De vnitate

hoc edite ⁊ relatōes eccl̓iaſticoꝝ ī ꝯcilio fide digne. ¶ Deniqꝫ ſi ꝯtigerit forſitā generale ꝯciliū retardari ꝓpter principū vel alioꝝin diuerſis patrijs diuiſiōes/ vl̓ aliūde. ſicꝙ multi notabiles vel neq̄ant vel noluerītꝯparere nec mittere ſꝫ differre. et dn̄i cardīales vtrobiqꝫ ſentiāt ꝓbabili ꝯiectura ꝙ tl̓eſmulti et magni de vtraqꝫ ꝑte nō obedirentſue electōi/ videret̉ expediēs in hͦ caſu ꝙ ip̄icardinales ꝯparētes in ꝯcilio inuenirēt ſaltē modū tollendi ꝑpetuitatē in hoc ſciſmate. ꝓuidendo ꝙ poſt deceſſum amboꝝ ꝯtendentiū ⁊ ſi nō citiꝰ pax haberet̉. qꝛ meliuseſſet ſero qͣꝫ nunqͣꝫ. et hoc iuxta modū qui īalio ꝯcilio frācie fuit ꝯcluſus vt ꝑ ſuos ambaſiatores q̄reret̉ ⁊ ꝓſeq̄ret̉ apud amboſ cōtendētes ⁊ ſua collegia de nō eligēdo .ſ. quēpiā in caſu mortis huiꝰ et illius/ cū ceterisclauſulis ad hoc oportunis3937Sequa t quattuorconſideratōes ad ſulcimentū ⁊ declaratōeꝫp̄miſſorum.Cōſideratio primaNitas eccl̓ie ligat̉ quadruplici legediuina ſcꝫ vel euangelica/ naturalicanonica ⁊ ciuili. Quaꝝ duas extremas regulare neceſſe ē ꝑ pͥmas ẜm epikeyāid ē bonā eqͥtatē. Hoc itaqꝫ ex traditōibꝰ earundē legū vltimaꝝ ꝯuincit̉/ qͦrū annotationes aliquas ꝑ minꝰ eruditis et lr̄atis placet adducere. ¶ Prima annotatio ¶ Nō debet rep̄hēſibile iudicari ſi ẜm varietatē tempoꝝ ſtatuta qn̄qꝫ variant̉ hūana. p̄ẜtim cūvrgens neceſſitas vl̓ euidens vtilitas id expoſcit qm̄ ip̄e deꝰ ex his q̄ in veteri teſtamēto ſtatuerat nōnulla mutauit in nouo. HecInnocētius terciꝰ in ꝯcilio generali/ ⁊ habētur in decretali. Nō debꝫ. de cōſanguinitate⁊ affinitate in antiqͥs. ¶ Scd̓a annotatio.¶ Qm̄ nulla iuris ſanctio quātūcūqꝫ ꝑpenſo digeſta cōcilio ad hūane nature varietatem ⁊ machinatōes eiꝰ inopinabiles ſuffic̄.nec ad deciſionē lucidā ſue nodoſe ambiguitatis attīgit. eo p̄ẜtim ꝙ nihil adeo certumclarūqꝫ ſtatuit̉ qͥn ex cauſis emergentibꝰ qͥbus iura iā p̄dicta mederi nō pn̄t in dubiūreuocet̉ ⁊c̄. Hec Ioh̓. xxij. ī ꝓemio clemēt̓.¶ Tercia annotatio. ¶ Nō pn̄t om̄es caſusſeu iuris articl̓i legibꝰ ꝯp̄hēdi/ ſꝫ cū aliquocaſu ſentētia legū manifeſta ē. is qͥ iuriſditioni p̄ eſt ad ſil̓ia ꝓcedere / atqꝫ ius ita dicere

debet. Hec habent̉ in. l. nō pn̄t. ff. de legibꝰ.Quarta annotatio. ¶ Certū eſt ꝙ is cōmittit in legē qͥ legis v̓ba ꝯplectēs cōtra legis nitit̉ voluntatē. hoc habet̉ in regula iuris Certū ī. vi. Cōtra facit qͥ id facit quodlex ꝓhibet. In fraudē legis facit qui ſaluisverbis legis ſnīaꝫ eius circūuenit. Hec habent̉ in. l. contra legē. ff. de legibꝰ ¶ Quinta annotatio ¶ Nulla iuris ratio aut eqͥtatiſbenignitas patit̉/ vt q̄ ſalubriter ꝓ vtilitatehominū introducunt̉/ ea nos interp̄tatōneduriore ꝯtra ip̄orū ꝯmoda ꝑducamꝰ ad ſeueritatē. Hec habent̉ in. l. nulla. ff. de legibꝰCum quo ꝯcordat regula iuris canonici īvi. Quod ob gratiā alicuius ꝯcedit̉ nō eſtin eius diſpendiū retorquendū. Itē ip̄e leges cupiūt vt iure regant̉. Itē ait Scipionaſica. Cōſul dū iuriſ ordinē ſequit̉ id agitvt cū legibꝰ ſuis rhomanū corruat imperiūIdeo iuris ordo eſt in caſu. vt ſcꝫ iuris ordo non ſeruetur.Conſideratio ſcd̓aNitas eccl̓ie ad vnū certū xp̄i vicariū neqͥt mō ꝓcurari ꝯmode ſine recurſu ad epikeyam/ ſeu bonā equitatem q̄ interp̄tat̉ lr̄am iuriū poſitiuorū ẜmintentōeꝫ legiſlatorū radicatā in legibꝰ eternis ac immutabilibus diuīe legis/ per quālegum cōditoreſ iuſta decernūt. atqꝫ ẜm dictamen legis naturalis. Hic autē ꝓceſſusantonomatice et ſūme iudicādꝰ erit iuridicus/ ſi innitet̉ legibꝰ et iuribꝰ et canonibꝰ/ ꝓprio et vero noīe ſic vocādis. ¶ Ueritas cōſideratōis legit̉ clariſſime in libro experientie ꝑ prudentes et circūſpectos nec proteruos nec male affectatos/ dū cōſiderant materiam p̄ſentis ſciſmatis/ cum circūſtātijsomnibus/ quales nunqͣꝫ viſe ſunt cōcurriſſe in aliqͦ caſu lege poſitiua mēorato. Quidigit̉ mirandū/ ſi nō habeat̉ in eiſdē traditionibus poſitiuis modus ad remediandū expreſſus/ quēadmodū multi vigebāt morbipriuſqͣꝫ leges nūc cōdite late eſſent/ quibuſnō erat exp̄ſſe ꝓuiſum. ⁊ cū leges hmōi facteſunt conſtat ꝙ nō poterūt infinitati caſuuꝫpoſſibiliū ꝓuidere. ¶ Sūt autē ip̄iꝰ iurꝭ diuini et naturalis regule tales īmobiles ⁊ et̄ne / vt exēpli gratiaPrincipia iuris diuini ⁊ naturaliso ¶ Bedire oꝑtet deo magis qͣꝫ hoībꝰ.