Print 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Place and Date of Creation
Turn right 90°Turn left 90°
  
  
  
  
  
 
 

Tractatus

ſed ī fauorē ꝯſeruatōis vl̓ augmētatōis proprie ſub̓e/ et ſuſtētatiōis domeſticoꝝ oneruꝫEcce quō malignātibꝰ volētibꝰ iniuſte agere/ ſufficiunt leges poſitiue ꝯtra vſurarios late qͥn potꝰ ſūt incidētalit̓ aliqn̄ in dam reipublice. ī laqueū ꝯſcīe. ī offenſionesſcādalū. Si aūt ſnīe iuris. excōicationū velinterdictoꝝ/ ligēt abutētes talibꝰ ꝯtractibꝰ/ fiūt ī fauorē vſuraꝝ. licet ī ſe ſint vſurarij/ videant dn̄i iuriſte an pene ſint vſqꝫ adhoc ampliāde/ conſtat de intētione Attēdat̉Telcla attello. ſuꝑ ſecūdofundamēto contra cenſualiſtaꝫ. vbi aſſumitgloſam magnā Innocen. de vſuris. c. in ciuitate/ pͥma ꝑs eſt euidēter quo ad oēs ſuiclauſulas pro cēſualiſta. dictis pͥus ī diuerſis conſideratōnibꝰ. Sil̓r ſcd̓a terciaꝑtes vſqꝫ ibi. Sed certe bn̄ cōſulendū ē. Attento vbi dicit in ſcd̓a ꝑte. Alijs videturforte melius/ negat priores bn̄ dixiſſe. ſꝫponit ſub dubio ſi ſequētes melius dixerintqui loquūtur ampliꝰ parte cenſualiſte Etmodus loquēdi cōis notat ſentire melius licet alij bn̄. Deinde dicit. Sed certe bene ꝯſulendū eſt. Patet ex modo loquendi / ꝯformat ſe v̓bis decretalis. In ciuitate. loqͥtur niſi ꝓpter dubiū intētōistrahētiū. Et ex illo qd̓ affirmat ſtatim in qͣrta ꝑte dicēs. Illud aūt penitꝰ videt̉ illicituꝫ/ idē dicit̉ emptor ī ſe cōſtituat redditū ⁊c̄.vbi notet lector de correctōe quā tractatꝰ facit dicēs viciū ſcpͥtoris factū vt dicaturemptor vēditor. qꝛ poſſet (inquit) bn̄ exemplificari emptor cōſtituat redditū in ſeSed hic cognoſcit̉ inaduertentia magna.qm̄ emptor vēditor ſe habēt correlatiue. etpōt ille qui emit conſtituere ſe venditoreꝫredditū vel actionē qua ſe obligat ad plꝰdum / vel in pecunia vel in ſpe / qͣꝫ acceꝑit. Ethoc obſecro tu lector vigilanter attēde. et cognoſces affectio nimia īpugnādi cēſualiſtas/ fecit alit̓ ſonare v̓ba Innoc̄. qͣꝫ ſua fuerit intētio. ſicut de ſonitu cāpanaꝝ vulgarit̓exꝑimur. Proinde ſuꝑ reliqͥs ꝯcluſis ꝯͣſualiſtas ad vitā. regula iſta. Qui dubioſtāte agit aliqͥd mortal̓r peccat. dictū ē pͥusꝓpoſitōe terciadecima ſcd̓e partis.Quarta attentio. Attendat̉ reſpōſiōe ad terciū fundameꝫ cēſualiſta bonā habēs intētionē ſic̄ hr̄ep̄ſumit̉ ī caſu noſtro agit ī fraudem legis

nec ꝯtra legē. Nec illud qd̓ īquirit̉ drn̄tiaſit ſi poſſit recipi vnꝰ denariꝰ ex vſura/ etex ꝯͣctu cēſuali recipient̉ plꝰ qͣꝫ cētū/ ꝯcluditEt patet rn̄ſio exemplū datū in materiaſimonia. qꝛ ſacerdos celebrās miſſas/ p̄t reciꝑe centū franeos ſuſtētatōne vite ſue. Et poſſet reciꝑe vnū denariū pro cōmutatione miſſe ad denarium. Attēdat̉ cirAttētio quila. ca qrrū ſūdomētū qd̓ ſupponit̉ illic fraus vſurarū. tuꝫrōe mīoris p̄cij. ex ꝯditōe ꝯͣhētiū. Et id̓onihil ꝯtra caſū nr̄m vel ſil̓em. qm̄ p̄ciū eqͣturvēditioni. nec fit ad vſurariū queſtum.Sexta altello. per caſu ciui Attēdat̉ ſu5li qͥnti fūdamēti illud qd̓ tactū ē ī recitando. .ſ. illū caſuꝫ vidi ī textu legis cuiꝰ ſuppono bonū intellectū. Uidi aūt dn̄m de palude fuit magnꝰ iuriſta theologuſ ſuꝑterciū ſnīaꝝ. diſt. xxxvij. vbi cōiter doctorestheologi tractāt materiā vſura/ ibi requiratur. Hic inquā doctor ponit caſū legis/ſi Petrꝰ vēdat cōitati aliquā domū vel hereditatē centū frācis/ pōt ſtatiꝫ emere. x. libraſad vitā ſuꝑ eadē hereditate. Ueꝝ ē exhibitus ē mihi textꝰ legis p̄dicte ſic hꝫ. Scui qͣꝫtitas certa leget̉. ad p̄ſtet̉ ī ſinguloſannos/ certū aliqͥd veluti vſuras iuſſerit teſtator p̄ſtari/ legatū valet. Sed ī vſurꝭ hactenus valere debet/ quatinus probabilē mo vſuraꝝ excedat. Ex hoc textu patetpͥmo qd̓ facit nobis. qꝛ dicit legatū valet. Patet etiā nomen vſurarū hic accipitur ꝓut hꝫ maliciā ſibi ꝯuolutā/ ſicut ē no furti rapine. alioqͥn ſibi ꝯtradiceret. ſedaccipit̉ vſura ſuꝑabundātia ī ꝯtractibꝰ/ut etiā gloſat ſanctus Thomas illud Deut̓.xxviij. Fenerabis gentibꝰ multis. Et ī euāgelio Lu. xviij. increpat̉ piger ſeruꝰ dedit pecuniā ad vſurā/ qͣꝫuis ſit hic metaphorica locutio/ ſicut ibi. Feneratur dn̄o miſeretur pauperis.Attentio ſeptima Attēdatur ſexto fundamēto ſemꝑ ve eſſe ſi dilatio traditōis mercis facit p̄cium diminui/ ꝯtractꝰ ſit vſurariꝰ. qͥa caſus ēoppoſitꝰ ī terminis. c. in ciuitate pͥus allegato. tactū eſt in qͥnta propoſitōe ſcd̓e partisuo pacto ſit hoc factibile.Attentio octaua.