Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Utrū ꝯſenſus ī actum ſit pctmn̄

F

ẜm habitū/ aliūqꝫ finē ponēs conſtituēs.ſtatiꝫ a natura peccati venialis excederet īnaturaꝫ peccati mortalis trāſiret. vt ibi ſatꝭexpoſitū ē exemplificatū. Et exhinc ſil̓rſenſus rōnis ſuꝑioris ī talē actū/ ſic ſe exſuoqꝫ genere aūt aliqua circumſtātia hꝫ / ſit pctm̄ mortale/ ſed ſolū veniale. non eritetiā niſi pctm̄ veniale. qꝛ ſine illa totali ẜmhabitū auerſione ſola quadā inordinatione/ pōt ī talē actū interuenire. vt ſatꝭ ex dictis ꝯciꝑe ē. Et intelligant̉ p̄miſſa/ .ſ.ſenſus rōnis ſuꝑioris in actū de ſe ex ſuoqꝫ genere aūt aliqͣ circumſtātia pctm̄ mortale exiſtit/ eſt pctm̄ mortale. Etiā ſi (vt iaꝫ ſupͣtactū ē) actus ille in quē ſic ip̄a ſuꝑiorſentit realit̓ ab extra ſubſequeret̉ ſeu adīpleret̉. Si tn̄ hoc non ex ꝑte ipſiꝰ rōnis ſuperioris ipſiuſqꝫ voluntatis. vtpote ſe pꝰ dictū ꝯſenſum ſic in illuꝫ actū ſeu illiꝰ actusexecutionē p̄ſtitū ampliꝰ auiſantis et īmutātis. ſed ꝓpter defectū poſſibilitatis facultatis/ vel alicuiꝰ alteriꝰ oportunitatꝭ aut circūſtātie ꝯtingeret. licet tunc realiter effectu talis actꝰ ſubſequeret̉ adimpleret̉.poſito tn̄ affectu/ qͣꝫtū ad incurſū pctī mortalis/ ſubſecutꝰ d̓r adimpletꝰ. Et hinc cōiter dicit̉/ volūtas facto reputat̉. Iuxtaqꝫ iſtud ꝓprie intelligēdū venit illud dictuꝫxp̄i Matth̓. v. Oīs viderit mulierē adcupiſcēdū/ mechatus ē in corde ſuo.K Ex om̄ibus ſic ſuꝑius circa hāc pn̄tē materiā/ nature qualitatis pͥmoꝝ motuū. delectatōis ꝯſenſus ī actū peccati tractatis. eaquodāmodo epilogando habet̉ quō pͥmusmotus primo primꝰ ipſiꝰ ſenſualitatis natural̓ dicit̉ nulluꝫ pctm̄ eſt. Scd̓o v̓o pͥmꝰmotus eiuſdē ex fomite procedit/ peccatūveniale exiſtit. Delectatio aūt ſiue moroſa ſiue moroſa mora tꝑis. duꝫ tn̄ non ſit moroſa mora ꝯſenſus. rationē .ſ. ſuꝑiorē vere realiter/ aut interp̄tatiue effectualiter deliberati. qd̓ ꝯtingit ī ſcd̓o. tercio et quarto ſexmodoꝝ ſeu ſex qualitatū ſe circa delectatio habēdi ipſiꝰ rōnis ſuꝑioris ſuꝑius declaratis. etiaꝫ ſi dicta delectatio ſit et ferat̉ circaea de ſe ex ſuoqꝫ genere vel ex aliqua circūſtātia pctā mortalia exiſtūt. eſt ſolū pctm̄ veniale. Delectatio ꝟ̓o moroſa mora ꝯſenſusprationē .ſ. ſuꝑiorē vere exp̄ſſe. aut īterp̄tatiue effectualiter deliberati. qd̓ ꝯtingit ī qͥnto vltimo p̄dictoꝝ ſex modoꝝ ſeu ſex qͣlita ſe habēdi ipſius rōnis ⁊c̄. Necnō etiāſenſus ī actū. qn̄ tn̄ (vt ſepe ſupra tactuꝫ eſt)

