Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Prima pals

Conſideratio. xii.Rbitrio legiſlatoris ꝯuenit neduꝫleges in ꝯͣctibꝰ ponere. ſed poſitasinterp̄tari. tantū doctrinalit̓ vtIuriſꝑiti pn̄t ſꝫ autoritatiue iudicialiter.Eſt itaqꝫ legiſlator tanqͣꝫ lex viua director epykeīes. vbi ꝓuenit circa leges difficultas ex circūſtantiaꝝ varietate ſunt īnumerabiles. nec cadere pn̄t ſub arte vel lege. qꝛ accidēs ſunt. Hinc eſt illud vulgati autoris. Ip̄e etiā leges cupiūt vt iure regant̉. Elicii ex his altera v̓itas vbi ſuper bonitate vel malicia quorundā ꝯͣctuū.difficultas talis exorit̉ qͣlis pōt doctrinaliter determinari/ recurrendū eſt ad arbitriū vel interp̄tationē legiſlatoris. p̄ſertī ſupremi eccl̓iaſtici cenſet̉ habere iura. nedum hūana ſꝫ diuina in ſcrinio pectoriſ.vbi papa deficeret/ ꝯciliū generale habꝫ ſupremū iudiciū iuxta veritatē in generalicilio Cōſtan̄. determinatā in hac lege diuina īmobiliter fundatā Si peccauerit inte frat̓ tuus ⁊c̄. ſequit̉. dic eccl̓ie Subiūgamus in ſpāli de vſurario ꝯͣctu ſub qͣrtoꝯſiderationum quaternario Incipit qͣꝛtus quaternarius.onſideratio. xiijISurarius ꝯͣctus/ repugnat legi diuine naturali. ſic ex ſuo generemalus eſt. nec pōt bn̄ fieri. Exemplū de mēdacio ponūt aliqͥ. Et ad hoc eſtſnīa cōis doctoꝝ. Un̄ ph̓s naturale iudicium ſequēs poſuit ꝯͣ naturā eſſe vt numnumū pariat. In pſalmis qͦꝫ ꝓphetis ſatis innuit̉. Si qͥs ad beatitudineꝫ velit introire pecunia ſuā det ad vſurā. Xp̄sdeniqꝫ dixit. Date mutuū nihil inde ſperātes. Et ad hoc ſunt cōgruentie plures date doctores ꝓpter incōuenientia reipublice ꝓuenirēt ex vſuris ſi licite dicerenturUn̄ homo naſcit̉ ad laboreꝫ. ſicut habet̉in Iob. Eſt ergo ꝯͣ naturā hoīs vt ſine labore velit viuere. qd̓ fit in vſuris. adāin ſtatu innocētie poſitus erat in paradiſovt oꝑaret̉ cuſtodiret illū. Et poſt peccatum dictū eſt illi. In ſudore vultus tui veſceris pane tuo. Quintiam recipiētes advſurā pecuniā ꝓmptā inueniūt/ faciliꝰꝯſumūt exponūt ocio vacāt tandem

graui pauꝑie os alienū ꝯſumunt̉. Ueruntū iſte ꝯſil̓es rōnes deducētes ad incōueniētia vidēt̉ ſatiſ ꝯuincere volentēꝓteruire. Quia poneret ex aduerſo multoscaſus in quibꝰ magna vtilitas qͣſi neceſſaria ſequeret̉. in dante qͣꝫ in recipiēte. ſicut allegāt aliqͥ de mendacio officioſo. Etalij de ſimplici fornicatōe. Dicerent inſuꝑverbū xp̄i eſſe p̄ceptū/ ſꝫ ꝯſiliū. Similiter ad illa ſubiūgit p̄mittit p̄dictumverbū dixit. Date mutuū. Nihilominusveritas iſta tenēda eſt tan qͣꝫ ex fide eccl̓iaſtica determinatiōe ſicut de mēdacio. qd̓ poſſit bn̄ fieri. qꝛ octrinā oppoſitaꝫqualis fuit apud grecos multos/ ſi admitteret̉ officioſum mendaciuꝫ/ tota ſcriptureſacre (ſic̄ dicit Auguſtinus) vacillaret autoritas. īmo deꝑiret fidelitas fidelis conuictus apud hoīes em̄ oportet ꝓpter vtilitates accidēs pn̄t accidere/ ea dicere bona ſe de ſuo genere mala ſunt.ꝯfeſtim noīata (ſicut Areſtotiles loquiturſunt inuoluta malicia. ſicut furtū qd̓ eſttrectatio rei aliene/ bn̄ fieri eſt impoſſibile.qͣꝫuis furtuꝫ poſſit fieri furtū. accedētecōſenſu dn̄i. Similit̓ diceret̉ vſurariusꝯtractꝰ inualidꝰ ē legē ſuꝑiorē diuinaꝫ. ita illegitimꝰ ē vt ſit furto ſimil̓ pecunia vltra ſortē recepta ꝯtrectat̉ inuito dn̄oſaltē pͥncipali .ſ. deo/ q̄cūqꝫ ſit volūtas recipiētis ad vſurā. ꝟiſil̓r eſt inuolūtariaſe. ſed volūtaria accidēs. ſicut ē in ꝓijciēte merces/ īminēte naufragio. ſicut ꝯſenſus in mr̄imoniū mētū cadentē ī ꝯſtan virū. cōſentit ne mentiat̉ vl̓ moriatur.Eſt enī cōſenſus iſte inualidꝰ ad mr̄imonialē ꝯtractū. Sil̓r diceret̉ de vſurario ꝯͣctu. Quāuis ſit euident̓ on̄ſum qͥn maneāt difficultates ſatis multe.CConſideratio. xiiii.Surariꝰ ꝯͣctꝰ ſic̄ in antiqͣ lege toleratus ē. ita poſſit ī noua ꝑmitti.ſub certis modificatiōibus. Nonqͥdem vt eſſꝫ licitꝰ ſed ne deteriꝰ euēiret. Exemplū de libello repudij ī antiqͣ lege ꝑmiſſo. nunqͣꝫ fuit licitꝰ. Sic ꝑmittebant̉ dare ad vſuras ꝓximis ſuis/ ſꝫ alienis. qͣꝫuis ſuꝑ ſit varia doctoꝝ locutio. ꝓpt̓ ver Ambroſij. Un̄ textꝰ Deūt̓. xxiij. ſic hꝫ. fenerabis fratri tuo ad vſurā. nec fruges. nec quālibꝫ aliā. ſꝫ aliēis. Exēplumpterea de meretricibꝰ. tolerant̉ appro-

M