Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendium theologie

quoꝝ oppoſitū triplex etiā reꝑit̉ ignorantia .ſ. imꝑtinētiū ad ſalutē. vtiliū ad ſaluteꝫ. neceſſarioꝝ ad ſalutē. Prima ſiue ſit volūtaria ſiue inuolūtaria ē pctm̄. Scd̓a ſiue etiā volūtaria fuerit ſiue inuolūtaria/eſt de ſe pctm̄. licet eaꝫ ꝯtemnēdo peccarepoſſet. Tercia v̓o ignorātia .ſ. neceſſarioruꝫad ſalutē iteꝝ triplex reꝑit̉. Una .ſ. oīno inuolūtaria. Alia oīno volūtaria. Et alia partim volūtaria. ꝑtim inuolūtaria Prima ē ineis qui ſcire pn̄t. vt ſunt infantes. pueri hmoi. hec ē ī culpa. ꝯſequens necpctm̄ ſed ſolū ē quedā pena/ inqͣꝫtū .ſ. ignorantia ſcīe carentiā ſic quandā imꝑfectōeꝫdicit. Secūda ē ī eis qui ſcire pn̄t ſed nolūtEt ſic ignorantiā velle hr̄e vident̉ affectare. Et hec ꝓprie d̓r pena ſit volita. ſꝫ ēculpa pctm̄. rōne qͥdē ignorātie ī ſe. Ignorare etem̄ de ſe nullū ē pctm̄. ſed rōne peruerſe volūtatꝭ ignorādi ea que qͥs ſcire teneỉ que ſibi neceſſaria ſunt ad ſaluteꝫ. Nec em̄malū actū culpe velle ſolūmodo pctm̄ ē. ſedetiā velle malū pene ordinātꝭ ad culpā. qualis eſt ignorantia eoꝝ que ſciri debēt ē pctm̄Tercia ignorātia eſt in eis qui ſcire pn̄t bn̄vellent/ ſed ſcire negligūt. Et hec ꝑtī ē pena.partim culpa peccatū. Pena quidē inqͣꝫtūſcꝫ talis ignorātia/ que (vt tactū eſt) quandāimꝑfectionē dicit. eſt ꝓprie volita. immoqd̓ammodo diſplicēs. Culpa ꝟo pctm̄ inqͣꝫtū ex defectu homīs. ſua .ſ. negligentia venit/ ipſe ſcīam eoꝝ que ſcire tenet̉/ que ſibi neceſſaria ſunt ad ſalutē habet habere poſſꝫ. ſic qd̓ammō volūtarie hāc ignorantiā hr̄e videt̉. quidē volūtate efficiētevt in p̄cedēti/ ſed voluntate omittente. licꝫ ꝓprie vere. effectualit̓ tn̄ interp̄tatiuevolūtas ē. Et ex his ptꝫ ſolutio p̄dicte pͥmequeſtionis. Scd̓a v̓o p̄dictaꝝ triū queſtionū/ eiſdē quaſi medijs ẜm prefatū doctorēdiſſoluit̉. Preſupponit em̄ pͥmo illud iamſepe ſupra tactū. .ſ. om̄e pctm̄ inquantuꝫ ēvoluntariū intantū ē pctm̄. Ex quo infert illud qd̓ diminuit de volūtario diminuitde peccato. Deinde illā triplicē drn̄aꝫ ignorantie ī determinatōe queſtionis p̄cedentispoſitā/ effectualiter reſumit dicēdo. prima ignorātia om̄ino inuolūtaria dicit̉ inuincibil̓. qꝛ vinci pōt. vt que ē in pueris/ a natura inſenſatis/ a toto .i. totaliter excuſat pctm̄. Scd̓a v̓o ignorātia .ſ. oīno voluntaria dicit̉ ignorantia affectata/ nullo excuſat peccatuꝫ. qꝛ vt magiſtꝝ ſnīaꝝ

