Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De paruulis

tur laudabili ſtudio eoꝝ reducūt ꝑuuloſad viā ducit ad xp̄m Quarta ponet̉ apologetica baculo mee defenſiōis. ſil̓ exhortabit̉ paruulos me indignū ad xp̄m venire. Submitto tn̄ oīa autoritati beniuole ſuꝑioris mei ī hac ꝑte. Et neqꝫ ſenſū ꝓpriū/ neqꝫ prudētiā neqꝫ iudiciū p̄ponā amicoꝝ meorū ſpūaliū cōſilio. vt ſit zelus meꝰ hac hūilitate tꝑatus/ ne vt ſic currens incurrā. Ubiꝟo iſti mecū ſenſerint reliqua oīa que homines aut carnales aut maliuoli aūt ad paucaaſpiciētes enūciauerint/ ꝯtempturꝰ ſuꝫ leuiter/ ſciens Hiero. infamiā bonā fa ꝑuenitur ad xp̄m.Cōſideratio prima.De paruulis quāta neceſſitate ſui eccleſie vtilitate veniant ad xp̄m.Onū ē viro portauerit iugumbab adoleſcētia ſua. Iugū illd̓ intellige qd̓ xp̄s aſſeruit ſuaueonus leue. Huiꝰ ſnīe ꝟitas fundat̉ pͥmo ī augmēto diuīe gr̄e/ tribuit̉ exercētibꝰ ſe ad tāto abūdāti. qͣꝫto citiꝰ ac diutiꝰ egerīt. Ubi v̓o maior ē gratia ī aīa/ magis ē ipſius fotrix. nutrix. ꝯſeruatrix atqꝫ roboratrix. Et e regiōe plerūqꝫ fit iuſto dei iudicio vt gratiā dei vel neglexerit vel repulerit/ abutēs donis dei talētis ſummi pr̄iſfamilias ī pͥmo etatꝭ vigore fas erat. poſtmodū ad veniēdū nequaqͣꝫ recurſus habeat̉. Sed abſqꝫ dei gr̄a quis ſaluabit̉? qͥsſubſiſtet? qͥs potius in p̄ceps vel in dam ruet? Si tu ī puericia deū nōdū offēdiſti nec p̄meris faſce pctōꝝ/ nequis (vt dicis) aſcēdere ad v̓tutes/ quid fiet duꝫ hoſtisfueris. grādis criminū ſarcina ceruicē ſenectutꝭ curuabit p̄met? Porro qͥs neſciat pͥmitias florētis etatis ſicut ī plātis vineis rebꝰ ceteris acceptiores exiſtere. acinde obſequia paruuloꝝ gratiora qͣꝫ ſenūdebilitatoꝝ. vicia deſerūt/ ſꝫ a vicijs relinquunt̉. Optima queqꝫ dies miſerꝭ mortalibꝰ eui pͥma fugit. ait egregiꝰ poeta. Ampliꝰ ſi ꝯſuetudīs v̓tus attēdit̉/ ab Ariſtotele (vocē exꝑientie ꝓferēte) vocat̉ altera natura. ꝑſpicuū erit nihil mala ꝯſuetudīe oneroſiꝰ. amariꝰ atqꝫ deteriꝰ. bona ꝯſuetudīe nihil faciliꝰ. ſuauiꝰ diuiniuſqꝫ. Propt̓ea ꝯſentiūt ph̓i oēs poete theologis paꝝ referre iuuenes ſic vl̓ ſic aſſuefieri. Ad̓o tenerꝭaſſueſcere multū ē/ ait v̓giliꝰ. Hīc iubꝫ Tulliꝰ. optimā formā viuēdi eligēdā quā iocū

reddet ꝯſuetudo. Qd̓ male fers/ aſſueſceferes/ ait Naſo. Et Flaccꝰ. Fīgit equū docilē/ tenera ceruice mgr̄ Ire viā quā mōſtrateques. venaticus ex Tꝑe ceruinā pellē latrauerit aula. Militat ī ſiluis catulꝰ nūc adhibe puro Pectore v̓ba puer. nūc te melioribus offer Quo ſel̓ ē ībuta recēs ẜuabit odo diu teſta Poſtremo ſi maximā vim ꝯſuetudinis/ ꝑuerſe leges ſacrilege ſuꝑſtitiōeson̄dūt/ vt Auerrōis ꝯmemorat. ſil̓r vicioſi mores/ ꝓut ꝯqueritur Aug. alioꝝ plurimi. qͥs dubitabit aſſuefactionē ī vera religion caſtis moribꝰ/ plus hr̄e v̓tutis qn̄ adiungitur et opitulatur ſicut p̄diximꝰ gr̄e diuinitꝰ inſpirate p̄potens auxiliū. Quocirca mea crebra mens exhorruit/ duꝫ ſonabat̉iuuenū ſubuerſiuꝰ ille verſus. Angelicus iuuenis ſenibꝰ ſathanizat ī annis. Plane nonvideo de ſathanizate iuuene ſperādū ſit inſenectute/ qn̄ ꝑuerſis īclinatōibꝰ acceſſerituerſior ꝯſuetudo/ ſi angelizās iuuenis et vicijs obnitēs in ſenio ſathanizat Sꝫ blaſphemū ꝓuerbiū adinuenit errās vulgꝰ vtreliq̄ multa. Ad qͥd ita? Ad patrociniuꝫ vtiqꝫ ꝑditiſſimoꝝ neqͥſſimorūqꝫ ꝑuuloꝝ ſuorūquoꝝ maior incōꝑabiliter ē copia. qͣtinꝰ eos corrigeret ab errore viaꝝ ſuaꝝ qͣꝫ nonirriderētur a cōſotijs timoratis bn̄ inſtitutis ( profecto ſunt rara auis ī terris) qͥbꝰ ineſt verecundia malis obſtās conatibꝰ. Etheu ita ē. In ꝑuulis laudatur inuerecūdafrōs. Procax vultꝰ. Impuꝝ os blaſphemijs obſcenitatibus aſſuetū. Lubricitasin oculo. In geſtu oīs diſſolutio. Sꝫ verequales ex talibꝰ ꝑuul̓ ꝓdeāt viri atqꝫ ſenes/ꝑſentit nimiuꝫ xp̄ianitatis quotidiana calamitas. fallebat / ſed circūſpectiſſimeꝯſiderabat qui affirmauit reꝑatōeꝫ morū eccl̓iaſticoꝝ ſi q̄rat̉ fieri inchoandū a ꝑuul̓Quia em̄ minꝰ corrupti minuſqꝫ tenacit̓ infecti ſūt/ capaciores inueniuntur doctrinaꝝſalubriū Etſi fortaſſis ſatis ad ꝓfectuIſtud em̄ notaſſe videt̉ Ariſtotꝭ. di. eos ineptos auditores moral̓ ſcīe. nolēs negareipſam eis vtilē exiſtere niſi dixerimꝰ ſibimet ꝯͣriū. Paruuli qͥppe apti ſunt ad accipiēda bonoꝝ ſtudioꝝ exordia/ qn̄ nōdū falſas opiniōes altiꝰ ībiberūt/ qn̄ nōdū radicitus herēt ꝑnicioſe adinuētiōes ī eis. Utresſunt recētes liquoribꝰ optimis. Nouelleterea plātatiōes ſequunt̉ leuit̓ ducentismanꝰ deflexerit. Oīa hec ſecꝰ in ſenibus plenis dieꝝ malorū/ quos citius frāgas qͣꝫ fle-