ſunt ferunt̉ ſuꝑ his de ſe ex ſuoqꝫ genereaut ex aliqͣ circūſtātia pctā mortalia exiſtūt.ſunt etiā pctā mortalia. Et ad iſtud ꝓpoſitū modū exempli applicāt doctores/ licet diuerſimode/ tēptationē fuit ī pͥmis parentibus. ex quoꝝ dictis pōt ſenſualitas ipſa ſerpēti comꝑari. ꝟ̓o inferior vt in ſuꝑioribus tactū ē/ mulieri Eue. Et ſuꝑior viro Ade. igit̉ in ipſa pͥmo motu. ſcd̓o tn̄pͥmo/ ipſiꝰ ſenſualitatis illecebra īſurgit. qd̓ niſi ex fomitis corruptōe ꝓuenit. quaſi ſerpēs comeſtioneꝫ pomi Eue ſuggeſſit.ideoqꝫ tunc pctm̄ ſolū veniale eſt leuiſſimū In delectatōe ꝟ̓o moroſa mora cōſenſus. qui .ſ. ꝯſenſus fit rationē ſuꝑiorē vere exp̄ſſe/ aut interp̄tatiue effectualiter deliberatꝰ. qͣntūcūqꝫ iſta dicta delectatio ſit forſanmoroſa mora tꝑis/ qͣntūcunqꝫ etiaꝫ ipſa inferior iuxta p̄dictos ſcd̓m. terciū quar ſex modoꝝ ſeu ſex qualitatū ſe habēdi ⁊c̄.vel circa talē delectatiōꝫ bn̄ aduertat. vl̓ſubito aut improprie etiā in ꝯſentiat. tūcmulier ſine viro ipſoqꝫ ignorante comederedicit̉. Ideoqꝫ tunc ſolū pctm̄ veniale ē. qꝛī delectatiōe pctm̄ mortale interueniat/ aſenſu viri .ſ. rōnis ſuꝑioris. vero et expreſſoaut interp̄tatiuo effectuali/ al̓s procedit. In delectatōe v̓o moroſa mora cōſenſus interp̄tatiui effectualis. qn̄ .ſ. ratio ip̄aſuꝑior iuxta quintū ſex modoꝝ p̄dictoꝝ ſeuſex qualitatū ſe habēdi ipſiꝰ rōnis ⁊c̄. talē delectationē repͥmere negligit. tūc mulier ſolaſed tamē viro ſciēte comedit. tūc licet vircomedat. ꝓpter illū tn̄ eius ꝯſenſum interp̄tatiuū effectualē/ pctm̄ mortale efficit̉. etiaꝫſi (vt ſepe dictuꝫ eſt) deſit voluntas ꝑficiendiactū ⁊c̄. Quia mulier bn̄ pōt ſine viro comedere. mortaliter aūt ſine viri ꝯſenſu vero expreſſo/ aut interp̄tatiuo et effectuali/ pōtpeccare. In delectatōne ꝟo moroſa moraꝯſenſus veri exp̄ſſi. qn̄ .ſ. ipſa ſuꝑior iuxta vltimū ſex modoꝝ p̄dictoꝝ ſeu ſex qͣlita ſe habēdi ipſiꝰ rōis ⁊c̄. vere exp̄ſſe ꝯſentit. tūc vir ſolū ꝯſentit. ſed ſicut ml̓ier comedit. etiā ſi deſit volūtas ꝑficiēdi actum⁊c̄. eſt pctm̄ grauius qͣꝫ ī caſu p̄cedēti. Grauiꝰ etem̄ ē in talē illicitā delectatōꝫ vere et expreſſe ꝯſentire/ qͣꝫ repͥmēdo int̓pretatiue effectualiter ꝯſenſuꝫ p̄bere. In conſenſuꝟo ī actū peccati ſeu ipſiꝰ actꝰ executionē/(vt late ſuꝑ declaratū ē) ſoli rōni ſuꝑiori att̓buit̉. ē ac ſi vir non ſolū ſicut mulier comederet. ſed qd̓ammodo ac ſi iuberet precipe

K 2