De intētione ac fine actionis
BP
piant̉ diuiſim/ cū alteꝝ eoꝝ ad hoc ꝙ intentio ꝑuerſa vel corrupta exiſtat ꝑ ſe ſufficiatEtem̄ (vt ſepe dictū ē) plura neceſſe ē ad v̓tutē ꝯcurrere qͣꝫ ad viciū. īmo ꝑ defectū vniuseoꝝ q̄ neceſſario ad v̓tutē reqͥrunt̉/ tranſit̉ inO viciū. ¶ Suꝑ quibꝰ qͣꝫtū ad intelligentiā nature ⁊ effectus intētionis reſpectu eoꝝ queiā in hoc octauo tractatulo huiꝰ libelli circamateriā peccati mortalis et peccati venialistractata ſunt ⁊ tractabūt̉ ſpectare ⁊ ſufficerevidet̉/ ſubijciunt̉ hic alique regl̓e notabiles.Prima regula eſt.Ex fine pͥncipalit̓ intēto .i. reſpectu finis vltimi/ qͥ pͥncipalit̓ ī aliqͦ actu ītēdit̉. actꝰ ille attēdi. ꝯſiderari ⁊ iudicari hꝫ. ad hͦ .ſ. ꝙ dicat̉ ⁊iudicet̉ bonꝰ vel malus. meritoriꝰ vel demeritoriꝰ. Iuxta qd̓ intelligi ⁊ applicari p̄t dictū xp̄i Matth̓. vi. Si fuerit oculus tuꝰ ſimplex/ totū corpꝰ tuū luciduꝫ erit. Ubi iuxtaAugꝭ. ꝑ oculū ſignificat̉ intētio. Et ītelligihec regula de his maxīe actibꝰ/ qͥ al̓s ex ſeipſis ſunt indrn̄tes .i. qͥ de ſuo ꝓprio eſſe ꝓpriaqꝫ natura/ ſine ꝯcurſu alteriꝰ cauſe ſeu alterius circūſtātie nō habēt ꝙ ſint boni vl̓ maliUt gr̄a exempli. leuare feſtucaꝫ de terra velmouere manū. Nā ſi tales actus de proprioſuo eſſe ꝓpriaqꝫ natura hr̄ent ꝙ eſſent bonivel mali/ aliter eſſet dicendū. vt clare ꝑ regulas ſequentes videri poterit.Secunda regula ē.Actꝰ de ſeipſo malus/ ex fine bono pͥncipaliter intēto nō efficit̉ bonꝰ. Ut gr̄a exēpli Furari vl̓ dep̄dari qͥ ſūt actꝰ de ſe mali/ etiā ſi eapͥncipalit̓ intētiōe ad hūcqꝫ pͥncipal̓r finē fiant/ vt exinde ī dei honore fiat elemoſyna. n̄ꝓpter hoc boni efficiunt̉.Tercia regula ⁊ oppoſita. Actꝰ d̓ ſeip̄o bonꝰ/ ex fine malo pͥncipaliter intēto/ efficit̉ malꝰ. Ut gr̄a exempli.De el̓yna vel orōne vel p̄dicatōe q̄ pͥncipalit̓ꝓpter vanā gl̓iaꝫ mūdanā/ vel propt̓ lucruꝫtꝑale habēdū ⁊ adipiſcēdū/ vel hm̄oi/ fieret.Et rō diuerſitatꝭ iſtaꝝ duaꝝ regulaꝝ ex deſcpͥtōe intētiōis recte ⁊ intētionis ꝑuerſe ſeucorrupte ſupͣ poſitis alijſqꝫ etiā ibidē dictisclare apparet. Quia ad intentōeꝫ rectā duoreqͥrunt̉ .ſ. ꝙ tēdētia volūtatis ſit ī finē debitū. ⁊ ꝙ ſit ꝑ media ad illū finē debito mō ordinata. Ad intētōꝫ v̓o ꝑuerſaꝫ ſeu corruptāſufficit defectꝰ vel malicia ī vno iſtoꝝ .ſ. vl̓ ꝙ
