De contractibus
XXXVI
¶ Attēdat̉ pꝰ diſcuſſiōeꝫ aliqͣlē p̄dicti tractatus/ ꝙ ꝓ oībꝰ dictis ī pͥma ꝑte ſub. xx. ꝯſideratōibꝰ ſūt doctores theologi ī varijs paſſibus/ ꝯſeq̄nt̓ ad legē euāgelicā ⁊ naturalē/ cūqͥbꝰ legibꝰ loqͥ nō ē ſine lege loqͥ. Noīatim .ſTho. ſcd̓a ſcd̓e. q. diuerſis. circa materiā deiuſticia. nūc diuidēdo iuſticiā in ꝯmutatiuā⁊ diſtributiuā/ querēdo ꝯſeq̄nter de ꝯtractibus emptōis ⁊ vēditōis. de vſura ⁊ ſil̓ibusSic̄ poterit inuenire ſtudioſus ſine qͦtatiōead qd̓libet v̓bū. qm̄ iuxta dictum Senece.Nō minꝰ culpāda ē nimia diuiſio qͣꝫ pauca.ꝯfuſiōꝫ em̄ generat. ſicut ptꝫ ī puluere. ſi p̄terea cauſet turbatōeꝫ memorie. ⁊ intelligentiemagnā inuolutionē/ querat̉ ab exꝑtis.Attētio NoNā. ꝓdictꝭ iſcd̓a¶ Attēdat̉ ꝙꝑte ſub. xxiiij. ꝓpoſitōibꝰ ſūt doctores theologi qͣꝫtū libros habui et videre potui ¶ Primo ad ꝯcluſionē reſpōſalē ī forma cōcordatIo. an. ī ſūma ꝯfeẜ. qͥ theologus fuit et magnus inueſtigator etiā iuriū poſitiuoꝝ. li. ijni. vij. de vſuris. q. xxv. Cuiꝰ hec v̓ba ſunt informa. Quid ſi vēdidi p̄diū tali ꝯditōe adiecta/ vt qn̄ ſoluat̉ p̄ciū a me vl̓ ab herede meorehabeā prediū ego vel heres meꝰ. vel ꝙ vſqꝫ ad tot vl̓ tot annos poſſim rehabere ſoluto p̄cio/ nūquid eſt vſurarius cōtractꝰ? Rn̄detur ẜm Ray. §. vi. Itē quid ſi. Ad hoc dico ꝙ nō eſt mutuū/ ⁊ emptor facit fructꝰ ſuos ſine ꝑiculo vſure/ licet vēditor iuxta venditionis formā poſtea recuꝑet prediū. Et hͦintelligas niſi in fraudē vſuraꝝ ſit facta tal̓venditio vel cōditio. quod p̄ſumitur ex hisconiecturis .ſ. ex eo ꝙ modicuꝫ eſt preciū reſpectu valoris rei. vt extra de emp. ⁊ ven. adnoſtrā. Itē ex eo ꝙ aliqͥd ꝑſoluit vltra ſūmāreceptā/ puta fuit vēdita ꝓ centū/ ⁊ ē ī pactoꝙ cū reſcindet̉ vēditio/ reddant̉. cxx. extra d̓pigneribꝰ Illo nos. Itē ex eo ꝙ emptor cōſueuit exercere vſuras. vt in p̄dicta decretaliad noſtrā. Idē Hoſti. v̓. ix. Et Bern̄. ī glo.ſuꝑ. c. Cōqueſtꝰ. Hec ibi. ¶ Facit etiā Guilhelmꝰ ꝯpilator optime ſumme de vicijs ⁊ ꝟ̓tutibꝰ tractatu de auaricia ꝑte de vſura. Dūnūerās ꝯͣctū cēſualē int̓ vſurarios hanc aſſignat rōem. qꝛ res lōge ꝓ minori p̄cio recipitur ad annuā pēſionē ꝓpt̓ pactū redimendi.Cōcludit̉ gͦ ꝑ argumētū a ꝯtrario ſenſu/ ſi n̄det̉ p̄ciū minꝰ nō erit ꝯtractꝰ vſurariꝰ / ſaltēex hac radice ¶ Porro nō legi theologos alios/ ponētes in forma caſum noſtꝝ. ſed ꝯcludit̉ rōnabilitas eiꝰ ex alijs dictꝭ ſuis atqꝫ fū
