Tercia pars
dicit̉ emptor/ in ſe ꝯſtituat redditū vel actionē qͣ ſe obligat ad plus dandū / vel in pecunia vel in ſpe qͣꝫ accepit. Hec Inno.Terciū fundamētūſumit̉ ex multis exēplis ⁊ allegatōibꝰ in hācvnā ſnīam cadentibꝰ. Nō dubiū ꝙ is cōmittit ī legē qͥ legis v̓ba ꝯplectēs ꝯͣ legꝭ nitit̉ voluntatē. Uel ſic. Contra legē facit qͥ id facitqd̓ lex ꝑhibet. In fraudē v̓o legis facit quiſaluis v̓bis legis/ nīaꝫ eiꝰ circuuenit. Sedſic ē ī ꝯtractu cēſualiſte/ ꝙ ī vtroqꝫ ꝯtractuūē idē effectꝰ/ excepta noīs mutatōe. Sic̄ deducit diffuſe ꝯꝑando ꝯditōes vniꝰ ꝯtractꝰad alteꝝ. p̄ſertim vbi dat̉ facultas redimendi ⁊ maxīe vbi ꝯſtituit̉ d̓ nouo redditꝰ vl̓ annua pēſio. Addito ꝙ leges veteris ⁊ noui teſtamēti ꝓhibētes mutuū ſub annua pēſiōeeſſent maximo ludibrio/ ſi hoc foramen vſurarijs ſuꝑeſſet/ ꝙ nomē mutui mutaret̉ ī nomē venditōis ⁊ emptiōis/ ꝑmanētibꝰ eiſdeꝫeffectibꝰ. Et allegat multa capl̓a iurꝭ ⁊ ſctm̄Tho. ⁊ Ioh̓. in ſumma ꝯfeſſoꝝ. Iungēs illaꝫ regulā. Cū qͥd vna via ꝓhibet̉ alicui/ adid alia admitti nō dꝫ. Addit verū tn̄ ex gloſaregule/ ꝙ reſpectꝰ pͥncipalit̓ habeat̉ ad ꝓhibitū nō ad viā. ⁊ hec eſt rōnabil̓ modificatio¶ Querit ꝯſequēter a cēſualiſta. qͣlis reſultatvtilitas ſi ex mutuo mille ſolid̓. nō poſſit pēſio vnius denarij recipi. ⁊ ex contractu cenſuali ſumeretur plus qͣꝫ centum.Quartū fudamētuꝫaſſumit ex ꝑte ꝯtractꝰ querēdo/ quō duꝫ resaliqͣ vēdit̉ minori p̄cio cū facultate redimendi qͣꝫ ſi ꝑpetuo vēderet̉/ tal̓ ꝯͣctꝰ nō cēſeat̉ pigneraticiꝰ/ ⁊ ꝑ ꝯſeq̄ns ī fraudē vſuraꝝ exceptꝰ/ ſic̄ allegat gloſā ordīariā Hoſti. Io. an.ꝙ tal̓ ꝯͣctꝰ cōditiōal̓ ē vſurariꝰ. qd̓ ſane inqͥtvidet̉ intelligēdū cū ꝓpt̓ pactū res vēdit̉ minori p̄cio. ¶ Et pꝰ oppoſitōꝫ ſibimet factamdeclarat/ ꝙ mīoritas p̄cij ſe referat ad id qd̓ip̄a res valeret ī caſu qͦ ꝑpetuo alienaret̉ ſinefacultate luēdi vel redimendi. ¶ Deinde allegat opiniōes qͦrūdā iuriſtaꝝ cū ſuis allegationibꝰ. ⁊ exponēs doctrinal̓r ⁊ bn̄ qͥd ſit inter ius canonicū ⁊ ius ciuile. et qͥd ſit de rōelegis. Cōcludit ꝙ magꝭ credēdū ē ꝑitis ī arte iurꝭ canōici/ qͣꝫ ꝑitis ī arte iurꝭ ciuil̓. Sedhec omittimꝰ dicētes illud bucolicū. Nō noſtrū inter nos tantas componere litesQuintū fūdamētuꝫ
