Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De natura qualitate conſciētie

Li

tate malo maloqꝫ anīo. ideo talis voluntas ē bona nec bn̄ facit. ſed ē mala etmale facit peccat. Et idē de ſecūdo caſu reſpectu illiꝰ qd̓ de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura malū ē. ſed a rōe errāte app̄hēdit̉. ipſiqꝫ volūtati obijcit̉ ſeu ꝓponit̉ vt bonū. Naꝫ licettūc volūtas aufugiat illud qd̓ de ſe ex ſuoqꝫgenere ſeu natura malū ē. tamē illud facitſub ratione mali tanqͣꝫ malū. qꝛ vt taleē ſuū ꝓpriū obiectū. nec ſibi vt tale a ratōneꝓpoſitū. ſed illud aufugit ſub ratōne bonitanqͣꝫ bonū. qꝛ vt tale eſt ſuū ꝓpriū obiectūfibiqꝫ vt tale ab ipſa rōne propoſitū ⁊c̄. vt ſatis ibi deductū eſt. Et ideo talis volūtaseſt bona. nec bn̄ facit ſed mala. et male facitY peccat. Ad ꝓpoſitū p̄dictoꝝ duorū caſuum clariori eoꝝ intellectu/ pn̄t iuxta effectū dictoꝝ ipſiꝰ beati Tho. poni duo exempla. Primuꝫ exemplū reſpectu pͥmi caſus.credere in xp̄m eſt ſe bonū neceſſariuꝫ adſalutē. ſed volūtas in hoc bonū fert̉/ niſiẜm ſibi a rōne obijcit̉ proponit̉. Si ergo ipſi volūtati a rōne errāte ꝓponat̉ vt ma. ſic dictāte ꝯſciētia faciendū. et nihilominus ip̄a volūtas tali rōni taliqꝫ ꝯſcientie dictamini ꝯtradicēdo/ in illud ferat̉ et ſeapplicet. claꝝ eſt in illud feret̉ ſe applicabit ſub rōne mali tanqͣꝫ malū facien. qꝛ de ſe ſuiqꝫ natura malū ſit ⁊c̄. ſedeſt malū ⁊c̄. de accidēs ex tali .ſ. app̄henſione rōnis vt malū ⁊c̄. illud app̄hendit. vtmalū ipſi voluntati proponit. Et ſic tal̓ voluntas de ſe erit mala peccabit. qꝛ volūtarie in malū ⁊c̄. ferri ſe applicare malū ē peccatū. Et ad hoc ꝓpoſitū dicit ph̓s. vij. eth̓. ſe loquēdo ille incontinēs eſt ſequitur rationē rectā / ſꝫ accidēs. Ille etiā incontinēs ē ſequit̉ rationē falſaꝫ .i. erro.neā. Scd̓m exemplū reſpectu ſcd̓i caſus.fornicari de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura eſtqͦddā malū. ſꝫ volūtas ī iſtud malū non feriniſi ẜm ſibi a rōne obijcit̉ ꝓponit̉. Sia caſu ip̄i volūtati a ratōe errāte ꝓponat̉ vtbonū neceſſariū ad ſalutē. ſic dictāteſcīa vt debitū neceſſario faciendū. nihilominus ipſa volūtas tali rōni taliqꝫ ꝯſcīe dictamini ꝯtradicēdo illud aufugiat facereqꝫrecuſat. claꝝ ē illud aufugiet facere recuſabit ſub ratione boni neceſſarij ad ſalutē⁊c̄. tanqͣꝫ bonū neceſſariū ad ſalutē. qͥade ſe ſuiqꝫ natura bonū ſit neceſſariū ⁊c̄. ſꝫeſt bonū neceſſariū ⁊c̄. de accidēs ex taliſcꝫ app̄hēſione rōnis. que vt bonū neceſſa

riū ⁊c̄. ipſi volūtati ꝓponit. Et ſic tal̓ voluntas de ſe erit mala peccabit. qꝛ voluntariebonū neceſſariū ad ſalutē. aufugere recuſare facere malū pctm̄ eſt Non tn̄ (vt om̄iaſane intelligant̉) innui credat̉ p̄dicta voluntas ī caſu iſtiꝰ vltimi exempli/ tali ratōnitaliqꝫ rationis dictamī ſic errāti ſe ꝯformādo bn̄ faceret. ſed ſolū etiaꝫ ꝯͣdicēdo malefacit peccat. qd̓ quō fieri poſſit inferiꝰ latiꝰdeclarabit̉. Cōcludit igit̉ finalit̓ ſimpliciter ipſe beatꝰ Tho. poſt multa hincinde allegata. oīs volūtas a rōne ſiue rectaſiue errāte diſcordās ſit ī illis ſeu circa illade ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura indrn̄tia ſūtſiue ī his circa ea ſe ex ſuoqꝫ genere ſeunatura bona vel mala exiſtunt/ ſꝑ mala eſtpeccat. Ex quibꝰ ſatis effectualit̓ ad duaꝝ pͥncipaliū q̄ſtionū ſupͣ formatarū affirmatiuā rn̄dere videt̉. .ſ. ꝯſcīa errāsobligat. Qd̓ tn̄ reſpectu volūtatis a rōne etꝯſcīa errāte ſeu erronea diſcordātis ſic intelligēdū ē. licet tal̓ voluntas ſꝑ de ſe ſit mala peccet. ꝓpterea tn̄ vt ſtatim aliqͣlit̓ tactū ē/ ſequit̉ quotiēſcūqꝫ tali rōni ꝯſciētie ſic errāti cōcordat ipſa volūtas bona ſit bene faciat. Eſt etem̄ dare caſuꝫ in volūtas rōni conſciētie errāti ſeu erronee diſcordādo/ ꝯtra id qd̓ dictarēt faciēdo/ eēt mala peccaret. Et nihilominꝰ etiā eis ꝯcordādo faciēdo qd̓ dictarēt/ mala eēt pctm̄cōmitteret. Utputa qn̄ conſciētia vt ē īvltimo exēplo ſtatim ſupͣ poſito/ errando dictarēt aliqͥd qd̓ eētꝯͣ deū eiuſqꝫ legē p̄ceptaDiſcordādo v̓o facit ꝯͣ dictamē rōis et conſciētie ī quo ē ſemꝑ ſaltē interp̄tatiue deitemptꝰ. Et hic ē ꝓprie caſus in quo caditplexitas. et exinde etiā ad dictā pͥmā q̄ſtionē ſupͣ poſitā rn̄dēdo dicit̉. cōſcīa etiā errās ſꝑ obligat. ē intelligēdū ſꝑ ſimpliciter obliget ad faciēdū et ſubſequēdū illudqd̓ ipſa dictat. ſed ſub diſiunctiōe ad facien .ſ. et ſequendū illud qd̓ ipſa dictat. vel adſe deponēdū. vt clariꝰ inferiꝰ ex dicēdis patere poterit. Pro quo clariꝰ intelligēdo. qꝛ 7materia iſta frequēter occurrit. nec clare abom̄ibꝰ ꝓut bn̄ expediret intelligit̉. vtile viſūeſt poſitionem circa hoc dn̄i Bonauenturequā ad dictā primā queſtionē effectualit̓. licet ſub alijs terminiſ rn̄dendo ponit hic/ applicare. Format em̄ queſtionē ſic Utꝝ teneamur ad om̄e id qd̓ cōſciētia dictat neceſſariū ad ſalutē. Et ſub p̄dicto titulo q̄ſtioniſformat etiā tres alias q̄ſtiones qͣſi ſubalter-