Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De contractibus

IPII

Sequit̉ prima parspͥncipalis. Incipit pͥmus qͣternariusCōſideratio primaOntractuū bonitatē aut maliciaꝫdoctrinal̓r inueſtigare volentibꝰ:neceſſe ē ī pͥmis ꝯgͦſcere qͥd noīsqͥd rei. qͥd .ſ. ſit ꝯͣctus. de ꝯͣctuū ſpeciebuſ Tradit Ariſto. pͥmū ꝓpriū ī omnidiſciplina ſiue ſciētia. qm̄ igͦrates termīosde facili ꝑalogizant̉. Pōt aūt ꝯͣctꝰ ita breuiter deſcribi. Cōtractus ē ꝯmutatio ciuil̓legitima. Cōmutatio ponit̉ genere. Ciuil̓ addit̉ ad drn̄tiā mutatōnū naturaliuꝫqͣs ꝯſiderat ph̓ia natural̓. ꝯtractꝰ enī ſpectat ad ethicā ſiue moralē philoſophiam.Subiūgit̉ legitima .i. legi ꝯformis ad differentiā ꝯͣctuū illicitorū vl̓ illegitimorum. Inuēta ē aūt ꝯmutatio ciuil̓ pꝰ pctm̄.niā ſtatꝰ īnocētie habuiſſꝫ oīa coīa. Rurſus ꝯmutationū ciuiliū ml̓tiplices ſūt ſpecies. Una ē venditio. altera ē emptio habētes ſe correlatiue adinuicē. vēditio ī agēte. emptio ī recipiēte. Locatio ꝯductio ſimilē habētes correlatōeꝫ. Mutuatio actiue paſſiue ſil̓r ſe hn̄tes correlatiue. Datioliberal̓ receptio gͣtuita. Pōt iteꝝ extendiꝯmutatio ciuil̓ ad mr̄imonialē ꝯiūctōemmaris femīe. de nihil ad p̄ſens. Cōſtatigit̉ ꝯͣctus ē ſpēs iuſticie nedū ꝓut ē general̓ v̓tus/ ſꝫ ſpēal̓. ſpēaliꝰ illiꝰ d̓r iuſticia ꝯmutatiua. Propt̓ea ſi debeat plena reſolutio fieri neceſſe ē ꝑuenire ad diffinitōeꝫiuſticie dr̄ntias int̓medias. Un̄ qꝛ ꝯmūtatio ciuil̓ habꝫ fieri niſi trāſlatōeꝫ dominij vl̓ vſus vl̓ vtriuſqꝫ/ ꝯſeq̄ns ē vt ſciatur qͥd ſit dominiū: qͥd dn̄s. qͦt ſūt ſpēsdominij? Un̄ dominiū ptās ē ꝓpinqͣ aſſumēdi res alias vl̓ vt alias in ſui facultateꝫvl̓ vſuꝫ licitū ẜm iura vl̓ leges rōnabiliterinſtitutas.Conſideratio ſcd̓aOntractꝰ ex ē ꝯmutatio ciuil̓ legitima. legitimū d̓r qd̓ ē ꝯformelegi. neceſſe ē cogͦſcere qͥd ſit lex. qͣletinſuꝑ qͦt ſint eiꝰ ſpēs/ fundat̉ vt p̄cedensLegū nēpe alia ē pure diuīa. alia ē pure natural̓. alia canōica. alia pure poſitiua. aliaciuil̓ pure ip̄a poſitiua. Sūt alie mixteex aliqͥbꝰ p̄dictis legibꝰ Ignoratꝭ itaqꝫ vl̓ ꝯſideratꝭ hmōi diuiſiōibꝰ diffinitōibꝰ

p̄t hr̄i certa ꝑfecta reſolutio notificāsdiffinitiōꝫ ꝯͣctus. Quid p̄terea dicat̉ meū.qͥd tuū. neqꝫ ꝯn̄s qͥs ꝯͣctꝰ ſit licitꝰ vl̓ illicitꝰ. licitꝰ vl̓ illicitꝰ inqͣꝫ ſe vl̓ ſuo gn̄e/ autex ſol̓ accn̄talibꝰ circūſtātijs cadūt ſubarte Sꝫ qm̄ alibi tradita ē ſub ꝯpēdio iſtareſolutio illā ad p̄ſens repetimus.Cōſideratio terciaOntractuū diuiſio ſpēs ſufficiē­ Itia ſic hr̄i pn̄t expedit agnoſcere.Aut enī ꝯͣctū trāſfert̉ dominiuꝫaut ſolꝰ vſus. Si pͥmo. ē duplicit̓.qꝛ vl̓ fit mediate p̄cio. ſic ſunt due ſpecieſcorrelatiue. emptio vēditio. Ul̓ fit ſinecio. ita ſunt due ſpēs correlatiue mutuatio actiua paſſiua. Un̄ mutuum d̓r qꝛ demeo facio tuū. Pōt addi tercia ſpēs ꝓpͥe ē ꝯͣctꝰ. ſꝫ ē liberal̓ datio ſeu donatio/ velelēoſyna. Addit̉ qͣrta ſpēſ d̓r campſio ſeucambiū. vbi fit trāſlatio dominij de aliqͣ read aliā r̄manētibꝰ ambabꝰ ī ſua eſſentia.vt vini ad frumētū. vl̓ veſtis ad ſotularē.vl̓ pecunie ad pecuniā. qͣꝫuis hec ſpeciesreducat̉ ad emptōeꝫ vl̓ venditōꝫ. Ul̓ ſi ſolus trāſfert̉ vſus redit ad locatōꝫ vl̓ ꝯductōeꝫ/ ꝯmodatōꝫ vl̓ accōmodatiōeꝫ. Siaūt ꝯͣctus ſit tal̓ v̓tute cuiꝰ trāſfert̉ vſuſ reiretēto dn̄io. ꝯtīgit dupl̓r. Quia vl̓ fitſine p̄cio mediāte. ſic ſunt due ſpēs correlatiue. cōmodatio accōmodatio. Aut fitmediāte p̄cio. et ſic ſunt due ſpēs correlatiue. locatio ꝯductio. Pōt addi tercia ſpecies d̓r cenſual̓ pēſio vl̓ emphiteoſis. veldatio ad firmā. Adderet̉ qͣrta ſpēs eſt impignoratio. niſi ibi ē ꝓpͥe trāſlatio. ſꝫtm̄modo depoſitio ſecuritate mutui velcōmodati vl̓ crediti. Deniqꝫ notari p̄tin aliqͥbꝰ rebꝰ ē dominiū ſeꝑatū ab vſuvt in pecunia numerata. cuiꝰ dn̄iuꝫ ē vſuſ.alioqͥn fruſtra eſſꝫ. Ut inſuꝑ ecōuerſo ī cibo. cuiꝰ vſus ē ip̄a rei ꝯſūptio. Et ita ꝓprie ſeꝑat̉ hic vſus a dominio. Un̄ ꝯſurgit parua turbatio apud aliqͦs nihil hr̄e ſedicētes in ꝓpͥo vel in ꝯmuni.Conſideratio qͣrtaOntractuū diffinitōnes ī ſpecialiſtales pn̄t elici ex p̄miſſis. Uēditioeſt ꝯͣctus que fit trāſlatio dominij alicuius rei de vno ad alteꝝ/ p̄cio legitimo mediāte. ita ibi ē merx p̄ciū emēs vendēs. Nec refert ſi ſint pl̓es emētes vl̓.

R 2