Capitulū. XIII. et. XIIII.Fo. .LXXVIII
tiſſimo famulatui ſubiacere. Nam ſicut hoībusreges ita regibus dominādi deſideria dominantur. Nō magis cordi eē debet aut voluptati agercuꝫ redditibus amplis: qͣꝫ vicinus equalis moribus bonis. ¶ Ex tercio libro idē. Garrulo nō reſpōdere ꝯuīciū eſt. Plurimū laudis iuuenes moribus ſuis applicāt: quotiēs d̓ negotioꝝ meritisambientes ad peritoꝝ ꝯſilia recurrūt. De detractoribus et murmurātibus qui ſcꝫ ſic dicūt de aliquo idem ſic ait. Eſt hic loquax nec dicax. Ridiculus nec letus. Arrogās nec ꝯſtans. Curioſusnec perſpicax. Tempora p̄ſentia colens: p̄teritacarpens. futura faciēs. Bn̄ficij ſi rogatus eſt importunus petenti. derogator negati. Emulatoraccepti. Callidus reformādi. Querulus flagitati. Garrulus reſtituti. Ac ſi rogandus ſimulatorparati. Diſſimulator petiti. Uenditor p̄ſtiti. Publicator occulti. Calumniator morati: Inficiatorſoluti. Oſor ieiunioꝝ. Sectator epiſtolaꝝ. Laudabilē proferēs: nō de bene viuēte. ſed de bn̄ paſcente ſententiā Inter hec tamē auariſſimꝰ ipſequē nō tam paſcit panis bonus qͣꝫ alienus. Auidus bibendi. Auidior detrahēdi. Rabido parit̓ore ſpirās cenum: ſpūmans vinū: loquens venenū. Ita viuens paucis eſt voluptati: nullis amori. om̄ibus riſui ¶ Ideꝫ ex qͣrto libro. Sodalesvetuſtos nūqͣꝫ pro cōſequentiū nouitate faſtidias. Aliter em̄ videberis ſic vti amicis qͣſi floribꝰtamdiu gratis qͣꝫdiu recentibus: Bonū publicūſemper euertunt ſtudia priuata. ¶ Idem ex lib.quīto. Exactiſſimū virum poſſe cenſeri arbitror:de quo ciuis malus bonū tacere nō poſſit. Perfecta dilectio nō tam debet recolere quid officiorum ſoluerit: qͣꝫ meminiſſe quid debeat. Eſt hecquidem malis moribus vis: vt innocentiā multitudinis deuenuſtent ſcelera paucoꝝ: cum tamēex diuerſo bonoꝝ charitas flagitia multorū virtutibus ꝯmunicatis nequeat excuſare Quis nōexacerbeſcat cū videat ſordidari virtutem criminatione vicioꝝ? Si eligimus humilē: vocat̉ abiectus. Si erectum ſuperbus. Si minus inſtitutum propter imperitiā creditur irridendus. Sialiquatenus doctū. propter ſcientiā dicitur inflatus. Si ſeuerū tanqͣꝫ crudelis horretur. Si īdulgentem facilitate culpatur. Si ſimplicem deſpicitur vt brutus. Si acrē vitatur vt callidus. Sidiligentē ſuſpicioſus decernitur. Si remiſſū negligens iudicatur. Si ſolertem cupidus. Si quietum ignarus. Si abſteniū auarus. Si bene paſcentem guloſus. ¶ Naturali vicio fixum radicatumqꝫ eſt peccatoribus humanis: vt qͥ non intelligūt artes: non mirentur artifices. Monaſterialibus diſciplinis egre ſubditur: vel ceruicoſitas populoruꝫ: vel luxuria clericoꝝ: vt vera lausornat: ita falſa caſtigat Quidam barbariſmus ēmorū: ſermo iocūdus et animus afflictus. Adnectar celeſtiū poculorum peruenitur per amaritudinum calices terrenarum. Si quantālibet nobis anxietatem vite preſentis propinet afflictio.parua toleramus: ſi recordemur quid biberit adpatibulum: qui inuitat ad celum.Capitulum. XIIII.