aſſumit ex vno caſu legꝭ. ff. de annua. le. l. iij.§. vl. De qͦ videt̉ mirāduꝫ/ ꝙ leges ꝯcedētesvſuras dixerint ꝯtractū hic ꝯmemoratū eēvſurariū/ qͥ vel eiꝰ ſil̓is ſepiſſime fit apud eccl̓iaſticos. Eſt aūt caſus ꝙ ſi ꝑ legatū vl̓ donatōꝫ qͥ ē titulꝰ/ īponit̉ d̓ nouo certa annuapēſio ſoluēda titio qͦaduſqꝫ ipſe donās vellegās dictā penſionē luerit vel redemerit velab ea ſe liberauerit ꝑ ſolutōꝫ vel traditōꝫ certe ſortis pͥncipal̓. Cōſequenter inducit (⁊ ſic̄videt̉ colorate) ꝙ minꝰ videret̉ hic eſſe vſuraqͣꝫ in caſu cenſualiſte. p̄ſertim ſi det̉ minꝰ preciū ꝓpter facultatē redimēdi. ſiue hoc ſit invno inſtrumento ſiue in pluribus. Nec hocimpugnare contendimus.Sextu fundamētuꝫarguit ꝙ ſi dilatio traditōis mercis/ facit p̄ciū diminui/ ꝯtractꝰ ē vſurariꝰ. d̓ vſurꝭ. c. nauigāti/ a ꝯtrario ſenſu. Sed ī ꝓpoſito diminuit̉ p̄ciū. nec tota merx ē p̄ſens .ſ. penſio cuiuſtibet anni. Ueritas ē ꝙ inſtādo ꝯtra ſe etrn̄dēdo/ fatet̉ ꝙ ius petēdi penſionē annuaꝫſit merx ī ip̄o ꝯtractu/ ſicut ī vēditōe ꝑpetuiredditꝰ. Sed ſꝑ recidit ī illud ꝙ dat̉ minusp̄ciū ꝓpter facultatē redimēdi ⁊ aggrauat ſide nouo merx ip̄a .i. ip̄m ius ꝑcipiēdi conſtituit̉ de nouo in ipſo cōtractu/ vbi cōtrahentes aſſignāt ⁊ differunt tempus ꝓut volūt.Oſtmodū iſtis totaliter interim ꝓ Cpoſitis ⁊ fūdatis/ nitit̉ reſpōſuꝫ dare validū ad affirmatiuā cenſualiſtepartē. ¶ Cuiꝰ reſpōſio duplex ad pͥmū ſtat īhoc ſolo/ ꝙ ⁊ ſi dictꝰ ꝯtractꝰ ex forma vocali ſit emptio ⁊ vēditio tn̄ quo ad rē et effectūeſt mutuū/ vel reducit̉ ad mutuū. ¶ Reſpondet fil̓r ad ſcd̓m. ¶ Ad terciū v̓o fundamentū ꝑ gloſaꝫ de reli. domi. in. c. ꝯſtitutꝰ/ reſpōdet dicēdo tres eſſe ꝯtractus. Unus eſt cuꝫdn̄s alicuiꝰ rei dominiū illiꝰ ꝯcedit alicui abdicās a ſe ip̄m dominiū nihil ſibi p̄ter certūcēſum annuuꝫ retinēdo. Et de iſto (vt dicit)loqͥtur hic gloſa allegata cū doctoribus Alter cōtractꝰ ē emphitcoſis concordās cū p̄dicto in mō cōſtituēdi. Sꝫ ī hoc differūt ꝙ īpͥmo ꝯcedēs nullū ſibi retinet rei dn̄iuꝫ velius emphiteoticū. ſed in ſcd̓o retinet vtrūqꝫEt vterqꝫ ē licitꝰ. Terciꝰ cōtractꝰ de qͦ nuncinquirit̉ habet (vt dicit) contrariū modū adp̄cedenteꝫ in hoc ꝙ ille qui eſt dn̄s ab initioipſe eſt qͥ penſionē cenſualē ſupra ſe ⁊ ſupͣ rēſuaꝫ conſtituit. ꝓpterea nō ſeqͥtur ſi p̄cedētescontractꝰ ſint liciti ꝙ iſte. ¶ Proinde reſpō-
G