Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De contractibus

XXXVI

Attēdat̉ pꝰ diſcuſſiōeꝫ aliqͣlē p̄dicti tractatus/ oībꝰ dictis ī pͥma ꝑte ſub. xx. ꝯſideratōibꝰ ſūt doctores theologi ī varijs paſſibus/ ꝯſeq̄nt̓ ad legē euāgelicā naturalē/qͥbꝰ legibꝰ loqͥ ē ſine lege loqͥ. Noīatim .ſTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. diuerſis. circa materiā deiuſticia. nūc diuidēdo iuſticiā in ꝯmutatiuā diſtributiuā/ querēdo ꝯſeq̄nter de ꝯtractibus emptōis vēditōis. de vſura ſil̓ibusSic̄ poterit inuenire ſtudioſus ſine qͦtatiōead qd̓libet v̓bū. qm̄ iuxta dictum Senece. minꝰ culpāda ē nimia diuiſio qͣꝫ pauca.ꝯfuſiōꝫ em̄ generat. ſicut ptꝫ ī puluere. ſi p̄terea cauſet turbatōeꝫ memorie. intelligentiemagnā inuolutionē/ querat̉ ab exꝑtis.Attētio NoNā. ꝓdictꝭ iſcd̓a Attēdat̉ꝑte ſub. xxiiij. ꝓpoſitōibꝰ ſūt doctores theologi qͣꝫtū libros habui et videre potui Primo ad ꝯcluſionē reſpōſalē ī forma cōcordatIo. an. ī ſūma ꝯfeẜ. theologus fuit et magnus inueſtigator etiā iuriū poſitiuoꝝ. li. ijni. vij. de vſuris. q. xxv. Cuiꝰ hec v̓ba ſunt informa. Quid ſi vēdidi p̄diū tali ꝯditōe adiecta/ vt qn̄ ſoluat̉ p̄ciū a me vl̓ ab herede meorehabeā prediū ego vel heres meꝰ. vel vſqꝫ ad tot vl̓ tot annos poſſim rehabere ſoluto p̄cio/ nūquid eſt vſurarius cōtractꝰ? Rn̄detur ẜm Ray. §. vi. Itē quid ſi. Ad hoc dico eſt mutuū/ emptor facit fructꝰ ſuos ſine ꝑiculo vſure/ licet vēditor iuxta venditionis formā poſtea recuꝑet prediū. Etintelligas niſi in fraudē vſuraꝝ ſit facta tal̓venditio vel cōditio. quod p̄ſumitur ex hisconiecturis .ſ. ex eo modicuꝫ eſt preciū reſpectu valoris rei. vt extra de emp. ven. adnoſtrā. Itē ex eo aliqͥd ꝑſoluit vltra ſūmāreceptā/ puta fuit vēdita centū/ ē ī pacto reſcindet̉ vēditio/ reddant̉. cxx. extrapigneribꝰ Illo nos. Itē ex eo emptorſueuit exercere vſuras. vt in p̄dicta decretaliad noſtrā. Idē Hoſti.. ix. Et Bern̄. ī glo.ſuꝑ. c. Cōqueſtꝰ. Hec ibi. Facit etiā Guilhelmꝰ ꝯpilator optime ſumme de vicijs ꝟ̓tutibꝰ tractatu de auaricia ꝑte de vſura.nūerās ꝯͣctū cēſualē int̓ vſurarios hanc aſſignat rōem. qꝛ res lōge minori p̄cio recipitur ad annuā pēſionē ꝓpt̓ pactū redimendi.Cōcludit̉ argumētū a ꝯtrario ſenſu/ ſidet̉ p̄ciū minꝰ erit ꝯtractꝰ vſurariꝰ / ſaltēex hac radice Porro legi theologos alios/ ponētes in forma caſum noſtꝝ. ſed ꝯcludit̉ rōnabilitas eiꝰ ex alijs dictꝭ ſuis atqꝫ

damētis/ ſpāliter ſi attendat̉ qͥd dicūt vſu formaliter eſſe. De iuriſtis aūt vidi plures allegatos/ quos original̓r nōdū inſpexiniſi Ber. glo ſatorē decretaliū. c. ꝯqueſtus.vſuris. ī gloſa. ij. circa finē ibi. Itē ſi vendoIn qua gloſa notat pecuniā numeratā poſſe dari ad pōpā vel oſtētationē / ſicut etiā dari pōt impignoratōe caſu dicit aliquidpoſſe ſumi vltra ſortē. Loquit̉ inſuꝑ de precio vltra ſortē adiudicato in fauorē eccleſie.Sanctꝰ Tho. ſentit idē qd̓ priuſ pecunianūerata. Un̄ patꝫ malignātibꝰ vix poteſtclaudi aditꝰ ad vſurā Poterūt em̄ fingere vl̓ſuū intereſſe vel aliqͥd ſil̓e. Sūt alij caſunr̄o allegati/ ſic̄ dn̄s Hoſti. ī dicto. c. ꝯqueſtus. Sicut H. boyc. p̄dictos recitat necīprobat. Sicut Ber. ī ſūma. de vſura. in. §.iij. Ceteꝝ de redditibꝰ ad vitā liceant/ tenet exp̄ſſe dn̄s de palude/ vbi pͥus. allegāsrn̄dēs. Qui ꝓpterea tenet artē cāpſoriā lici adducēs aliā rōem qͣꝫ eccl̓ia tolerat. Doctor iſte p̄terea ponēs opinionē durādi/ ſctm̄ Tho. inſeqͥtur/ tenet illd̓ qd̓ dictūē de receptōe mutui ad vſurā ita tn̄ dans abneget a ſe ius repetēdi/ ſicut nec pōtpter ītereſſe reipublice. Preterea doctor ſubtilis in quarto ponit caſum ſexte propoſitionis/ ſecūde partis noſtre/ approbans illuꝫ laudans. addens legitime preſcribensrem prius alienam/ non tenetur in foro conſcientie dum ſibi conſtiterit eam fuiſſe alienam reſtituere/ faciente hoc legis autoritate. negligentiā cuſtodientium res ſuas puniente. Concordat p̄dictus de palude in qͣrto ſuo.Attentio decima. Attendat̉ ſuꝑ caſu particulari fuerūt inquiſita plurima conſilia peritoꝝ/ etiā theologoꝝ ī varijs locis collatōibꝰ. noīatimſtantie in reformatorio. ad partē ī ſcedulis ſubſcriptis. qui vidit teſtimoniū ꝑhibuit/ ꝯtractus p̄dictus et ſimiles/ ſunt liciti.Doctores aūt viuētes minorē habēt autoricatē doctrinalit̓ exponēdi ſacra ſcripturam vel interptandi iura/ qͣꝫ mortui. Et qui ſcripſerūt qͣꝫ qui ſcripſerūt Et ideo fruſtra fit aliqn̄ tot allegationū multiplicatio.Cōfeſtim vt vnus aliquid ſcripſit. ꝯtemnitur viuentiū ꝯſiliū. qui ſepiꝰ attēdere magispoſſunt circūſtantias ꝑticulares/ ẜm quasvariari iudiciū ſepe neceſſe ē. quemadmodūdicunt exꝑientiſſimi medicorū ī homībꝰ ſa

S 5