Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

DiurnaBP

XXXVIII

Icamus vltra ſeptīo. circa actūcarnalē aūt aliquē hmōi actū/ propoſitū volūtati/ ip̄a ſe pōt hr̄e ml̓tipliciter. Uno. qꝛ ꝯſentit in opus/ ſifacultas adeſſet. aut niſi pudor vel timorhūanus īpediret. Alio. qꝛ lꝫ refugiat horreat ꝯſentire in opus tale nephariuꝫ.ip̄a nihilominus ꝟſat reuerſat in aīo ſuocogitatōeꝫ de illo. Et hoc iteꝝ pōt fieri ml̓tiplicit̓. Uno vt deliberate plene etdirecte/ in hac cogitatōe delectet̉. pctm̄eſt in illo cui ꝓhibitus ē carnalis ꝯcubitꝰ.ſecus in vxoratis. Si em̄ aliqͥs actus ꝓhibitus ē ꝓhibet̉ conſequenter delectatio deactu illo. Sil̓r ſi actus ꝑmittit̉/ ꝑmittit̉ ſimul delectatio ꝯſequēs directe de ſe adillū actū. Notanter addit̉ de ſe directe.qm̄ inſpicere mulierē non eſt de ſe pctm̄.ſic nec delectatio de ſe ꝯſequēs actū illū.ſed de accidēs ꝯſurgit crebro delectatioilla libidinoſa in incontinēte. qm̄ ꝯtinens hr̄et. Hec aūt regula multū notāda eſtꝯͣ ſcrupuloſos ex vna ꝑte. ex altera ꝑte ꝯͣpiculū. licitis etiā caute dimittendis. Cogitat alio talis circa carnalē delectatōeꝫ/ vt poſſet ſatagēdo conādoſi vim vel induſtriā repellere. ſꝑ expedit. ſicut nec pugnare venenoſo ſerpēte alit̓ pōt declinari. Cogitat alioex qͣdā ſola curioſitate. ſepe noxia eſt criminalis. Cogitat alio. qꝛ aduertitꝑiculū īminere ſibi tali cogitatiōe. ſed inexercitiū virtutis ſibi ꝯuertit̉. hec eēt vituoſa. ſi caueat̉ ſufficiēter ꝑiculum. Cogitat alio/ qꝛ vult cogit̉ de hac materiadocere alios/ vel de ip̄ius ꝯditiōe pleniusedoceri. ſi hec agit appoſitiōe inculpate tutele. peccat mortalit̓. etiā vbi pollutio ſeq̄ret̉. Sic diceret̉ cogit̉ audireꝯfeſſiones. aut eqͥtare. ſi ſunt ſil̓ia. Deniqꝫ volūtas qn̄qꝫ ſe hꝫ ad actū talē ꝓpoſi qͦdāmō neutralit̓ vel ſuſpēſiue. qꝛ expedit circa hec deliberare. vt ſi ſit lociporis importunitas. aut ſi ꝓponat̉ ſibi qͥdmallet vel in actuꝫ illū ꝯſentire vel ꝑpetuoardere. tute facit ſi deliberet de vtraqꝫte ꝓpt̓ ꝑiculū incidēdi/ vel in p̄ſumptionefalſam ſi eligeret ꝑpetuo ardere vl̓ in pctm̄mortale ſi eligeret in actū illū ꝯſentire. Heceſt cautela ꝯueniēs multum expediēs aduerſus interrogatōes vel intꝰ vel exteriꝰcurioſe fieri ſolēt vel ꝓponi. vbi ꝑiculū imminet qͥcqͥd eligat̉ ita relinquit̉ verifica-

tio illius ꝓuerbij vulgaris. Silere meliuseſt qͣꝫ ſtulticiam dicere. Sic agebat qui dixit. Et factus ſum ſicut audiēshabēs in ore ſuo redargutiones.Octauum notabileEniamus nūc octauo ad reſpondendū quibuſdā interrogatōnibꝰque fieri poſſent in hac materia depollutione que fieret vigilando/ ꝓpoſitiones aliquas annotemus. que ad materias alias deducte/ p̄bere poterunt occaſio cognoſcēdi veritatē de pctīs. Propoſitio prima.Ulla pollutio diurna vel nocturna/ plus hꝫ de pctō qͣꝫ fuerit deſenſu circa illam in libero arbitrio.Sic de ira inuidia gula ſimilibꝰ dicitur: Patet ꝓpoſitio ex tercio notabili. Undeſi nullus fuerit ꝯſenſus verus vel interp̄tatiuus. directus vel indirectus. ꝑfectus vl̓imꝑfectus. nullum ꝓrſus erit pollutio illapctm̄. Iſta eſt exp̄ſſa Auguſti. ſnīa de ciui.dei loquētis de corrupta violentiaꝫ. Dicit em̄ illa delectatio nullum eſt pctm̄ incorꝑe diſſentientis/ ſicut nec in corꝑe dormientis. Et Bonauē. dicit loqͥ etiaꝫ depctō ꝓprie veniali. Si aūt fuerit alter iſtorum ꝯſenſuū/ tūc iudicādus erit de qualitate qͣꝫtitate pctī ꝓportionabilit̓ ad conſenſum. Cōſenſus itaqꝫ verus plus hꝫ culpe qͣꝫ interp̄tatiuus ceteris paribꝰ. ꝯſenſus directus plus qͣꝫ indirectus. conſenſus plenꝰ plꝰ qͣꝫ īꝑfectus. īmo ꝯſenſus verus imꝑfectus ē ex fragilitate vl̓ ignorantia/ ſepe reputat̉ ſolum venialis. qui ſiꝑfectus eſſet mortalis diceret̉. Sil̓r ꝯſenſus indirectus plus cauſat in ſequentibus actibꝰ de malicia/ qͣꝫ ip̄e ſit malus. Etita pollutio veniens ex ſolo ꝯſenſu in crapulam venialē/ dicenda eſt ſolum venialisExemplū de inceſtu Loth ẜm doctores.Et hoc valet ad materiā de pollutōne nocturna cognoſcendaꝫ. īmo ſi iam pctm̄ ſitdeletum penitentiā/ oportet ſequētesactus eſſe nouas culpas ex iſta rōne.Propoſitio ſecūdaUlla pollutio diurna debet ꝓpriedici mollicies. niſi fuerit conſen-ſum liberuꝫ/ vno modo vel aliouocata vel extorta. Patet ex p̄cedenti quo-

X 2