Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Queſtiones quedam

nūqͣꝫ tn̄ aliqͥ loquūt̉ de mala vita politiā regētiū alioꝝ ſcl̓ariū (vt aiūt) intētōe mala Pro rn̄ſione itaqꝫ ſciēdū/ actio moralislibera accipit vel vituꝑiū vel laudeꝫ pctm̄ex ſuis circūſtātijs. ſpāliter ex circūſtantiafinis. Inqͥrēdū ē igit̉ ad quē finē d̓r malūabſentibꝰ. occurr̄t ſex fines generales. Qn̄qꝫ hoc fit ad deſtructōꝫ pn̄tiū ie audiētiūvt caueāt ſil̓ia facere. Qn̄qꝫ fit ad pn̄tiū cautelā. ne .ſ. ex ignorātia decipiant̉ malaꝫ aliorū ſocietatē qͦs p̄ſumūt bonos. Qn̄qꝫ etiaꝫfit ad vtilitatē abſentiū. vt vicꝫ pn̄tes eis referāt ipſoꝝ correctōe emēdatōne. Qn̄qꝫfit ex quadā ꝯpaſſione amicabili vt .ſ. ſeip̄m audiētes referēs ꝓuocet ad orāduꝫ inſtāti alioꝝ pctīs eoꝝ ꝯuerſione. Qn̄qꝫ etiā fitex ſola curioſitate aſſueta loqͣcitate qͣdaꝫlibidine loquēdi de alijs. Qn̄qꝫ autem fit exodio vel inuidia ac pro diminutōe fame aliene ex animi indignatione.Sit ergo pͥma ꝯcluſio. Primis qͣttuor modis p̄t ſolū licitū/ īmo meritoriū referre mala abſentiū.dūmō tn̄ ītēdebat̉ pͥncipal̓r aliꝰ finis qͣꝫaliqͥs p̄notatoꝝ qͣttuor. Et ſi miſceat̉ aliaintētio fermētata ſibijpſi mentiēs. atqꝫbn̄ ꝓuideat̉ ne ſint falſa dicunt̉. aut ī malovltra qͣꝫ ī ſe ſunt referētē ampliata. aut forſan ſiniſtre interp̄tata. ac etiā non plꝰ noceat tal̓ locutio abſentibꝰ eoꝝ fame/ qͣꝫ ꝓſitſentibꝰ eoꝝ edificatōi. Qm̄ ꝑuo bonoſequēdo eſt magnū malū ꝯmittendū.Subiūgamus etiaꝫſecundā concluſionē.Secūda concluſio. Male loqui etiā de abſentibꝰ ad ſolū ſatiſfaciendū proprie loqͣcitati libidine loquēdi de alijs eſt qͥntus modus ſeu finis inter p̄dictos. etiā ſi ſit pro ſola deductōe tꝑis quaſi pro ſolatio. vt ſic tp̄s ſine tedio trāſeat vix aut nunqͣꝫ excuſat̉ a pctō. ſepiꝰ tranſit in mortale pctm̄. Tale em̄ verbū ſolūocioſum (de quo iuxta terribilē veritatisminationē ſumus reddituri rationē) ſedmuniter ē ꝑnicioſum multipliciter nociuū habemꝰ ex tali verbo occaſionē ratiōꝫmagne dānificatōis aliorū ī ſua fama. Etiam hoc cadūt ſepiſſime loquētes qͣꝫ audientes. vel ī indignationē cōtra eos de quibus fuit oblocutio/ vel ī falſam teſtificatiōeꝫ

propriā cordis qͣꝫ oris. videlicet cogitatio interior penſans coraꝫ ſe poſita alienamala ſua propria quādoqꝫ ſimilia aut maiora/ palpās tumet inflat̉ dicēdo Gratiastibi ago dn̄e deus ſum ego talis qual̓iſte de quo tanta mala referunt̉. Et ſic miſercadit in foueā quā fecit. illo euangelicophariſeo falſe iuſto/ fit pctōre queꝫ ipſe iudicat ſi deterior/ ei tn̄ propter ſuā ſuꝑbiā ſimilis. qꝛ etiā pctōr vt alius/ etſi alio modo.Et hoc phariſaicū viciū ī loq̄ndo qͣꝫ ī audiēdo concipit̉ facillime. fit ſaltem affectu.etiam ſi ratio videat̉ iudicare aliter. id oremanifeſtare minime attemptet.8Si quis auteꝫ queret ſignū quomō ſciet quādo ex bono fine loquat̉ aut malo de malis proximi? Reſpondet̉ loqͥtur aliquis ad bonū iſtius cuimala cōmemorat. vtputa vt ī ſe audientibꝰprouocet mētē ad orādū talis emēdatiōe.neceſſariū eſt vt ſentiat tunc in ſe quandā adeundē de quo fit ſermo compaſſionē piam/dulcēqꝫ miſericordē et charitatiuū affectuꝫ.Et etiaꝫ requirit̉ vt nimis longum texatẜmonē de mala materia deſpicabili. Sicut pia mater non delectat̉ in narrādo longemala filij ſui. nec etiā dicit illa niſi ex neceſſitate. vtputa ipſi medico aut illis qui eius ſaluti poterūt ꝓdeſſe malū adiacēs auertereSic itaqꝫ narrādo ſuſpirat alte. triſtat̉. dolet/ abbreuiat ſermonē quantū p̄ualet q̄n videt̉ ſufficere ad oſtenſiouē infirmitatis ſibi tāte triſticie cauſa exiſtit. Sꝫ qͥsloquit̉ maluꝫ de alijs ex loquacitate/ ſunt ſigna oppoſita. qm̄ tūc ſentit indignatōꝫ animi ꝯͣ eos quoꝝ mal̓ loqͥtur/ et qͣdā amaritudine fellis corrodit et mordet ipſos abſentes v̓bis ſuis venenatis linguaqꝫ ſua ſicut gladiꝰ acutꝰ acuata/ lacerat ſine miſcd̓iaſine aliqͣ ꝯpaſſione. nec ponit finē ꝟbis ſuiſ.qꝛ ſatiari neqͥt eiꝰ vorax īuidia/ qͥn licet crudas oēs carnes totū ſanguinē eius quē deuorat quātū ī eo ē abſumpſerit. Et qͣꝫuisſciētia ſua ſibi clamet talia agēdo neminēedificet. īmo nōnūqͣꝫ audiētes ſcandaliſet. tamē adhuc ceſſat qͥn quantuꝫ tp̄s patit̉venenū ſuū totaliter effundat. Itē ſignuꝫeſt fallax/ ſic loquēdo malū de abſentibꝰ eos corrigere mīme curat. Hoc aūt ſciri ex eo pōt. qꝛ p̄ſentibꝰ cōmittit vt abſentibus charitatiue ea ipſe inuidie refert denūcient. īmo ꝑſepe poſtqͣꝫ ad cor reuertitur-