Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Cuiuſdam ꝑuelleL.

LIII

babilitas ſi recte fundata ſit rite intellecta ē dicēda error vel erronea niſi ꝑtinaciterextēdat̉ aſſertio vltra termīos ꝓbabilitatꝭ. huius ē. qꝛ ꝓdabilit̓ loquens fundat ſein rōnes apparētias hꝫ ꝑte ſua. Ethoc vtiqꝫ veꝝ ē niſi ſit penitus īprobabile.Ueꝝ ē ſil̓r de ꝑte oppoſita ad ſuntnes apparētie ſeu veriſil̓es ꝯiecture. Etſil̓r pōt eſſe ē ſepe veꝝ/ nec iſta ꝯͣdicunt ſicexpoſita. Attēdendū ē tercio aliqͣ ꝯcernētia fidē bonos mores ꝯſiderant̉ in duplici dr̄ia/ qͣꝫtū ſpectat ad pn̄s. Aliqͣ em̄ dicunt̉ de neceſſitate fidei. in iſtis lꝫ dubitare vel ꝓbabiliter opinari iuxta illd̓ vulgatū. Dubius in fide infidelis ē. de talibꝰiuſta eſſet ꝯqͣſtio. neqꝫ lex illa ciuilis barbarus/ hꝫ locum. neqꝫ in talibꝰ cōis error faceret ius/ īmo tāto deterior/ qͣꝫto cōior. eſſꝫdeniqꝫ ferro igne exterminādus iuxta eccleſiaſticas ciuiles cēſuras ꝯͣ hereticos latas. locū etiā hꝫ illud metricuꝫ ſalubre.patit̉ ludū fama fides oculus/ īmo taliludo in his que ſunt fidei/ poſſꝫ euocari ſiciocās ad iudiciū fidei/ tanqͣꝫ de errore ſuſpectus in fide. Cōſiderandū ē altera differētia eoꝝ ſunt ī fide vel de fide/ illa vocant̉ de pietate vel deuotōe fidei/ nll̓ode neceſſitate. De qͥbꝰ ſolet dici vulgariternele arit ilueſt pijs dāpne. Spectat āt adpietatē fidei tres ꝯditiōes in ſpali. Prīa. ꝙͣfaciāt ad excitatōeꝫ deuotōis pie affectionis circa deū diuina. qꝛ .ſ. reſonant in laudem diuine potētie vel clemētie in miracul veneratōeꝫ ſctōꝝ. Altera ꝯditio ē habeatur circa talia ꝓbabilis aliqͣ cōiectura velcōi relatōe. vel ex fideliū atteſtatiōe dicūtſe vidiſſe audiſſe. Suꝑaddit̉ tercia cōditio/ diſcretōe pēſanda viros in theologia bonis moribꝰ eruditos in hmōi relatōibꝰ eoꝝ dicunt̉ de pietate fidei includat̉ vel immiſceat̉ aliqd̓ falſum vel erroneum qd̓ manifeſte ſit in detrimentuꝫ fideivel bonoꝝ moꝝ directe vel indirecte/ palaꝫvel occulte. Suꝑ cognoſcenda vel determināda ē fas cuilibet palā paſſim ferre ſnīas reprobatōes/ īmo nec approbationes ꝯtētioſas. maxime qn̄ tolerant̉ ab eccleſia ſen p̄latis eccl̓ie in vna ꝓuincia vel inmultis. ſꝫ iudiciū determinatio debēt deferri ad eandē eccl̓am ſeu p̄latos eius doctores. Poſſent notari ml̓ta in ꝑticularibꝰ. vt de materia ꝯceptōis btē ꝟginis. vtde opinionibꝰ ꝓbabilibꝰ inter doctores. vt

de indulgētijs quo ad circūſtātias ml̓tas.Sic de veneratōe reliquiaꝝ in vno loco etalio. īmo in diuerſis ſimul. quēad modū fuit nuꝑ ꝯtētio in parlamēto Pariſien̄. ſuperveneratōne capitis ſctī Dionyſij in eccleſiaPariſien̄. ī abbatia ſctī Dionyſij ꝓpe Pariſius. Cōcludendū ē tandē ex p̄miſſisꝑie ſalubrit̓ pōt de pietate fidei deuotionis ſuſtineri factum illius puelle. circūſtātijs attētis effectu patēti/ p̄ẜtim ex cauſafinali/ iuſtiſſima ē .ſ. reſtitutio regis ad regnum ſuū/ ꝑtinaciſſimoꝝ inimicoꝝ ſuoꝝiuſtiſſima repulſio ſeu debellatio. Additopreterea in obſeruationibus ſuis hec puella reꝑit̉ vti ſortilegijs ab eccl̓ia ꝓhibitis. Neqꝫ ſuꝑſtitionibꝰ palam reprobatis.Neqꝫ cautelis hoīuꝫ fraudulētis. Neqꝫ adq̄ſtū ꝓpriū. vel aliqd̓ tale ſubdolū/ in atteſtatiōeꝫ ſue fidei exponat extremo ꝑiculoſuū corpus. Poſtremo ſi multi multa loquant̉ referāt garrulitate ſua leuitate/aut doloſitate/ aut alio ſiniſtro fauore/ velodio/ ſubuenit illd̓ Cathonis. Arbitrij noſtri ē qͥſqꝫ loquat̉. eſt tn̄ arbitrij nr̄i qͥdcredat̉ ſeu teneat̉/ ſeruata modeſtia contētione ſeu ſeditione ꝓcul pulſa. quia ſicut dicit apl̓s. oportet ſeruū dei litigare/ nosinquit talem ꝯſuetudinem non habemus/vt ſcꝫ litigemus. ſed tolerare oportet/ vl̓ adſuꝑiores ſicuti p̄miſſum ē determināda referre. Ita em̄ fuit in canonizationibus ſanctorum primarijs/ quales canonizationesvt in pluribus legunt̉ ſunt de neceſſitate fidei ſtricte loquendo. Sed de pia deuotione/ que non eſt paſſim quoſlibet reprobanda irridenda vel repudianda minus (ceteris paribus) qͣꝫ alia ſine canonizatione vulgata. Iungantur ad cauſam no⁊ſtram iſte circunſtantie. Una conciliumregis gentes armorum potuerunt induad vocem illius puelle taliter credere etobſequi/ ſub ea vel cum ea expoſuerunt ſeconſpirato animo ad bellica pericula/ dedecore omni procul pulſo quod euenire poterat/ ſi ſub vna muliercula militātes victi fuiſſent hoſtes procaciſſimos/ irriſi apudomnes qui audiſſent. Altera exultatiopopularis cum pia credulitate tāta ſubſeqͥcernit̉ ad laudem dei hoſtium cōfuſionē. Altera latentes inimici/ etiam magnireferunt̉ in timores varios/ immo in languores quaſi ꝑturientis cecidiſſe iuxta imprecationem cantici illius a Maria ſorore