Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De Contractibus

XXXVI

dendo ad qͣrtū fundamētū negamꝰ (inquit) qͥn ex alijs modis et ꝯtractibꝰ/ annueſtatōes cēſuū poſſint imponi licite. vt ī fundatōe eccl̓ie. vt in ꝯceſſione quā qͥs facit reſua. vt aliqͣ eccl̓ia eximit̉ a iuriſditōe ep̄i. alijs modis ſparſis in iure ſicut allegat. ſꝫſufficit nobis ꝯceſſio fundamēti. Rurſusꝯceſſo antecedēte qͥnti fundamēti titulūgratuitū .ſ. legati vel donatōnis/ pōt annuapenſio de nouo conſtitui. negat̉ ꝯſequentia.vel ſil̓itudo ad caſū noſtrū. qm̄ in titulo gratuito nulla eſt ſuſpitio de vſura. nec ad mutuū vel ad effectuꝫ mutui reducibilis. ſecushic. Reſponſio p̄terea ad ſextū fundamentum ſtat in hoc/ ī mutuo quantūcunqꝫbabile dubiū vel ꝑiculū pōt ꝯcludere excuſationē vſure. de qua in. c. nauiganti. Secus eſt in cōtractu venditōis emptiōis. dequo loqͥtur illud capl̓m. igit̉ ī caſu cenfualiſte de quo querit̉/ ſit mutuū vl̓ ad mutuū reducibile eſt ſil̓itudo. attento preciū vt in pluribꝰ ē valde paruū reſpectu magnitudinis penſionis. ad tempꝰ ē probabiliter ſatis duratuꝝ. Poſſet addi (ſed tangit̉ hic) cōtractus talis dat occaſionē machinādi in mortē alteriꝰ. vel optandi .ſ. illius recipit penſionē ad vitā. Ulterius inreſpōſione ad ſeptimū dicit eſſe duos caſuspoſitos ab Hoſtien̄. Unus eſt licet emere poſſeſſiones ad vitā ipſius emptoris. ſedhoc intelligit̉ vbi cōſtituitur fructus denouo. merx creata emitur. nec dat̉ facultas redimēdi. ita ē ſimilis caſus ad noſtrum. Alter caſus eſt/ quis tradit veldit oues alicui monaſterio ſub pacto proqualibet oue recipiat duos ſolidos. cuꝫ fructus cuiuſlibet ouis valeat quattuor vel qͥnqꝫ ſolidos Sed poſt mortē tradētis/ omēsoues ad monaſteriū ꝑtinebūt. et hoc eſt lici ꝓpter incertitudinē mortis vel multiplicationis ouiū. Sed ſecus ē ī caſu cenſualiſte. quia ē mutuū vl̓ ad mutuū reducit̉ Poſtremo reſpondet ad vltimuꝫ illud dictumde p̄bendis. multa patientiā tolerant̉. queſi deducta fuiſſent in iudiciū/ exigente iuſticia deberent tolerari.Cce ſummatim collecta eſt ſnīa tractatus/ qͣꝫtū viſum ē ſufficere ad intētionē noſtrā verſat̉ ad impugnationē tractatꝰ pͥncipalit̓ aut mordaciterſed ad elucidationē veritatis/ in caſu propoſito qͣꝫ in alijs nōnullis in materia cōtractuū/ que ad ꝯſcientiaꝝ ſerenationē iuriuꝫ

faciunt intellectum.DAttentio prima. Attendat̉ ī pͥmis octo rōnes facte ꝓcenſualiſta/ militāt caſu nr̄o. Nec rn̄ſiōes date cōtrariant̉ ſed ꝯfirmāt ꝓpoſitū/ concedūt cēſuales redditꝰ rōnabilit̓ emi poſſe velinſtitui/ ſi appareat de corrupta intētōnevel ex modicitate p̄cij. vel ex mala fama contrahentiū. vt qꝛ ꝯſueuerūt vſuras exercereAttentio ſecunda. Attendat̉ pͥma ſua ꝯtra cēſualiſtādans ſe in hoc vbi eſt eadē/ debet ea iuris deciſio/ ſoluta eſt quartādecimāpoſitionē ſcd̓e ꝑtis. Et poſſet rn̄dēdo ad for concedi maior in terminis ſi ſit eadē ſil̓itudo penitꝰ. ſed minor negabit̉. qm̄ in vſuraaꝑta ꝓhibitio legis diuine humane ē manifeſta. ſic in caſu cēſualiſte. etiaꝫ vbi peccaret. qꝛ hoc eſſet occultū. aliud manifeſtuꝫ. Addito p̄cepta obligant vt fiāt ad intentionē p̄cipientis niſi ſub conditōne. hoceſt ſi debeat finis aſſequi. alioquin honorāsparentes ꝓpter naturalē pietatē referēdoad deū peccaret. Similit̓ ieiunās ſi efficeretur deuotior. ita breuiter de quolibꝫpreceptoꝝ. Facit hac reſpōſione textusexp̄ſſus extra de vſuris. c. in ciuitate. vbi ſicdicit Alexāder tercius ſcribēs Ianuen̄. ep̄oIn ciuitate tua dicis ſepe cōtingere/ quidam piper ſeu cinamomuꝫ ſeu alias mercescomꝑant. tūc vltra decē libras valēt. etpromittūt ſe illis a quibꝰ illas merces accipiunt. xi. libras ſtatuto termino ſoluturos.Licet aūt ꝯtractus hmoi ex tali forma nonpoſſit cenſeri noīe vſuraꝝ. nihilominꝰ tn̄ditores peccatū incurrūt/ niſi dubiū ſit merces illas plus minus veſolutiōis tꝑe valituras. Et ideo ciues tui ſaluti ſue bn̄ conſulerent/ ſi a tali cōtractu ceſſarēt/ cogitationes hoīm omīpotēti deo nequeāt occultari Poſſet aūt hoc in loco fieri ꝑquiſitio/ curcontractus hic cōmemoratꝰ/ exquo non eſtvſurarius ſit illicitꝰ. Si dicat̉ ꝓpter preciuꝫ maius exceſſiuū hoc habet locū in foro ꝯſciētie. ſicut etiā videt̉ notare decretalis.ſed ī exteriori iudicio vbi res tantū valetẜm legiſtas qͣntū vēdi pōt. qd̓ intelligit̉ niſiſit defraudatio plus medio iuſti p̄cij. qꝛ tūccōtractus reſcindit̉ vt inciuilis licet vſurarius. Si ꝟ̓o dicat̉ illicitꝰ eſſe. qꝛ fit in fraudem vſuraꝝ. Reſpōdebit vēditor. nequaqͣꝫ/

S 4