Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De pollutione

ficat̉ ꝓinde dictū illud ſapiētis. Nullus ēabſqꝫ pctō/ etiā īfans vnius diei. ꝓueniūtqͥppe in qͦlibet filio. Ade pͥuilegiatomotōes hmōi/ p̄ter vel ꝯͣ iudicium rōnis.Et ita ſumēdo large pctm̄ veniale abſqꝫli diu viuere non valemus. Dicit̉ aūt taliscōmotio volūtaria. magis a peccatrice volūtate pͥmi homīs qͣꝫ a ꝓpria. ꝓpterea ſi debeat ꝓprie appellari pctm̄ etiā veniale/ oꝑtet vt aliqͦ ꝓpria volūtas ſit in cauſaQuintum notapileUnc qͥnto accedēdo ad inueſtigaItionē pͥncipalis dubij qn̄ talismotio libidinoſa ē pctm̄ mortale qn̄. qm̄ de veniali attētis p̄miſſiseſt faciēda ꝑſcrutatio ſcrupuloſa vl̓ dubiaCōſideremus qͣliter ad illā cōmotiōeꝫ ſeutēptatiōeꝫ ſe hēat libera voluntas. fieripōt multiplicit̓. Uolūtas vno ſe hꝫpure pͥuatiue tam directe qͣꝫ indirecte. eſtabſqꝫ actu ſuo volitiuo. dr̄ia tēꝑis nec ante voluit/ illa cōmotio fieret necaliqd̓ diſponēs ſe ad illā voluerit fit.aūt poſtqͣꝫ facta ē aduertit. ob circa ꝯſentit nec diſſentit aliūde forſitā occupata vel in ſomno. Uoluntas alioſe hꝫ pure poſitiue. taꝫ directe qͣꝫ indirecte.hoc eſt actu volitiuo vel nolitiuo. ſicantea voluit deliberate/ vl̓ noluit illamotio fieret. aut fit vel facta ē placet ſibi vel diſplicet deliberate. ſic hꝫ ꝯſenſuꝫvel diſſenſum libeꝝ in tali cōmotiōe. acceptādo illā vel deacceptādo. aduertētia ita vult vel ita vult. Uolūtas alter ſe hꝫ circa cōmotōeꝫ illā libidinoſamſi medio. ſic neqꝫ ſe hꝫ pure pͥuatiuenec volēdo ſcꝫ illa nec nolēdo. Et ſil̓r ſehꝫ pure poſitiue volēdo deliberatiue illamvel nolēdo ad ea actualit̓ ſe ꝯuertendo. ſꝫhꝫ ſeqͣſi diſſimulādo vel dormiēdo velcurādo. ita nec exp̄ſſe nec actualit̓ ꝯſentit in illā cōmotōeꝫ libidinoſaꝫ. nec diſſentit exp̄ſſe. ſꝫ diſſimulat dormitat attendere vigil eſſe teneret̉. aut aduertit ꝑiculū. nec tn̄ obuiare vel reſilire conat̉.Sextum notabile.Uocirca dicamus ſexto ꝯſequenter diſtīgui ſolet in volūtate duplex ꝯſenſus. Unus cōpletus deliberatus directus. Alter incōpletus vl̓interp̄tatiuus indirectus. Primus fit

volūtas ſufficiēter actualiter aduertit iudiciū rōis reflectētꝭ ſe ſuꝑ ſe ſic vl̓ ſicagit. vult nihilominus ſic agere. ꝯſenſus eſt cōiter ſatis notus. etiā apud paruꝫeruditos vel in moralibꝰ vſitatos/ qꝛ plenꝰeſt directus. Alteꝝ ꝟ̓o ꝯſenſum quē dicimus interp̄tatiuū difficilius eſt aduertere. fit multis modis. Unus modꝰ eſtqn̄ dꝫ eſſe ꝑuigil circa aliqd̓ repͥmendūvel repellendū iaꝫ inſurgit actualit̓. ſedomittit negligit repellere qͣſi tacens. Iuxta illud vulgatū. Qui tacet ꝯſentire videtur. Sic nauta negligēs/ dr̄ cauſa ſubmerſionis nauis. Notater v̓o d̓r̄ qn̄ ratio dꝫeſſe ꝑuigil circa aliqd̓ repͥmendū. qꝛ ſi actꝰeſſet indifferēs. vl̓ talis circa quē deberet laborare ad repellendū ſeu repͥmēdūqꝛ ſcꝫ īminet ꝑiculū peccati ſilentiuꝫſuū/ tūc dr̄ volūtas in tali ſilentio ꝯſentire. vn̄ potius aliqn̄ deberet dicidiſſentiens. ſic̄ fit in tēptatōibꝰ blaſphemie/ ml̓tis alijs. melius vincunt̉ ſilētio ſiue nonaduertēdo qͣꝫ pugnādo/ directe ꝯͣconando. Sic in ciuilibꝰ qn̄qꝫ veꝝ eſt tacet ſtatī videt̉ ꝯſentire. īmo verius diſſentire iudicat̉. Alia regula dicit. tacet ꝯcedit nec negat. Ampliꝰ v̓o fit ꝯſenſus iſteſcd̓s nōnunqͣꝫ indirectus. qn̄ ſcꝫ volūtasaliqͥd vult vel agit ad qd̓ ſolet ſeqͥ aliqͥd qd̓eſt pctm̄. vt aliqͥs inebriat ſe voluntariead qd̓ ſeqͥt̉ dormitio ex dormitōe omiſſioſurgendi ad officiū diuinū ad qd̓ obligat̉.Dr hec omiſſio ſurgēdi volūtaria īdirecteſcꝫ ex pͥmario ꝯſenſu dicto. Actꝰ ꝟoſequētes inde tantū hn̄t de vicio/ qͣꝫtuꝫ deꝯſenſu in pͥncipali actu p̄uio. nec āplius/ſi adderet̉ alius ꝯſenſus. Poſſumusalijs v̓bis diſtinguere de ꝯſenſu volūtatis ſil̓r de diſſenſū. Un̄ ꝓpoſito aliqͦ obiectoculpabili. volūtas pōt ſe hr̄e circa illud ſeptempliciter. Uno/ qꝛ vere vult obiectū illud. Alio/ qꝛ vult interp̄tatiue ſeureputatiue. Itē vult illd̓ directe vel indirecte. Itē vult illd̓ plene ꝑfecte. Aut vult illud ſemīplene īꝑfecte. Itē poſtremo hꝫ ſeſuſpēſiue qͦdāmō neutralit̓ qͣſi ſcꝫ nulluꝫhꝫ actū volēdi vel nolēdi circa illud. ſed tenet iudiciū rōnis in ſuſpēſo. vel ad aliud ſediuertit. Et hec diſtinctio ſi bn̄ cōcipiat̉clauis ē in negocio morali. ad exꝑiendūexitū difficultatibꝰ innumeris.Septimū notabue̓.