dicit̉. Et ſi tal̓ ignorātia excuſat īqͣꝫtū ignorantia ē. aggrauat tn̄ inqͣꝫtū ē affectata. Un̄tantū aggͣuat quantū excuſat. Et circa hācignorantiā (qꝛ ipſa frequēter verbū occurrit) aduertat̉. qꝛ nulla ignorātia de ſe eſt ſimpliciter affectata. Etenī oēs homīes (iuxtaph̓m) naturaliter ſcire deſiderāt. ſed ē bn̄ aliqua ignorātia de accidēs affectata. inqͣꝫtūſcꝫ ſcīa ei oppoſita credit̉ debere hominemmouere ſeu inducere ad aliqͥd qd̓ ipſe vult qd̓ ſibi diſplicet. Tercia v̓o ignorātia .ſ.tim voluntaria/ ꝑtim inuolūtaria. qꝛ .ſ. vtſatis ſupra tactū ē/ a voluntate omittēte.aūt a volūtate efficiēte ſeu approbāte procedit. excuſata tāto ſed a toto .i. totalit̓excuſat pctm̄. ſed bn̄ grauitatē pctī diminuit. Ita peccatū talē ignorantiā ꝯmiſſuꝫ / ē de ſe ita graue/ ſicut eſſet ſi talis ignorātia haberet̉. Et intelligat̉ hoc de ignorātia aliquē modū dat cām ipſi pctō. ſic .ſ. ſi ipſa eſſet/ pctm̄ illud cōmitteret̉.vel eodē ꝯmitteret̉. eſt alia q̄damſpēs ignorātie om̄e generaliter pctm̄ concomitās. de qua nihil ad pn̄s ꝓpoſitū. Cir­ Ica ꝟo terciā vltimā p̄dictaꝝ triū queſtionūſic diſtinguēdo dicit p̄fatꝰ doctor duplexeſt ignorātia. Quedā ē facti. q̄daꝫ eſt iurisIgnorantia facti dupl̓r ꝯtingere p̄t. Aut .ſ.adhibita diligentia. hec excuſat a toto. qd̓exponat̉ vt ſupͣ. Et exemplificat de ꝯcubituIacob Lya pͥmogenita filia Labā. quēꝯcubitū tal̓ ignorātia excuſauit. Aut tal̓ ignorātia facti ꝯtingit adhibita debita diligētia. hec excuſat a tanto/ ſꝫ a toto. qd̓etiā vt ſupͣ exponat̉. exēplificat facto Lamechdū occidit caym. tn̄ feram putaretoccidere. Qd̓ factū tal̓ ignorātia excuſauit a toto/ ſꝫ bn̄ a tāto. Ignorātia aūt iuriſ(vt aliqͣlit̓ ī ſuꝑioribꝰ declaratū eſt) ſub duplici qͣlitate reꝑit̉. vna vincibil̓. alia inuincibil̓. Uincibil̓ qua .ſ. vt etiā ſupͣ expoſitū eſt/qͥs vincere p̄t iteꝝ duplex reꝑit̉. Una affectata/ qn̄ .ſ. iuxta etiā ſuꝑiꝰ notata/ aliqͥs ea iuris ſunt/ ſcire tenet̉ ſcire p̄t/ ſcire vult.īmo illā eoꝝ ignorantiā qd̓ammō ne a pctōretrahat̉ ſe hr̄e ꝯplacet. Et hec ignorātia innullo ſe excuſat. nec .ſ. a toto nec a tāto. Aliad̓r ſimplex. .ſ. iuxta etiā ſuꝑius notata aliquis ea que iuris ſunt que ſcire tenet̉/ bn̄ ſcire vellet. ſed cuꝫ ſcire poſſit negligit. Et hecignorantia excuſat a tanto/ ſed non a toto. Ignorantia vo inuincibil̓ ſub duplici etiam qualitate reꝑit̉. Una innata. alia īcidēs