Druckschrift 
Corpus iuris civilis : Justiniani Insitutiones. Mit der Glossa ordinaria des Franciscus Accursius und den Summaria des Hieronymus Clarius
Seite
8v
Einzelbild herunterladen
 

Liber

nere neceſſe eſt: vt ecce priuignaꝫª:aut nurū in vxorē ducere nō licet:qꝛ vtreqꝫ filie loco ſuntᵇ. Quodita ſcilicet accipi debetᶜ ſi fuerit nurus aut priuigna tua. nam ſi adhuctua nurus ēᵇ: id eſt ſi adhuc nuptaʳē filio tuo: aliaᵇ ratione vxorem eāducere non poſſis: qꝛ eadem duobus nūpta eſſe non poteſt. Item ſiadhuc priuigna tua eſt: id eſt ſi mater eius tibi nupta eſt: ideo eaꝫ vxorem ducere non poteris quia duasvxores eodē tempore habere nonlicetᵉ. Socrumᵇ quoqꝫ: ⁊ nouercam prohibituꝫᵉ eſt vxorem ducere: qꝛ matris loco ſunt. quod ⁊ ip̄ꝫdiſſoluta demum affinitateᶠ procedit. Alioquin ſi adhuc nouercaᵍ ē:id eſt ſi adhuc patri tuo nupta eſt cōmuni iure impeditur tibi nubere:quia eadem duobus nupta eſſe nōpoteſt. Item ſi adhuc ſocrus eſt .i.ſi adhuc filia eiꝰ tibi nupta eſt: ideoimpediuntur tibi nuptie quia duasvxores habere nōᵛ potes. Maritiⁱ tamē filius ex alia vxore ⁊ vxoris filia ex alio marito: velᵏ contramatrimonium recte contrahunt: lꝫhabeantˡ fratrē ſororemue exᵐ ma-

trimonio poſteaª contracto natos. Et ſi qua vxor tua poſt diuortium ex alio filiam procreauerit hecnon eſt quidem priuignaᵇ tua: ſediulianus ab huiuſmodi nuptijs abſtinere debere ait. nam conſtat necſponſam filij nurumᵖ eſſe nec pr̄isſponſam nouercam eſſe: rectius tamen ⁊ iure facturosq eos qui huiuſmodi nuptijs ſe abſtinuerūt. Illud certum eſt ſeruilesᶠ quoqꝫ cōgnationesⁱ impedimento nuptijseſſe: ſi forte pater ⁊ filia: aut frater⁊ ſoror manumiſſiᵗ fuerīt. Sūt⁊ alie ꝑſone que propter diuerſasrationes nuptias cōtrahere prohibentur: quas in libris digeſtoꝝ ſeupandectarū ex veteri iure collectarum enumerariʸ ꝑmiſimꝰ. Siaduerſus ea que diximusᵗ aliqui cōierint: nec vir nec vxor: nec nuptie:nec matrimonium: nec dos intelligit̉. Itaqꝫʸ hi qui ex eo coitu naſcūtur in poteſtate patris nō ſunt:ſed tales ſunt quantum adᶻ patriāpoteſtatem pertinet: quales ſunt hiquos mater vulgoª concepit. namnecᵇ hi patrem habere intelliguntur: cum ⁊ his pater incertusᶜ eſt:

