Compendium theologie
tiuus ī actū aliquē qͥ ex ſuo genere vl̓ aliquacircumſtātia pctm̄ mortale exiſtit. interuenittalis ꝯſenſus eſt pctm̄ mortale Quia ſꝑ tal̓ipſiꝰ rōnis ſuꝑioris ī talē actū peccati cōſenſus/ etiā ſi ip̄e realis actꝰ/ iuxta tn̄ modificationē modicū infra tāgendā nō ꝓcederet ſeuſubſequeret̉ / ē tale pctm̄ quale eēt ip̄e realisactꝰ. Et rō iā qd̓ammodo ī ſuꝑioribꝰ tactaH ē/ ex p̄miſſiſqꝫ ſumi pōt. ¶ Et pͥmo reſpectuꝯſenſus veri ⁊ exp̄ſſi ipſius rationis ſuꝑiorꝭNā ipſa ratio ſuꝑior ad quā (vt ſic ſtatim tactū eſt) talis conſenſus in hmōi actū qui deſe ex ſuoqꝫ genere / vel ex aliqua circumſtantia pctm̄ mortale ē ꝑtinet. nullo mō in dictūverū ⁊ exp̄ſſum ꝯſenſum inclinari poſſet/ qͥnpriꝰ de ip̄o actu eiuſqꝫ natura ⁊ qualitate deliberauerit ⁊ iudicauerit/ al̓s vt ſupͣ tactū ē/nō eſſet verus ⁊ exp̄ſſus conſenſus. Deliberare autē ⁊ iudicare maxime circa tales actꝰhumanos nō pōt/ niſi regulā legis diuine ⁊eterne cui ſic innitit̉/ conſulat. Cōſulta autēregula legis diuine ⁊ eterne in talē actū qͥ ſicde ſe ex ſuoqꝫ genere vel ex circumſtātia aliqua peccatū mortale exiſtit/ ꝯſentire nō pōtqͥn ipſam regulā ⁊ legē diuinā ⁊ eternā/ actu⁊ realiter contēnat ⁊ ſpernat. ſeqꝫ ab ea totaliter ⁊ ẜm habitū auertat. Actu aūt ⁊ realit̓regulā legis diuine ⁊ eterne contēnere ⁊ ſpernere/ ſeqꝫ ab ea totaliter ⁊ ẜm habitū auertere non p̄t qͥn pctm̄ mortale exiſtat. Sequit̉gͦ p̄dicta ſimul adaptādo ⁊ applicādo/ ꝙ ip̄aratio ſuꝑior ī talē actū peccati mortal̓ vere ⁊exp̄ſſe conſentire nō p̄t qͥn pctm̄ mortale exiſtat. ¶ Reſpectu v̓o conſenſus ipſiꝰ rōnis ſuperioris equalētis ⁊ interp̄tatiui hoc idē patet. qꝛ talis actus qͥ ſic de ſe ex ſuoqꝫ genere/vel aliqua circumſtātia pctm̄ mortale exiſtitcū de ip̄o ſupremū ⁊ finale iudiciuꝫ / vt ſepeſupͣ tactū eſt ad ipſaꝫ rationē ſuꝑiorē ſpectet⁊ ꝑtineat/ ꝯmitti nō p̄t. nec in realē executionē deduci/ qͥn ip̄a rō ſuꝑior/ negligens fueritip̄m impedire. volūtatēqꝫ reſpectu illiꝰ regulare ⁊ repͥmere. ⁊ ꝑ ꝯſequēs quin etiā regulālegis diuine ⁊ eterne/ actu ⁊ realiter ſi tunc d̓ea actu cogitabat. vel ꝑ modū cuiuſdā inexcuſabilis obmiſſionis ⁊ negligētie/ ſi tunc d̓ea nō cogitabat. cū ī tali actu cogitare debuiſſet/ contēpſerit et ſpreuerit ac ſe ab ea totaliter et ẜm habitū auerterit. Et exhinc dicitbeatus Tho. pͥma ſcd̓e ſue ſumme ꝙ rō ſuꝑior in ip̄m actū peccati cōſentire dicit̉. non ſolum qꝛ ẜm ratiōes eternas ſemꝑ moueat adagendū. ſed etiā qꝛ ẜm rōes eternaſ nō diſſen
