Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De intētione ac fine actionis

BP

piant̉ diuiſim/ alteꝝ eoꝝ ad hoc intentio ꝑuerſa vel corrupta exiſtat ſe ſufficiatEtem̄ (vt ſepe dictū ē) plura neceſſe ē ad v̓tu ꝯcurrere qͣꝫ ad viciū. īmo defectū vniuseoꝝ neceſſario ad v̓tutē reqͥrunt̉/ tranſit̉ inO viciū. Suꝑ quibꝰ qͣꝫtū ad intelligentiā nature effectus intētionis reſpectu eoꝝ que in hoc octauo tractatulo huiꝰ libelli circamateriā peccati mortalis et peccati venialistractata ſunt tractabūt̉ ſpectare ſufficerevidet̉/ ſubijciunt̉ hic alique regl̓e notabiles.Prima regula eſt.Ex fine pͥncipalit̓ intēto .i. reſpectu finis vltimi/ pͥncipalit̓ ī aliqͦ actu ītēdit̉. actꝰ ille attēdi. ꝯſiderari iudicari hꝫ. ad .ſ. dicat̉iudicet̉ bonꝰ vel malus. meritoriꝰ vel demeritoriꝰ. Iuxta qd̓ intelligi applicari p̄t dictū xp̄i Matth̓. vi. Si fuerit oculus tuꝰ ſimplex/ totū corpꝰ tuū luciduꝫ erit. Ubi iuxtaAugꝭ. oculū ſignificat̉ intētio. Et ītelligihec regula de his maxīe actibꝰ/ al̓s ex ſeipſis ſunt indrn̄tes .i. de ſuo ꝓprio eſſe ꝓpriaqꝫ natura/ ſine ꝯcurſu alteriꝰ cauſe ſeu alterius circūſtātie habēt ſint boni vl̓ maliUt gr̄a exempli. leuare feſtucaꝫ de terra velmouere manū. ſi tales actus de proprioſuo eſſe ꝓpriaqꝫ natura hr̄ent eſſent bonivel mali/ aliter eſſet dicendū. vt clare regulas ſequentes videri poterit.Secunda regula ē.Actꝰ de ſeipſo malus/ ex fine bono pͥncipaliter intēto efficit̉ bonꝰ. Ut gr̄a exēpli Furari vl̓ dep̄dari ſūt actꝰ de ſe mali/ etiā ſi eapͥncipalit̓ intētiōe ad hūcqꝫ pͥncipal̓r finē fiant/ vt exinde ī dei honore fiat elemoſyna.ꝓpter hoc boni efficiunt̉.Tercia regula oppoſita. Actꝰ ſeip̄o bonꝰ/ ex fine malo pͥncipaliter intēto/ efficit̉ malꝰ. Ut gr̄a exempli.De el̓yna vel orōne vel p̄dicatōe pͥncipalit̓ꝓpter vanā gl̓iaꝫ mūdanā/ vel propt̓ lucruꝫtꝑale habēdū adipiſcēdū/ vel hm̄oi/ fieret.Et diuerſitatꝭ iſtaꝝ duaꝝ regulaꝝ ex deſcpͥtōe intētiōis recte intētionis ꝑuerſe ſeucorrupte ſupͣ poſitis alijſqꝫ etiā ibidē dictisclare apparet. Quia ad intentōeꝫ rectā duoreqͥrunt̉ .ſ. tēdētia volūtatis ſit ī finē debi. ſit media ad illū finē debito ordinata. Ad intētōꝫ v̓o ꝑuerſaꝫ ſeu corruptāſufficit defectꝰ vel malicia ī vno iſtoꝝ .ſ. vl̓

finis pͥncipal̓r intētus ſit ſe malꝰ. vt ponittercia regula. Uel media ad illū fineꝫtendit̉ ſint de ſe mala. vt ponit ſcd̓a regulaQuarta regula ē iſtaUna eadē pͥncipal̓ intētio final̓ .i. ī aliquēfinē pͥncipalit̓ tendēs pl̓es actꝰ ſeinuicē cōſequētes etiā diuerſimode diſtanter ab inui factos/ p̄t ī bonū ad meritū. vel ī malūdemeritū informare. Ut gr̄a exēpli. Reſpectu intētōis recte intēdit aliqͥs vnū ſolidūdeo in el̓ynā duodecim ſibijnuicē ſuccedētes dies elargiri dare. ſic .ſ. qͣlibet die dabit vnū denariū. Si a caſu ꝯtingat iſtū hominē dationē aliqͦꝝ iſtoꝝ denarioꝝ aliqͥbꝰiſtoꝝ duodecim dieꝝ obliuiſci int̓mittere. ī alios dies reꝑare facere. donatio iſta nihilominus ſic in alijs diebꝰ facta/ propter pͥncipalē intētionē erit meritoria. de intētione v̓o ꝑuerſa facilius eſt dare exempluꝫ/ facilius contingere poſſit.Quinta regula ē iſta⁊Finē ſub fine ſeu intētiōꝫ ſub intētiōe p̄t qͥsad meritū vel demeritū ſeu meritorie aut demeritorie qd̓ idē eſt/ ponere. ꝯſentire hr̄e. dictoſqꝫ fines ſeu intētōes ſic ſibijnuicē ſubordīatos/ pōt vna eadē pͥncipalis final̓ intētio/ ī bonū vel malū. meritū vel demerituꝫinformare. Ut gr̄a exēpli. Reſpectu pͥncipalis final̓ intētōis recte intēdit aliqͥs ire adfoꝝ ad hunc finē ibi emat medicīas. ip̄asaūt medicinas ad hunc finē emit/ vt ab aliqͣinfirmitate curet̉. Ad hūc v̓o finē ab illa infirmitate curari deſiderat vt aptiꝰ meliusdeo ſeruiat. Claꝝ certū ē ī iſto caſu om̄siſte p̄cedētes volūtates intētōes/ ſic circa iſtos diuerſos fines ferūt̉ tēdūt illampͥncipalē finalē intētōꝫ/ aptiꝰ melius deoſeruiēdi. ī bonū ad meritū informāt̉. et propter bone meritorie exiſtūt. īmo ī tali caſu qn̄ .ſ. volūtas ī aliqͦs fines ſeu ītētiōes ſicſibijnuicē ad aliquē pͥncipaleꝫ vltimū finēſubordīatos pͥncipalit̓ propt̓ ip̄m pͥncipalē vltimū finē fert̉ tēdit. licet illi fines ſeu intētōes pl̓es ſint diuerſi. tn̄ ꝓprie dꝫ dici. nec ꝓprie ē niſi vnꝰ idē ip̄iꝰ volūtatꝭ motus Et ītelligunt̉ hec ī iſta regula dicta. etiāſi tꝑe real̓ executōis ſeu adimpletōnis illoꝝactuū ſuꝑ qͥbꝰ ſic dicte p̄cedētes voluntatesſeu intētōes ferunt̉ tēdūt. illa pͥncipal̓ et final̓ intētio real̓r de facto ī mēte haberetur. Utputa qꝛ protūc vel occurreret vel

K 3