a Nupta ē. argu. ſumit̉ hic ex ꝓxi. Rn̄. qꝛ ſi ꝗs hꝫ generale auxiliū nō pōt petere ſpāle: ut. ff. de mino. l. in cauſe. ⁊ de v̓. obli. doli. ⁊. ff. d̓ edē. l. qͥdā ſunt.b Alia ratione. non ſolum ſupradicta.c Licet. īmo efficit̉ īfamis: ut. C. ad. l. iul. de adul. l. eum qui.Socrum. Diuidit̉ in quatuor partes: qꝛ Primo ponit vnū dictū ꝓhibitiuū cū rōne. Secundo īmodificat. Tertio modificatūdeclarat circa nouercam cumratione. Quarto declarat circa ſocrum cū ratione. Secunda ibi. qd̓ ⁊ ipſum. Tertia ibialioꝗn. quarta ibi. Iteꝫ ſi. Ethoc dicit. Cuꝫ ſocrū vel nouerca preſente vel preterita matrimoniū cōtrahi nō pōt ẜm aretinū vſqꝫ ad. §. mariti.d Socruꝫ. que ſunt he ꝑſonedic ut. ff. eo. ti. de ritu nup. l.adoptiuus. §. nūc videamus.e Prohibitum. iure affinitatis. ⁊ ad hoc refert̉ illud Quod⁊ ipſum ⁊cͣf Affinitate. hec littera ſibicontraria videtur. nā diſſoluta eſt affinitas. non ergo debētnuptie ratione affinitatis ſeparari vel impediri. ſꝫ dic diſſoluta ⁊c̄ .i. diſſoluto matrimꝑꝑ qd̓ contingit affinitas. ſedipſa affinitas nō ē diſſoluta.g Nouerca. ſic dicta qͣſi nocēs archus. vel qꝛ noua eſt archa ſine fructu. ⁊ facit. ff. de inof. teſ. l. iij. in fi. ⁊. l. iiij.h Nō potes. al̓s nō poſſis .ſ.eodem tēpore ſubaudi ut. sͣ. ꝓ Mariti. Hoc dicit filiusxi. §.ex vxore pͥmortua contraherepōt matrimonium cum filiavxoris ex marito premortuohoc dicit vſqꝫ ad. §. Et ſi quai Mariti. l. inter ſe frater ⁊ ſoror ꝓhibeant̉: vt. sͣ. e. §. inter eas tn̄ ⁊c̄.exor ẜm Porcum.k Uel cōtra .i. contrario.l Habeant. illi minores.n Poſtea .ſ. poſt natiuitatem iſtorum. ⁊m Ex matrimonio. ſcꝫ eoꝝ.ſic aduerbium poſt̓ determinat dictionem cōtracto. vel dic ꝙ determinat v̓būhabeāt. ⁊ dic ꝯtracto .ſ. prius. nā qui ex eo matrimonio .ſ. maiorū naſcūtur fratres ſunt ex parte matris illi qui natus eſt: vel nata prius ex femina. Idem dicaſecontra ꝙ erit frater vel ſoror ex parte patris illi qui fuerat ex illo patre natꝰ tamen iſti nullo iure ſibi inuicem iungunt̉. viro enim cognati vxoris iunguntunō āt alijs cognatis viri. Idē ecōtra. qꝛ cognati viri vxori iungūt̉ nō aūt alijscognatis vxoris: vn̄ reprobat̉ quorūdā opinio ꝗ dixerūt ꝙ nullꝰ ab arbore ducit aliū. nam in ea cōtinēt̉ cognati viri ⁊ vxoris. ⁊ tn̄ iungunt̉ vt hic dicitur necinter ſe nec ante matrimonium inter duos cognatos viri ⁊ vxoris cōtractꝰ ſuccedūt vt. C. cōia de ſuc. l. amite. nec poſtea niſi ſicut facit vir vxori deficiēte omni ꝑentela ⁊ excluſo fiſco: vt. C. vn̄ vir ⁊ vxor. l. i. ⁊ in aucͣ. ibi ſignata. Et ſi qua uxor. Publica honeſtas īpedit cōtrahere matrimonium cumfilia quondā vxoris ſuſcepta ex alio viro poſt diuortium pͥmi mariti. Iteꝫ impedit patrē cōtrahere cū ſponſa filij ⁊ ecōtra. h. d. ẜm Areti.o Priuigna. qꝛ illa eſt priuigna mea que ex mea vxore eſt nata anteꝙͣ eſſetvxor. ⁊ femine ille eſt priuignus qui ex marito natus fuit anteꝙͣ ſuus eſſet maritus: vt. sͣ. e. §. affinitatis. ⁊. §. ſocrum. ſed hec poſtea fuit nata. tamē dicit Iuli.abſtinendū ratione honeſtatis: vt ſubijcit ⁊. ff. e. l. ſi qua. §. ſi vxor. ⁊. l. ſi vxor.⁊. l. ſemper. ⁊ ad hoc inducit duo argu. nam ⁊cͣ.y Nurum eſſe. lꝫ ſit ſponſa. tamen non eſt nurus anteꝙͣ fiat vxor. ⁊ econtralicet ſit ſponſa patris. quia vxor non eſt patris adhuc. ideo non eſt filij nouerca vt hic. ⁊. ff. de ri. nup. ſi qua. §. i. ⁊ tamen licet nulla ſit affinitas eſt abſtinendum vt ſubijcit. Rectius ⁊c̄. a ſimili concludit in caſu propoſito primo in hoc.§. accurſius.q Facturos .ſ. ſancimus.Cllud. Inter ſeruos etiam eis manumiſſis matrimonium contrahentibus cognatio impedit ad matrimonium contrahendū. hoc dicit ẜm Bal. vſqꝫad. §. ſi aduerſus.r Seruiles .i. dum durāt ſerui. ⁊cͣ.ſ Cognationes. id eſt conſanguinitates que ſunt inter ſeruos ⁊ impediunt nuptias inter eos. Item affinitas: ut hic ⁊. ff. e. adoptiuus. §. ſeruiles. ſed quomodo hoc cum nulla cognatio ſit inter eos: ut. jͣ. de capi. di. §. ꝙ autem. ſedillud in iure ſuccedendi ⁊ in tutela vel hereditate dicitur: hoc autem in iure ſanguinis qd̓ nl̓o iure ciuili tolli poteſt: vt hic. ⁊. ff. de reg. iur. l. iura ſanguinis.

