Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De diuerſis noībus pctī venialis 7

XXXI

nec pctm̄ in ſe quo quo aggrauat. ſed ſolum ꝓprie quandā reiterationē pctī pluralitatē pctōꝝ dicit. vt clare apparere pōt exemplū qd̓ de ipſa iuxta ſil̓itudinē p̄cedentiūcircūſtantiaꝝ poni pōt. Certū eſt em̄ ceteris alijs paribꝰ/ grauius ē pctm̄ ter aūt quater mulierē de fornicatōe vel adulterio ſollicitare qͣꝫ ſemel. Et grauiꝰ ter aūt quater inſidias ad aliquem occidenduꝫ tendere et parare qͣꝫ ſemel. Sed ꝓprie iſta vnū idempctm̄ ſunt/ īmo plura. ꝓprie quedā reiteratio pctōrum. Notāter aūt in p̄miſſis exemplificationibꝰ addita ſunt illa verba. Ceterꝭalijs paribꝰ. circa caſus p̄miſſos ſil̓espoſſent etiā alie circūſtantie ꝯtingere ſeu occurrere/ de ſe aliter qualitatē grauedineꝫpeccatoꝝ p̄dictoꝝ diſponerent cauſarent. (qd̓ bn̄ aduertendū ē) ex cōcurſu pluriuꝫcircūſtantiaꝝ circa aliquē actuꝫ/ pōt maioreius bonitas vel malicia/ maiuſqꝫ merituꝫvl̓ demeritū cauſari. Per p̄dictas etiā exemplificatōes poterit faciliter diſcretꝰ intelligēs de caſibus ſibi vel in ꝓpria ꝑſona velin ꝑſonis alioꝝ. vtputa in ꝯfeſſione aut al̓sꝯtingere pn̄t/ dijudicare diſcernere. vtſepe in ſuꝑioribus tactū ē/ hocqꝫ etiā clarius dādo intelligi hic de ipſaꝝ natura et qualitate circūſtantiaꝝ pͥncipaliter actū eſt. Exꝯcurſu alicuiꝰ aūt aliquaꝝ circūſtantiarumactus/ qui al̓s de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura eēt niſi veniale pctm̄/ īmo forſan actmeritoriꝰ efficit̉ pctm̄ mortale. vt plurieſ exemplificatuꝫ ē de verbo ocioſo. occaſioneqꝫſeu ꝓuocatōe riſus. de datiōe el̓ vne de ſeex ſuoqꝫ genere ē actꝰ meritoriꝰ. Quibꝰ ſi addat̉ ꝯcurrat circūſtantia illa reſpectu cauſefinal̓ ſeu intētōis actꝰ/ de ſupͣ ſuꝑ illo v̓boCur. Utputa fiāt ad ꝓuocandū ſeu inducendū mulierē ī fornicationē efficiunt̉ pctāmortalia. Et ſil̓r de alijs iuxta ſuū genus etnaturā. Et hec ad naturā. qͣlitatē nume circūſtātiaꝝ. quantū huic tractatui ꝯgruere iudicatū ē/ dicta ſufficiant. De diuerſis nomibus peccati actualis venialis.Uo ꝟ̓o ad diuerſitatē noīm quepctō actuali veniali nōnullosm diuerſas eiꝰ ꝓprietates. operationes effectus attribui ſolēteſt aduertendū ſicut in ſuꝑioribꝰ vbi ipſo peccato veniali agi incepit/ dictū eſt. diffinitionē beati Aug. que peccato actuali mor

tali ſupra vbi etiaꝫ de ipſo peccato mortalitractatū eſt. ex eo in ipſo ē ꝑfecta ratio peccati attribuit̉/ ſolere aliquos peccato ī generali tanqͣꝫ generi attribui. ſic qd̓ammodo ẜm tn̄ maius minus/ poſſe ipſo peccato veniali cōpetere ꝯuenire. ita de nomībꝰnominūqꝫ diuerſitate dici pōt. .ſ. in ſuꝑioribus pctō mortali in ſe plura diuerſa nomina attributa ſunt bn̄ ꝯmuniter pctō ingenerali tanqͣꝫ generi attribui ſolent. et ſicqd̓am modo ẜm tn̄ maius minus/ poſſentetiā ipſi peccato veniali attribui cōuenire. Ideo ad clarius ſemꝑ naturā qualitateꝫpeccati venialis cognoſcendū/ recitabūt̉ hicaliqua noīa ipſi pctō veniali attribui ſolita.In quoꝝ aliquibꝰ ipſo pctō mortaliuenit intelligant̉ prius et pͥncipalius ipſipctō mortali ꝯpetere. in eo vt tactū eſt/fecta ratio peccati ꝯſiſtat. ſecūdario ac minus pͥncipaliter/ īmo quandā largaꝫ acceptionē ipſi pctō veniali. ẜm btm̄ Tho.ꝯſiſtat in eo ꝑfecta ratio pctī. īmo ſolū que imꝑfecta. Poteſt igit̉ pͥmo pctm̄ veniale nomīari. interdū ab aliqͥbꝰ nominat̉ macula. hoc qꝛ maculat aīam. Qd̓ quidē iuxta btm̄ Tho. intelligat̉ ꝓprie loq̄ndo ſꝫſolū ẜm qͥd. inqͣꝫtū .ſ. pctm̄ veniale impeditnitorē qui ē ex actibꝰ virtutū. Quia diminuit nitorē habitualē. nec em̄ habitū charitatis aliaꝝ virtutū diminuere habet. ſicutfacit pctm̄ mortale. Poteſt etiā noīari reatus ex eo ad penā obligat. ſed hoc etiaꝫ (vt ſtatim tactū eſt) intelligat̉ largo quaſi improprie. qꝛ ad penā eternā p̄ciſe obligat vt facit peccatū mortale. ſed ſolū ſub diſiuctione. Uel .ſ. ad penā eternā/ vel ad penaꝫpurgatoriā/ vel ad penā pn̄tialiter ſatiſfactoriā. Qd̓ capitulo īmediate ſequēti/ vbi de dicti peccati venialis effectibꝰ aget̉/ latius declarabit̉. Pōt etiā noīari p̄uaricatio. inqͣꝫ .ſ. mandatū dei reſpicit qd̓ trāſgrediēdouaricat̉. Sꝫ ſil̓r vt prius ītelligat̉ largo quaſi improprie. qm̄ peccatū veniale facit directe ꝯtra legē dei mandatū. ſed bn̄ter. vt late in ſuꝑioribus expoſitū eſt. Pōtetiā nomīari pctm̄ ꝓut de facto nomīat̉. inqͣꝫtū .ſ. eſt ꝯuerſio ad bonū ꝯmutabile. ſed vtetiā tactū eſt / hoc largo minꝰ pͥncipaliter. Quia illa ꝯuerſio ad bonuꝫ ꝯmutabile eſt totali habituali auerſiōe a bonoincōmutabili/ ſicut ē ī peccato mortali.in iſto peccato veniali neqꝫ plus neqꝫ tantūdiligit̉ ip̄m bonū ꝯmutabile ad qd̓ ſic fit

L 3