De paruulis
tur d̓ laudabili ſtudio eoꝝ qͥ reducūt ꝑuuloſad viā q̄ ducit ad xp̄m Quarta ponet̉ apologetica ꝓ baculo mee defenſiōis. ⁊ ſil̓ exhortabit̉ paruulos ꝑ me indignū ad xp̄m venire.¶ Submitto tn̄ oīa autoritati beniuole ſuꝑioris mei ī hac ꝑte. Et neqꝫ ſenſū ꝓpriū/ neqꝫ prudētiā neqꝫ iudiciū p̄ponā amicoꝝ meorū ſpūaliū cōſilio. vt ſit zelus meꝰ hac hūilitate tꝑatus/ ne vt ſic currens incurrā. Ubiꝟo iſti mecū ſenſerint reliqua oīa que homines aut carnales aut maliuoli aūt ad paucaaſpiciētes enūciauerint/ ꝯtempturꝰ ſuꝫ leuiter/ ſciens cū Hiero. ꝙ ꝑ infamiā ⁊ bonā famā ꝑuenitur ad xp̄m.Cōſideratio prima.De paruulis quāta neceſſitate cū ſui ⁊ eccleſie vtilitate veniant ad xp̄m.Onū ē viro cū portauerit iugumbab adoleſcētia ſua. Iugū illd̓ intellige qd̓ xp̄s aſſeruit eē ſuaue ⁊onus leue. ¶ Huiꝰ ſnīe ꝟitas fundat̉ pͥmo ī augmēto diuīe gr̄e/ q̄ tribuit̉ exercētibꝰ ſe ad eā tāto abūdāti. qͣꝫto citiꝰ ac diutiꝰ hͦ egerīt. Ubi v̓o maior ē gratia ī aīa/ magis ē ipſius fotrix. nutrix. ꝯſeruatrix atqꝫ roboratrix. Et e regiōe plerūqꝫ fit iuſto dei iudicio vt qͥ gratiā dei vel neglexerit vel repulerit/ abutēs donis dei ⁊ talētis ſummi pr̄iſfamilias ī pͥmo etatꝭ vigore dū fas erat. poſtmodū ad eā veniēdū nequaqͣꝫ recurſus habeat̉. Sed abſqꝫ dei gr̄a quis ſaluabit̉? qͥsſubſiſtet? qͥs nō potius in p̄ceps vel in damnū ruet? Si tu ī puericia cū deū nōdū offēdiſti nec p̄meris faſce pctōꝝ/ nequis (vt dicis) aſcēdere ad v̓tutes/ quid fiet duꝫ hoſtisfueris. dū grādis criminū ſarcina ceruicē ſenectutꝭ curuabit ⁊ p̄met? ¶ Porro qͥs neſciat pͥmitias florētis etatis ſicut ⁊ ī plātis ⁊ vineis ⁊ rebꝰ ceteris acceptiores exiſtere. ac ꝓinde obſequia paruuloꝝ gratiora eē qͣꝫ ſenūdebilitatoꝝ. qͥ nō vicia deſerūt/ ſꝫ a vicijs relinquunt̉. Optima queqꝫ dies miſerꝭ mortalibꝰ eui pͥma fugit. ait egregiꝰ poeta. ¶ Ampliꝰ ſi ꝯſuetudīs v̓tus attēdit̉/ q̄ ab Ariſtotele (vocē exꝑientie ꝓferēte) vocat̉ altera natura. ꝑſpicuū erit nihil mala ꝯſuetudīe oneroſiꝰ. amariꝰ atqꝫ deteriꝰ. ⁊ bona ꝯſuetudīe nihil faciliꝰ. ſuauiꝰ diuiniuſqꝫ. Propt̓ea ꝯſentiūt ph̓i oēs ⁊ poete cū theologis nō paꝝ referre iuuenes ſic vl̓ ſic aſſuefieri. Ad̓o tenerꝭaſſueſcere multū ē/ ait v̓giliꝰ. Hīc iubꝫ Tulliꝰ. optimā formā viuēdi eligēdā eē quā iocū