latrimonij. Sed nonne ⁊ alia ra⁊ per conſequens eſt in prohibitiotione inter eos matrimoniunia ſunt ſerui. vt. sͣ. eodeꝫ. §..i. primo Reſpon. ⁊. C.cum ancillis? Reſpon. durāte ſeruitute hec ſunt duo innanumiſſis durat hoc vnuꝫvt ſequitur.t Manumiſſi fuerūt.vel ambo. ⁊ tunc vnuꝫeſt impedimentum ſanuinis: vel vnus tm̄: ⁊inc duo ſunt que impediunt vt modo diximus.u Sunt. ⁊ alie. enumerari. poſſunt autemenumerari. xiiij. modicuꝫ his quos ſcilicet hoctitu. habemus. Primus eſt ratione ſeruitutis: vt. sͣ. eodem .i. reſpon. ⁊. C. de inceſtisnup. l. cuꝫ ancillis. Secundus eſt ratione etatis vt mares minores.xiiij. annis. ſemine minores. xij. vt. sͣ. eodem.ij. reſpon. Tertio ratione ſanguinis qd̓ in triadiuiditur. aſcendentesdeſcendentes. ⁊ collaterales: ut. sͣ. eodem. §.ergo ⁊. §. inter eas. ⁊. §.fratris. ⁊. §. eius. ⁊. §.duorum. Quarto ratione adoptionis: vt. sͣ.eodem. §. ergo. ⁊. §. ītereas in fi. vtriuſqꝫ. Quīto ratione affinitatis pͥſentis preterite ⁊ future: vr̄. sͣ. eodeꝫ. §. affinitatis. ⁊. §. ſocruꝫ ⁊ .§. ſivxor. Sexto ratiōe matrimonij. nam ſi habetvnam non debet habre alteram eodem tempore al̓s eſt infamis: vt. sͣ. eodem. §. ſocrum in fine ⁊. §. affinitatis. in fine. ⁊. C. ad. l. iul. de adul. l. eum. Septimo per ſena. cō. quod vetat fieri matrimonium inter tu. ⁊ cū. ⁊ filios eorum quōdam pupillam ⁊ adultam ſuam: vel patris: vt. C. de interdic. ma. interpu. l. i. Octauo per legem papiam ⁊ iul. ſcilicet inter ſenatores ⁊ eorumlibertos ⁊ libertas. uel al̓s vilis conditionis feminas: vt. ff. de ritu nupti. l. papi. ⁊. C. de nup. l. ſi libertatem. quod capitulum hodie correctuꝫeſt: vt in autentico. vt lib. dece. §. ſiquis autem. collatione. vi. Nonuseſt vt inter preſidem. ⁊ ſibi ſubiectam ratione iuriſditionis: vt. C. d̓ nup.⁊ ſi contra ⁊. C. ſi quacunqꝫ pre. po. l. prima. Decimus eſt per conſtitutionem principis vt cum ea quam quis de ſacro fonte leuauit: vt. C. denup. ſiquis alumnam. in fine. Idem ſeruatur de ipſa cōmatre. licet noſtro iure cautum non reperiatur. Undecimus eſt ratione honeſtatis: vt.sͣ. eodem. §. ſi vxor. ⁊. ff. eodem. l. ſiqua. Et xij. ratione ordinis annexi:vt cum clericis in ſacris ordinibus conſtitutis: vt in autentico. quomodo opor. epiſco. §. neqꝫ autem collatione .i. ⁊ in autentico: de ſanctis. epiſco. §. ſiquis colla. ix. Eſt ⁊ tertiuſdecimus: vt in monachis conuerſismonialibus licet non ſint in ſacris ordinibus conſtituti: vt in aucͣ. de monachis. §. antepe. collatione prima. ⁊ in autentico de nup. §. per occaſionem collatione. iiij. Eſt ⁊. xiiij. in muliere rapta que proprio nubet raptori quod prohibetur: vt in autentico. de rapt. mu. quę propi. rap. nu..§. i. colla. ix.Si aduerſus. Cō̓trahēs matrimonium de facto cōtra mādata legū nō efficit̉ vir vl̓ vxor: nec matrimonium appellat̉: quo matrimoniodiſſolutio nō eſt locus exactioni dotis vel donationi ꝑꝑ nuptias: ⁊ aliaspenas patit̉. h. d. cū. §. ſequenti. uel ſic. Qui ſcienter matrimonium cōtrahunt cōtra mādata legū: nō valet qd̓ agunt: nec ex dicto illicito coitualiquis affectus ueri matrimonij reſultat aliaſqꝫ penas legitimas patiūtur. h. d. cum. §. ſequenti. Areti.x Diximus. ut. sͣ. eo. per totum. ⁊ etiā adiecimus in ꝓxi. §.y Itaqꝫ. bene infertur: vt. sͣ. titu. i. in prin.z Ad patriam poteſtatem. ꝑꝑ hūc caſuꝫ poſuit titu. de nup. poſt ti. dea Uulgo .ſ. ꝗ patrem demonſtrare nō poſſunt: uel illicitum: vt. ff. depatria poteſtate.b Nec hi .ſ. vulgo cōcepti. uel dic hi de quibus loquitur. ſcilicet illiciteſtatu homi. vulgo.c Incertus eſt. cui pater eſt populus pater eſt ſibi nullus. ⁊ omnisconceptis.