De contractibus
PII
bādo qd̓ faciūt. ſed nō puniēdo. ¶ Quocirca poſſet inquiri/ ſi tolerātia tal̓ ſufficiat vtvſurariꝰ faciat lucruꝫ ſuꝑͣ ſortē eſſe ſuū. ſicꝙ nō teneat̉ ad reſtitutōeꝫ licꝫ peccet/ ſicutmeretrix nō tenet̉ ad reſtitutōnem pecunielucrate ꝑ traditōem fedi vſus ſui corꝑis/ īuito dn̄o .ſ. d̓o Rn̄ſio forte dāda eſſꝫ ẜm duplex foꝝ .ſ. ꝯſcīe intrinſecū. ⁊ extrinſecū duplex. vnū eccl̓ie. aliud ſecularis politieConſideratio. xv.Surariꝰ cōtractꝰ habꝫ fieri pͥncipalit̓ ī mutuo pecunie. Dicit̉ eniꝫſvſura quaſi vſus eris. Mutuū v̓odicitur. qꝛ de meo facio tuuꝫ. Et hͦ p̄cipueꝯtingit in pecunia. in qͣ dominiū ⁊ vſuſ rationabiliter diſtīgui nō poſſunt qͦniā vſuſpecunie eſt eiꝰ ꝯſūptio. ⁊ ita dominiū trāſit cū vſu Propt̓ea manifeſtat̉ iniqͥtas vſurarij. q̄ de pecunia q̄ nō eſt ſua ſꝫ alteriꝰ facta ꝑ mutuatōem/ ſuſcipit incremētū pecunie. quā exigit vltra ſortē. vl̓ alid̓ emolimētū ex pacto. Utrū autē ſine pacto ꝯmitteretur vſura ſaltē in foro ꝯſciētie. diſtinguen.dū eſſet ꝓ varietate caſuū ⁊ intentionum.Cōſtat enī ꝙ recipiēs mutuū tenet̉ ꝑ legēamicicie ⁊ beniuolētie ſuo mutuāti qͥndaꝫamicabilē beniuolentiā/ quā p̄t intēdere etexpectare ille qͥ mutuū dat etiā ꝑ exhibitionem exterioris boni vl̓ officij. vt ꝙ in caſuſil̓i recipiet ab illo mutuū vl̓ alid̓ amiciciebonū. Nec mirū cū ī ſimplici ⁊ liberali dono ſic inueniat̉. dum tn̄ pͥncipalis intentōſit donare. etiā vbi ſpes redonatōis vl̓ redditōis nulla eſſet. Sic ad ꝓpoſituꝫ de mutuo vbi nihil ſperādū ē iuxta v̓bū chriſti.ſupple pͥncipal̓r vel ex pacto. quoniaꝫ pactu de recipiēdo eſt pecunia mēſurabile. etita mutui ꝯtractꝰ inficit̉.¶ Conſideratio. xvi.Surariꝰ ꝯͣctus noīatur aliqn̄ tal̓apud doctores vl̓ populū vl̓ legiſlatorē. qui ꝓpͥe et ex ſuo genere nōeſt vſurariꝰ. ¶ Occurrit exemplū ſil̓e de ſymonia de qͣ ſolet fieri diſtinctio. ꝙ q̄dā ſymonia eſt ꝓhibita qꝛ mala. ⁊ q̄dam malaqꝛ ꝓhibita. que diſtinctio ſanū ⁊ ſciētificuꝫreqͥrit intellectū. qꝛ iuxta ꝟitatē nihil ē malū niſi qꝛ ꝓhibitū. Propt̓ea papa nō p̄t facere de nō ſymonia ſymonia. licꝫ nō ſymoniā poſſꝫ punire vl̓ ꝓhibere ſub pena vereſymonie debita. Sic ī ꝓpoſito dū legiſla-
tores attenderūt ꝯͣctꝰ varios fieri/ vēdēdovl̓ emēdo locādo vl̓ ꝯmodādo ī detrimentū reipublice. et in fraudē ⁊ fauorē vſurarꝝꝓpͥe dictarū ꝓhibuerūt hmōi ꝯͣctus illicitos ⁊ ꝑnicioſos reipublice ſub penis vſure d̓bitꝭ. p̄cipue dū ſatꝭ ꝯſtat ex oꝑbꝰ d̓ mala ⁊ fraudulēta ītētōe ꝯͣhētiū. vbi ſi ꝯſtaretvl̓ ꝯſtitiſſet legiſlatori de bona ⁊ ſimplici ⁊pura intentiōe ꝯͣhentiū/ aut nō tuliſſꝫ talesleges ꝓhibitorias aut a ſuis legibꝰ iſtos tales excepiſſet tāqͣꝫ verꝰ epykeies ⁊ directorlegis.¶ Sequit videre deptate legiſlatorꝭ in moderādis ꝯͣctibꝰ legepoſitiua ſub qͥnto ꝯſideratōnū qͣternario.Incipit quintus ꝙternarius.Conſideratio. xvii.Uſta lege poteſt inſtitui in aliqua Opatria. vt nulla fiat venditio redditualis perpetua/ quin poſſit redimi. vno modo vel alio. ad tempus vel adſemper. ¶ Apparet hec veritas ex dictis inſexta conſideratione per textum legis antiqͥ que tunc vtiqꝫ fuit rationabilis. ⁊ cuiusſimilis poteſt nouiter inſtitui. ¶ Si quisaūt dixerit in antiqͣ lege cautuꝫ eſſe. vt duꝫredemptio fieret/ deducerentur fructus recepti medio tempore/ ⁊ ita debere ſtatuerelex iuſta/ que redemptionē hereditatis vendite concederet. Fatendum eſt ꝙ hoc poſſet. attamen ſi non fiat; nihilominus poterit eſſe iuſta. ſi ꝓ qualitate patrie ⁊ reipublice/ cū circūſtātijs ceteris videat̉ expedire.vt videlicet ſuccurrat̉ ex vna ꝑte indigentibus pecunia ꝓmpta. ⁊ ꝓuideat̉ ex altera ꝑte ne diſtrahantur hereditates ⁊ inſtabilesfiant de ꝑſonis in ꝑſonas. ⁊ de heredibusad nō heredes/ p̄ſertī in feudis. ¶ Propt̓eaꝫrepetitur vt in pluribus nullam eſſe venditionem maxime hereditariā/ quin lege ſtatutū ſit vel ꝯſuetudine firmatū/ vt ſaltē infra annū ⁊ diē/ venditor vel ꝓximus ſuuspoſſit retrahere ꝓ ſil̓i ſumma. nō deductisetiā fructibꝰ interī receptis. ¶ Qua in re firmat̉ vnū dictū pͥus ⁊ mēorit̓ hn̄dū/ ꝙ nō ēde intrīſeca rōe vēditiōis vel emptiōis impotētia vel nō facultas redimēdi.lCōſideratio. Muli.
R 4