dā reddet ꝯſuetudo. Qd̓ male fers/ aſſueſceferes/ ait Naſo. Et Flaccꝰ. Fīgit equū docilē/ tenera ceruice mgr̄ Ire viā quā mōſtrateques. venaticus ex qͣ Tꝑe ceruinā pellē latrauerit aula. Militat ī ſiluis catulꝰ nūc adhibe puro Pectore v̓ba puer. nūc te melioribus offer Quo ſel̓ ē ībuta recēs ẜuabit odorē diu teſta ¶ Poſtremo ſi maximā vim ꝯſuetudinis/ ꝑuerſe leges ⁊ ſacrilege ſuꝑſtitiōeson̄dūt/ vt Auerrōis ꝯmemorat. ſil̓r ⁊ vicioſi mores/ ꝓut ꝯqueritur Aug. ⁊ alioꝝ plurimi. qͥs dubitabit aſſuefactionē ī vera religion ⁊ caſtis moribꝰ/ plus hr̄e v̓tutis qn̄ adiungitur et opitulatur ſicut p̄diximꝰ gr̄e diuinitꝰ inſpirate p̄potens auxiliū. ¶ Quocirca mea crebra mens exhorruit/ duꝫ ſonabat̉iuuenū ſubuerſiuꝰ ille verſus. Angelicus iuuenis ſenibꝰ ſathanizat ī annis. Plane nonvideo ꝙ de ſathanizate iuuene ſperādū ſit inſenectute/ qn̄ ꝑuerſis īclinatōibꝰ acceſſerit ꝑuerſior ꝯſuetudo/ ſi angelizās iuuenis et vicijs obnitēs in ſenio ſathanizat ¶ Sꝫ blaſphemū hͦ ꝓuerbiū adinuenit errās vulgꝰ vtreliq̄ multa. Ad qͥd ita? Ad patrociniuꝫ vtiqꝫ ꝑditiſſimoꝝ neqͥſſimorūqꝫ ꝑuuloꝝ ſuorūquoꝝ maior incōꝑabiliter ē copia. qͣtinꝰ nōtā eos corrigeret ab errore viaꝝ ſuaꝝ qͣꝫ nonirriderētur a cōſotijs timoratis ⁊ bn̄ inſtitutis (qͥ profecto ſunt rara auis ī terris) qͥbꝰ ineſt verecundia malis obſtās conatibꝰ. ¶ Etheu ita iā ē. In ꝑuulis laudatur inuerecūdafrōs. Procax vultꝰ. Impuꝝ os ⁊ blaſphemijs ⁊ obſcenitatibus aſſuetū. Lubricitasin oculo. In geſtu oīs diſſolutio. Sꝫ verequales ex talibꝰ ꝑuul̓ ꝓdeāt viri atqꝫ ſenes/ꝑſentit nimiuꝫ xp̄ianitatis quotidiana calamitas. ¶ Nō fallebat gͦ / ſed circūſpectiſſimeꝯſiderabat qui affirmauit reꝑatōeꝫ morū eccl̓iaſticoꝝ ſi q̄rat̉ fieri inchoandū eē a ꝑuul̓Quia em̄ minꝰ corrupti minuſqꝫ tenacit̓ infecti ſūt/ capaciores inueniuntur doctrinaꝝſalubriū Etſi hͦ fortaſſis nō ſatis ad ꝓfectuIſtud em̄ notaſſe videt̉ Ariſtotꝭ. di. eos ineptos auditores moral̓ ſcīe. nolēs ꝑ hͦ negareipſam eis vtilē exiſtere niſi dixerimꝰ eū ſibimet ꝯͣriū. ¶ Paruuli qͥppe apti ſunt ad accipiēda bonoꝝ ſtudioꝝ exordia/ qn̄ nōdū falſas opiniōes altiꝰ ībiberūt/ qn̄ nōdū radicitus herēt ꝑnicioſe adinuētiōes ī eis. Utresſunt recētes ꝓ liquoribꝰ optimis. Nouelle p̄terea plātatiōes q̄ ſequunt̉ leuit̓ qͦ ducentismanꝰ deflexerit. Oīa hec ſecꝰ in ſenibus plenis dieꝝ malorū/ quos citius frāgas qͣꝫ fle-