De natura ⁊ qualitate conſciētie 7
LLx
⁊ adhuc forſan tractabūt̉ clariꝰ ītelligi poterūt. Prīa igit̉ qō ſic tractari ſolita ē Utꝝ cōſcīa errās obligꝫ. Scd̓a vtꝝ ꝯſcīa errās excuſet. ¶ Circa pͥmā iſtaꝝ duaꝝ queſtionū.Utrū .ſ. ꝯſcīa errāsobliget. qd̓ vt ponit. b. Tho. prima ſcd̓e ſueſūme ē idē ī effectu qd̓ q̄rere. vtꝝ volūtas arōe errāte diſcordās/ ſit mala ⁊ peccet. Conformit̉ ad aliqͣ ſupͣ tactoꝝ/ triplicē diſtīxerūtnōnulli actuū qͣlitatē. vicꝫ ꝙ aliqͥ ſūt de ſe exſuoqꝫ genere ſeu natura boni. Alij ſūt de ſeex ſuoqꝫ genere ſeu natura mali. Alij ſūt indrn̄tes .ſ. qͥ d̓ ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura n̄hn̄t ꝙ ſint boni vel mali. vt leuare feſtucā deterra/ vl̓ mouere manū ¶ Dicūt gͦ ī effectu. ꝙreſpectu actuū duaꝝ pͥmaꝝ qͣlitatū / ſi rō velꝯſcīa de ipſis iudicet ⁊ dictet ẜm veꝝ eoꝝ eēſuāqꝫ ꝓpriā naturā. vtputa qꝛ aliqͥd qd̓ d̓ ſeex ſuoqꝫ genere ſeu natura bonū eſt/ rō iudicet vt bonū. ⁊ exinde ꝯſcīa dictat hoīeꝫ teneri ad illud faciendū. vel aliqͥd qd̓ de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura malū ē/ ratio iudicat vtmalū. ⁊ exinde ꝯſcīa illud dictat eē ꝓhibitū.⁊ ſic nō faciēdū. Nullus eſt ibi error. īmo rectū iudiciū. Eadē etem̄ rōne p̄cipiūt̉ bona.⁊ ꝓhibent̉ mala. Sed ſi rō vel ꝯſcīa de p̄dictis actibꝰ iudicꝫ ⁊ dictet ꝯͣ veꝝ eoꝝ eē/ ſuāqꝫꝓpriā naturā. vtputa qꝛ aliqd̓ de ſe ex ſuoqꝫgenere ſeu natura bonū eſt rō iudicat vt malū. ⁊ exinde ꝯſcīa illud dictat eſſe ꝓhibitū. ⁊ſic fugienduꝫ. vel aliqͥd de ſe ex ſuoqꝫ genereſeu natura malū rō iudicat vt bonū. ⁊ exindeꝯſcīa dictat hoīem teneri ad illud faciendū.tūc ibi ē manifeſtus error. taliſqꝫ ratio ⁊ cōſciētia dicit̉ errās. Et eodē mō reſpectu actuum tercie qualitatis/ ſi rō vel ꝯſciētia de eisdictet ⁊ iudicet ꝯͣ veꝝ eoꝝ eſſe ſuāqꝫ ꝓpriamnaturā. vtputa/ qꝛ aliqͥd de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura ē indifferēs. ratio iudicet bonū vel malū. ⁊ exinde ꝯſcīa dictet hoīem teneri ad illud faciendū vel ꝓhibitū. ⁊ ſic nō faciendū. Eſt etiā ibi error. ſed nō tantus. eritqꝫ talis ratio ſeu ꝯſciētia errās. ſed nō tantūſicut ī caſu p̄cedēti. ¶ Iuxta q̄ dicūt inſuꝑ p̄dicti/ ꝙ rō vel ꝯſciētia circa actꝰ tercie qualitatis errās .ſ. qui d̓ ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura ſunt indifferētes. ſiue ſit in p̄cipiendo. ſiue in ꝓhibēdo/ obligat. ita ꝙ volūtas a taliratione taliqꝫ ꝯſcientia ſic errāte diſcordās.id ē ꝯtrariū illius qd̓ ſic iudicāt ⁊ dictāt faciens/ eſt mala ⁊ peccat. Sed ratio vel ꝯſciētia circa actus duaꝝ pͥmaꝝ qualitatū errās