finis pͥncipal̓r intētus ſit d̓ ſe malꝰ. vt ponittercia regula. Uel ꝙ media ꝑ q̄ ad illū fineꝫtendit̉ ſint de ſe mala. vt ponit ſcd̓a regulaQuarta regula ē iſtaUna ⁊ eadē pͥncipal̓ intētio final̓ .i. ī aliquēfinē pͥncipalit̓ tendēs pl̓es actꝰ ſeinuicē cōſequētes etiā diuerſimode ⁊ diſtanter ab inuicē factos/ p̄t ī bonū ⁊ ad meritū. vel ī malū ⁊demeritū informare. Ut gr̄a exēpli. Reſpectu intētōis recte intēdit aliqͥs vnū ſolidū ꝓdeo in el̓ynā ꝑ duodecim ſibijnuicē ſuccedētes dies elargiri ⁊ dare. ſic .ſ. ꝙ qͣlibet die dabit vnū denariū. Si a caſu ꝯtingat iſtū hominē dationē aliqͦꝝ iſtoꝝ denarioꝝ ꝓ aliqͥbꝰiſtoꝝ duodecim dieꝝ obliuiſci ⁊ int̓mittere.⁊ ī alios dies reꝑare ⁊ facere. donatio iſta nihilominus ſic in alijs diebꝰ facta/ propter pͥmā pͥncipalē intētionē erit meritoria. de intētione v̓o ꝑuerſa facilius eſt dare exempluꝫ/cū facilius contingere poſſit.Quinta regula ē iſta⁊Finē ſub fine ſeu intētiōꝫ ſub intētiōe p̄t qͥsad meritū vel demeritū ſeu meritorie aut demeritorie qd̓ idē eſt/ ponere. ꝯſentire ⁊ hr̄e. dictoſqꝫ fines ſeu intētōes ſic ſibijnuicē ſubordīatos/ pōt vna ⁊ eadē pͥncipalis ⁊ final̓ intētio/ ī bonū vel malū. meritū vel demerituꝫinformare. Ut gr̄a exēpli. Reſpectu pͥncipalis ⁊ final̓ intētōis recte intēdit aliqͥs ire adfoꝝ ad hunc finē ꝙ ibi emat medicīas. ip̄asaūt medicinas ad hunc finē emit/ vt ab aliqͣinfirmitate curet̉. Ad hūc v̓o finē ab illa infirmitate curari deſiderat vt aptiꝰ ⁊ meliusdeo ſeruiat. Claꝝ ⁊ certū ē ꝙ ī iſto caſu om̄siſte p̄cedētes volūtates ⁊ intētōes/ q̄ ſic circa iſtos diuerſos fines ferūt̉ ⁊ tēdūt ꝑ illampͥncipalē ⁊ finalē intētōꝫ/ aptiꝰ ⁊ melius deoſeruiēdi. ī bonū ⁊ ad meritū informāt̉. et propter eā bone ⁊ meritorie exiſtūt. īmo ī tali caſu qn̄ .ſ. volūtas ī aliqͦs fines ſeu ītētiōes ſicſibijnuicē ad aliquē pͥncipaleꝫ ⁊ vltimū finēſubordīatos pͥncipalit̓ propt̓ ip̄m pͥncipalē⁊ vltimū finē fert̉ ⁊ tēdit. licet illi fines ſeu intētōes pl̓es ſint ⁊ diuerſi. nō tn̄ ꝓprie dꝫ dici. nec ꝓprie ē niſi vnꝰ ⁊ idē ip̄iꝰ volūtatꝭ motus Et ītelligunt̉ hec ī iſta regula dicta. etiāſi tꝑe real̓ executōis ſeu adimpletōnis illoꝝactuū ſuꝑ qͥbꝰ ſic dicte p̄cedētes voluntatesſeu intētōes ferunt̉ ⁊ tēdūt. illa pͥncipal̓ et final̓ intētio nō real̓r ⁊ de facto ī mēte haberetur. Utputa qꝛ protūc vel n̄ occurreret vel n̄
K 3