙ in ptāte noſtra ſunt liberinoſtri quos ex iuſtis nuptijs ꝓcreamꝰNuptie āt ſiue mr̄imoniūi ē viri et mulieris coniūctio indiuiduā cōſuetudinēvite cōtinens et ibi vide gl. ꝟbi nuptieUn̄ dicūt̉ nuptie et hoc ius ptātis qd̓