De celibatū ſiue
ri velut canes. Inde cinici .i. canini dicti referunt̉. Laudauter̄ alij ꝯiugiū. ſꝫ hͦ pactone pl̓es eēt vniꝰ. aut ꝙ ꝯcubinatꝰ nō indetolleret̉ qͣſi culpabil̓. qͣꝫuis honoris legitimi minꝰ hn̄s. Addider̄t nōnulli fornicationē ſoluti cū ſoluta nō eſſe pctm̄. īmo crudelit̓ agi q̄ſti ſunt ꝯͣ genꝰ hūanū/ ſi nō liceret vti libere/ ꝓprio corꝑe/ ſine cuiuſpiā iniuria/ q̄rēdo voluptatē. Sileo de barbarꝭnatōibꝰ recto rōnis iudicio carētibꝰ/ vl̓ ꝓpter indiſpoſitōeꝫ corꝑis vt cernimꝰ in naturalit̓ fatuis. vel ob ꝑuerſionē ꝯſuetudīsNō loqͣr de beſtialibꝰ. nō de melancolicoꝝmille ſpēbꝰ/ in ſubuerſiōe recti iudicij. Deniqꝫ nolo totā hic ⁊ nunc materiā (q̄ latiſſima ē) de caſtitate ꝓſeqͥ. Satis mihi fueritcentrū illud attīgere. circa qd̓ nr̄a pn̄s collocutio verſat̉ ⁊ voluit̉. Qd̓ vt fiat cōpēdioſius. ꝯueniamꝰ p̄cor in aliqͣ poſitōe vl̓ certiſſima vel ꝓbabiliore. Alio ꝗn vagari ꝑeroīa ſatagētibꝰ nuſqͣꝫ finis. ¶ Natura. ¶ Cōueniamᶻ aſſentio. memor ſpōſiōis mee pͥoris/ diſcipulā me docilē nō ꝓteruā eē velle¶ Sophia ¶ Modeſte facis. Coartet̉ idcirco ſermo noſter ad illos ⁊ ꝓ ill̓ int̓ qͦs eſthic ⁊ nūc nr̄a ꝯuerſatio. ad xp̄ianos loqͦr.qui nullo pacto dānāt ꝯiugia legitima/ ſꝫhonorāt ⁊ colūt. tradētes ꝓ relatōe partisgeneratiue/ circūſtātias ſex debitas ꝙ ꝯcubitus ille tibi nature ꝯſonus/ ꝯceſſus īſuper īmo iuſſus ē a ſummo pr̄e nr̄o deo qͥ ſitint̓ illas ꝑſonas qͣs ip̄e ꝯiūxit exēplo pͥmorum parentū dans mulierē in adiutoriumviri/ vt relinq̄ret patrē ⁊ matrē. ⁊ adhereretvxori ſue. Itaqꝫ iā ſunt duo in carne vnaad opus cōe filioꝝ. vt creſcāt ⁊ multiplicētur ⁊ repleant terrā. ¶ Natura. ¶ Et ſi ſintplurime natōes/ neſciētes vel nō admittētes relatōeꝫ hmōi ſic artatā. nihilominusterminis his ꝯcludi nō recuſo. qꝛ multiplcatōeꝫ generis hūani nō annullāt. vident̉potius honeſtare ip̄aꝫ/ ꝑ ſacra ꝯiugij federa caſtitatē. ¶ Sophia. ¶ Honeſtāt certeꝓpagationēqꝫ filioꝝ reddūt eis vtilioremqꝫ vagus incertuſqꝫ cōcubitus. Qua in reſtatī colligo nō tibi diſplicibilē eſſe caſtitatem ꝯiugij limitibꝰ aſtrictā. eo ꝙ fecūda ēhmōi caſtitas/ generans qn̄ oportet ⁊ vbicū ceteris circūſtātijs. ¶ Natura. ¶ Nullo pacto diſplicet. Sꝫ qͣlis me moleſtat caſtitas intelligis. videlꝫ/ q̄ ſe totā eunuchiſat ⁊ caſtrat/ q̄ valefacit oī ꝯcubitu/ qͦ ſineꝓlificat nullus. Talis ē caſtitas illa quaꝫ
nomināt v̓ginitatē. Hec ꝑpetuam carnisintegritatē oīs expertē actꝰ ꝯiugalis ſꝑ retinere gl̓iat̉. Alterā dicūt vidualē/ differentē in hͦ a v̓ginitate/ quia iā exꝑta venereosactus/ vel in ꝯiugio licite. vel illaudabilit̓extra ꝯiugiū nihilominꝰ hꝫ hͦ cū v̓ginitate cōmune/ nunqͣꝫ generationi filioꝝ intendere velle. ¶ Sophia. ¶ Diſtinxiſti ſubtiliter triplex genus caſtitatis moralis. ꝯiugal̓ ſcꝫ v̓ginalis atqꝫ vidualis. extenſo nomine qualiter exp̄ſſiſti vidualem accipiēsNobiſcū v̓o conuenis de caſtitate coniugali. nondū de virginali ⁊ viduali mecumſentis. Et hoc ſuꝑeſt vt ꝓbemus. h̓ axis ē.hic cardo preſentis diſcordie. ¶ Natura.Sic eſſe concedo. ¶ Sophia. ¶ Teneamus que p̄miſſa ſunt omnia/ ꝓtinus in cōcordiam veniemus. ¶ Natura. ¶ Tenebūtur. ¶ Sophia. ¶ Si dedero tibi caſusplurimos ⁊ apud multos hoīes/ qͥbꝰ nonpotuerūt ip̄i ꝯiugalibꝰ vti cōmertijs vl̓ d̓facto vel de iure toto tēꝑe vite ſue. ꝯſequēseſt vt caſtitas in eis ꝑpetue ꝯtinentie a generatōe filioꝝ p̄maneat. ¶ Natura. ¶ Cōſequens eſt. ¶ Sophia ¶ Atuero facilis ēantecedētis deductio tribus modis in generali. Unus eſt facti. Alius iuris. Et tercius electio conditionis melioris. Et quidem hunc terciū modū/ ſeꝑatim poſt tractabimus nunc de duobꝰ pͥmis pauca detot exēpla tāgemus. Quis impedimentafacti negauerit/ q̄ ſe coram aſſidue ponuntvt corporalis caſtratio. vt inualitudo ⁊ naturalis frigiditas. ⁊ incarceratio ꝑpetua/vt defectus aꝑte mulieris. Sic viceuerſade femineis obſtacul̓. ¶ Natura ¶ Nunqͣꝫiſtos negauerim caſus/ qͦs nobis oculusindicat. Sed quid nobis d̓ neceſſitate cūloqͥmur de virtute. ¶ Sophia. ¶ Multūꝑ omnē modū / qn̄ fortis ⁊ ſollers animusfacit de ip̄a neceſſitate v̓tutē. qn̄ detrimentum vertit in meritū. Rurſus vbi defueritaliqn̄ neceſſitas hmōi naturalis q̄ facti dicit̉ ꝯcurrere pōt altera que iuris eſt. quando de iure nō de facto negat̉ omnis ab homine mare vel femella ꝯiugalis aſſociatioac ꝑinde ꝓlificatio. Exemplū in ẜuis empticijs quos nubere dn̄i vetāt. Exemplūde pauꝑibꝰ ⁊ egenis nō habentibꝰ vn̄ tolerarent onera ꝯiugij vel prolem ꝯuenientereducarēt. Exemplū de leproſis/ pie nolentibꝰ ꝓgeniem ſil̓r eis inficiendam gignere. Exemplum de fedis ⁊ turpibꝰ/ tam vi-