iudicando .ſ. et dictādo ea que de ſe ex ſuoqꝫgenere ſeu natura bona ſūt vl̓ neceſſaria adſalutē mala eſſe. ⁊ ſic ꝓhibita ⁊ fugienda. vl̓ea que de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura malaſunt bona eſſe. et ſic ex debito faciēda nō obligat. Un̄ in talibꝰ volūtas a tali rōne taliqꝫꝯſciētia ſic errāte diſcordās. contrariūqꝫ illius qd̓ ſic iudicat ⁊ dictat faciēs/ nō eſt malanec peccat. Et rō pōt eē. qꝛ nullo mō videripōt ꝙ aliquis ad id qd̓ de ſe ex ſuoqꝫ genereſeu natura malū eſt/ poſſit ⁊ maxime ad hocꝑ errorē rationis ⁊ ꝯſcientie teneri ſeu obligari/ cū illud potius ex ſeipſo ꝓhibitū videatur. Ergo cū ad tale quid quis obligatusnō exiſtat. īmo ecōtrario videat̉ ab illo prohibitus/ videt̉ ꝙ illud nō faciēdo nulla ration peccare poſſet. īmo potius mereat̉. Similiter nec ab eo qd̓ d̓ ſe ex ſuoqꝫ genere ſeunatura bonū ē/ poſſet qͥs ⁊ maxime adhuc ꝑerrorē rōnis ⁊ ꝯſciētie vt tactuꝫ eſt prohiberi/ cū potius ex ſeipſo faciēdū videat̉. Ergocū a tali ꝓhibitꝰ nō exiſtat. īmo potiꝰ ad illd̓videat̉ obligatus. videt̉ ꝙ illud faciēdo nulla rōne peccare poſſit. immo potius mereat̉Nō ſic aūt ē ī indifferētibꝰ q̄ d̓ ſe ex ſuoqꝫ genere ſeu natura nec bona nec mala exiſtunt.Et iō facilius ex aliqͣ occaſione ſeu circūſtātia. vtputa ex iudicio rōnis ⁊ dictamīe conſcientie pn̄t bona vel mala effici. ⁊ exinde adtalia qͥs teneri ⁊ obligari vel ab eis ꝓhiberi.vt ſatis declaratū eſt ¶ Sed iſtā poſitōꝫ iſtū 3qꝫ modū dicēdi ꝑtim approbat ⁊ ꝑtim īpugnat. b. Tho. li. ſupͣ notato. Inqͣꝫtū em̄ ponit ꝙ rō vel ꝯſcīa circa actꝰ de ſe ſuoqꝫ genere ſeu natura īdifferētes errās obligat. volūtaſqꝫ a tali rōe taliqꝫ ꝯſcīa ſic errante diſcordās mala ē ⁊ peccat/ eā approbat. Sꝫ inqͣꝫtū v̓o ponit/ ꝙ rō vel ꝯſcīa circa actꝰ de ſe exſuoqꝫ genere ſeu natura bonos vl̓ malos errās nō obligat. nec volūtas a tali rōe taliqꝫꝯſcīa ſic errate diſcordās mala ē ⁊ peccat ipſaꝫ īpugnat. mōſtrās ꝙ idē ē dicendū de rōevel cōſcīa circa actꝰ de ſe ex ſuoqꝫ genere ſeunatura bonos vl̓ malos errāte .ſ. ꝙ obligat.⁊ ꝙ volūtas a tali rōne taliqꝫ ꝯſcīa ſic errātediſcordās/ mala ē ⁊ peccat. Sicut d̓r de illaq̄ circa actus de ſe ſuoqꝫ genere ſeu naturaindrn̄tes errat. ¶ Et cām huiꝰ ex ſeq̄ntibꝰ effectualiter aſſignat. Certū ē em̄ ꝙ ꝓpriumobiectū volūtatis ⁊ a quo ac ẜm qd̓ ipſiꝰ volūtatis bonitas ⁊ malicia dependet ⁊ accipidꝫ / ē illud qd̓ ſibi a ratōne obijcit̉ ſeu ſupponit̉. Nō qͥdē ẜm ꝙ illd̓ ex ſe ipſo de ſuiqꝫ na-