tit. ¶ Ad propoſitū etiā iſtoꝝ dicit Augꝰ. detrinitate. Nō poteſt pctm̄ efficaciter ꝑpetrādum mēte decerni/ niſi illa mētis intētio penes quā ſumma poteſtas et mēbra in opusmouēdi vel ab oꝑe cohibēdi (loquēs de ratione ſuꝑiori/ ꝓut etiā voluntatē uxta qd̓ iaꝫdictū ē includit) male actōi cedat vel ſeruiat.Prout hec latius modicū ſupͣ. ⁊ ſpecialit̓ indeclaratōe qͥnti ſex modoꝝ ſeu ſex qualitatūſe circa delectationē habēdi ip̄ius rōnis declarata ſunt. Que ibi tacta / pn̄t ad hoc ꝓpoſitū reſpectu ꝯſenſus ip̄ius rōnis ſuꝑioris īip̄m actū applicari. Et adhuc ꝑampliꝰ ⁊ efficacius/ cū nō tanta culpa ip̄i rationi ſuꝑiori imputari habeat. nec faciliter tā graue peccatū inſurgat dū ip̄a vere ⁊ exp̄ſſe/ aut equalēter ⁊ interp̄tatiue ī delectationē q̄ ī ſola cogitatōe conſiſtit ⁊ verſat̉/ ꝯſentit. ſicut qn̄ vere ⁊ exp̄ſſe/ aut equiualēter ⁊ interp̄tatiue inip̄m actū peccati cōſentit. ipſiuſqꝫ actus executionē. ¶ Notanter in p̄miſſis vbi reſpectu Iconſenſus ip̄ius rationis ſuꝑioris ī id quodde ſe ex ſuoqꝫ genere vl̓ aliqua circumſtātiaeſt pctm̄ mortale. de auerſione a regula legꝭdiuīe ⁊ eterne/ facta ē mētio. addita ſunt iſtaverba. totaliter ⁊ ẜm habitū. Etem̄ auertiaregula legis diuine ⁊ eterne (ꝓut iā in ſuꝑioribus/ vbi p̄cipue de hac p̄ſenti materia nature peccati venialis tractari incepit aliqualiter declaratū ē) dupliciter ꝯtingere poteſt.¶ Uel .ſ. totaliter .i. ẜm habitū. qui ꝓprie ī hꝫꝓpoſito nihil aliud ē/ qͣꝫ quedā inordinatiomētis ⁊ imrētionis diſpoſitio/ ponēs ſeu cōſtituens alteꝝ finē. Quod fit ⁊ cōtingit ī omni actu qui de ſe ſuoqꝫ genere aut aliqua cicumſtātia/ habet ⁊ importat/ ꝙ pctm̄ mortale exiſtat. licet forſan ꝓtunc talis inordinata mētis ac intētionis diſpoſitio nō attēderet̉ neqꝫ occurreret. Et exhinc etiā (vt iaꝫ ſatis declaratū eſt) conſenſus rōnis ſuꝑioris ītalē actū eſt mortale pctm̄. qꝛ ſine tali auerſione non pōt in talē actū interuenire ¶ Ulꝯtingit talis auerſio nō totalit̓ .i. n̄ ẜm habitū/ ſed in actu ſolū .i. pro illo actu qͥ fit ſeu exercet̉ reſpectu cuiꝰ eſt bene aliqualis a regula ipſius diuine et eterne legis inordinatio.ſed nō tāta nec talis mētis ⁊ intētionis indiſpoſitō/ ꝙ aliū finē ponat ſeu conſtituat. Etſic ē et contingit ī omni actu. qͥ de ſe ex ſuoqꝫgenere ſeu aliqua circumſtātia/ nō habꝫ ſeuimportat ꝙ pctm̄ mortale exiſtat ſed ſolumveniale. Nā ſi illud vſqꝫ adeo ꝓcederet/ ꝙ illa auerſio iuxta qd̓ expoſitū ē/ eēt totalis et