Odem tēpore floeruit caſſiodorus: vt ait helynandus.EHic prius fuit ſenator: poſtea monachus: ſed ante monachatū theodorici regis ytalie cancellarius. Et ex parte eiꝰ multas fecit epiſtolas ad diuerſas ꝑſonas de negocijs ſecularibus. Idem vt dicit Uincen. ſpe. hiſto. ſuꝑ pſal.cōmendatus. cl. tractatus fecit. Libruꝫ qͦꝫ de rōeanime elegāter cōpoſuit.. Et librū de orthographia. Ipſe dicit vt refert gratianꝰ. di. xxxvij. §.ſequent. ad cap̄. Legimus. Omnis ſplendor rethorice eloquentie. oēs modi poetice locutionisoīs varietas decore ꝓnūctiatiōis a diuinis ſcriptoribus ſūpſit exordiū. ¶ Idē Caſſiodorus inꝓlogo epiſtolaꝝ. Declināda eſt ſuaſio que plushabet periculi qͣꝫ decoris. Aliter multa ſalutis lectione ſatiatis. Aliter mediocri guſtatiōe ſuſpenſis aliter a literarum ſapore ieiunis perſuaſioniscauſa loquendū eſt: vt plerūqꝫ ſit pericie genꝰ vitare qd̓ placeat doctis. Idem in epl̓a. iij. Cōuentus ſapientiū dignitas eſt imperantium. Facilisrectiperſuaſor eſt innocēs iudex: ſb̓ cuius p̄dicabili cōuerſatiōe pudet mores ꝓbabiles non hr̄e.Idē in epl̓a ſeptima. Iniquū valde eſt vt d̓ vnaſb̓ſtācia qͥbus cōpetit equa ſucceſſio: alij abūdanter affluant: alij pauꝑtatis incōmodis īgemiſcātIn epl̓a nona. Decet quenqꝫ honorem quē geritnomīe moribus exhibere. Idem in epl̓a. xij. Animus doloſus nō arbitriū ſeqͥtur imperātis: ſꝫ ſuas potiꝰ volūtates explicat. Debemꝰ oēs bn̄ gerentibus: vt eos laudis nr̄e comitet̉ aſſēſus. Nāequoꝝ curſus clamoribꝰ incitant̉. et in ſonātiummanibus agitur: vt a mutis animalibꝰ velocitasexpetat̉: quātū et hoīes ſtimulari poſſe credimꝰ:quos ad laudis auiditatē natos ſingulariter inuenimꝰ. Ideꝫ epl̓a. xiiij. Oībus libēter p̄beamꝰaſſenſū: quotiēs eſt vox iuſta petentiū. Nō deceteſſe difficile beneficium: quod non patitur largitate detrimentum. Idem in epiſtola quindecīa.Peruie ſunt ſemper iniurie facultates abſentiū:et quodammodo videtur occaſio in delictuꝫ trahere: que non poteſt animi peruadentis inſultatione terreri. Idem in epiſtola viceſima. Regnātis facultas tūc ditior fit cum remittit: et acquiritnobiles theſauros fame: neglecta vilitate pecunie. Qd̓ in iuuētute nō diſcit̉: ī etate matura neſcit̉. Maior ī ꝯſeruādis rebꝰ: qͣꝫ īueniēdis cautela adhibēda ē. Maiora principē decet tribuere:qͣꝫ a ſeruiente videatur accepiſſe. Procliuior ſemper ad miſcd̓iaꝫ via bonis mētibꝰ patet. Idem.Latet ſub ocio laudabilis fortitudo: et dū ſe probandi nō habet ſpacium: occulta eſt lux tota meCapitulū. XV.ritorū. Hec ille.Eboetio qui et bed Hatus ſeuerinus a quibuſdā dicit̉. EoLꝙ pro iuſticia tuenda et contra hereticos arrianos cōpoſuit lib. de trinitate a theodorico rege gothoꝝ et arriano cū ī ytalia regnauitincarceratus papie et interēptus ē: licet nō aſcribatur ī cathalogo ſctōꝝ ſicut plurimi alij qͥ fuer̄t