damētis/ ⁊ ſpāliter ſi attendat̉ qͥd dicūt vſurā formaliter eſſe. ¶ De iuriſtis aūt vidi plures allegatos/ quos original̓r nōdū inſpexiniſi Ber. glo ſatorē decretaliū. c. ꝯqueſtus. d̓vſuris. ī gloſa. ij. circa finē ibi. Itē ſi vendoIn qua gloſa notat pecuniā numeratā poſſe dari ad pōpā vel oſtētationē / ſicut etiā dari pōt ꝓ impignoratōe qͦ caſu dicit aliquidpoſſe ſumi vltra ſortē. Loquit̉ inſuꝑ de precio vltra ſortē adiudicato in fauorē eccleſie.Sanctꝰ Tho. ſentit idē qd̓ priuſ d̓ pecunianūerata. Un̄ patꝫ ꝙ malignātibꝰ vix poteſtclaudi aditꝰ ad vſurā Poterūt em̄ fingere vl̓ſuū intereſſe vel aliqͥd ſil̓e. ¶ Sūt alij ꝓ caſunr̄o allegati/ ſic̄ dn̄s Hoſti. ī dicto. c. ꝯqueſtus. Sicut H. boyc. qͥ p̄dictos recitat necīprobat. Sicut Ber. ī ſūma. de vſura. in. §.iij. ¶ Ceteꝝ de redditibꝰ ad vitā ꝙ liceant/ tenet exp̄ſſe dn̄s de palude/ vbi pͥus. allegās ⁊rn̄dēs. Qui ꝓpterea tenet artē cāpſoriā licitā nō adducēs aliā rōem qͣꝫ ꝙ eccl̓ia tolerateā. Doctor iſte p̄terea ponēs opinionē durādi/ qͥ ſctm̄ Tho. inſeqͥtur/ tenet illd̓ qd̓ dictūē de receptōe mutui ad vſurā ita tn̄ ꝙ dansnō abneget a ſe ius repetēdi/ ſicut nec pōt ꝓpter ītereſſe reipublice. Preterea doctor ſubtilis in quarto ponit caſum ſexte propoſitionis/ ſecūde partis noſtre/ approbans illuꝫ⁊ laudans. ⁊ addens ꝙ legitime preſcribensrem prius alienam/ non tenetur in foro conſcientie dum ſibi conſtiterit eam fuiſſe alienam reſtituere/ faciente hoc legis autoritate. ⁊ negligentiā cuſtodientium res ſuas puniente. Concordat p̄dictus de palude in qͣrto ſuo.Attentio decima.¶ Attendat̉ ꝙ ſuꝑ caſu particulari fuerūt inquiſita plurima conſilia peritoꝝ/ etiā theologoꝝ ī varijs locis ⁊ collatōibꝰ. noīatim Cōſtantie in reformatorio. ⁊ ad partē ⁊ ī ſcedulis ſubſcriptis. ⁊ qui vidit teſtimoniū ꝑhibuit/ ꝙ ꝯtractus p̄dictus et ſimiles/ ſunt liciti.Doctores aūt viuētes nō minorē habēt autoricatē doctrinalit̓ exponēdi ſacra ſcripturam vel interptandi iura/ qͣꝫ mortui. Et quinō ſcripſerūt qͣꝫ qui ſcripſerūt ¶ Et ideo fruſtra fit aliqn̄ tot allegationū multiplicatio.Cōfeſtim vt vnus aliquid ſcripſit. ⁊ ꝯtemnitur viuentiū ꝯſiliū. qui ſepiꝰ attēdere magispoſſunt circūſtantias ꝑticulares/ ẜm quasvariari iudiciū ſepe neceſſe ē. quemadmodūdicunt exꝑientiſſimi medicorū ī homībꝰ ſa
S 5