Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendium theologie

tiuus ī actū aliquē ex ſuo genere vl̓ aliquacircumſtātia pctm̄ mortale exiſtit. interuenittalis ꝯſenſus eſt pctm̄ mortale Quia ſꝑ tal̓ipſiꝰ rōnis ſuꝑioris ī talē actū peccati cōſenſus/ etiā ſi ip̄e realis actꝰ/ iuxta tn̄ modificationē modicū infra tāgendā ꝓcederet ſeuſubſequeret̉ / ē tale pctm̄ quale eēt ip̄e realisactꝰ. Et qd̓ammodo ī ſuꝑioribꝰ tactaH ē/ ex p̄miſſiſqꝫ ſumi pōt. Et pͥmo reſpectuꝯſenſus veri exp̄ſſi ipſius rationis ſuꝑiorꝭ ipſa ratio ſuꝑior ad quā (vt ſic ſtatim tactū eſt) talis conſenſus in hmōi actū qui deſe ex ſuoqꝫ genere / vel ex aliqua circumſtantia pctm̄ mortale ē ꝑtinet. nullo in dictūverū exp̄ſſum ꝯſenſum inclinari poſſet/ qͥnpriꝰ de ip̄o actu eiuſqꝫ natura qualitate deliberauerit iudicauerit/ al̓s vt ſupͣ tactū ē/ eſſet verus exp̄ſſus conſenſus. Deliberare autē iudicare maxime circa tales actꝰhumanos pōt/ niſi regulā legis diuineeterne cui ſic innitit̉/ conſulat. Cōſulta autēregula legis diuine eterne in talē actū ſicde ſe ex ſuoqꝫ genere vel ex circumſtātia aliqua peccatū mortale exiſtit/ ꝯſentire pōtqͥn ipſam regulā legē diuinā eternā/ actu realiter contēnat ſpernat. ſeqꝫ ab ea totaliter ẜm habitū auertat. Actu aūt realit̓regulā legis diuine eterne contēnere ſpernere/ ſeqꝫ ab ea totaliter ẜm habitū auertere non p̄t qͥn pctm̄ mortale exiſtat. Sequit̉ p̄dicta ſimul adaptādo applicādo/ ip̄aratio ſuꝑior ī talē actū peccati mortal̓ vereexp̄ſſe conſentire p̄t qͥn pctm̄ mortale exiſtat. Reſpectu v̓o conſenſus ipſiꝰ rōnis ſuperioris equalētis interp̄tatiui hoc idē patet. qꝛ talis actus ſic de ſe ex ſuoqꝫ genere/vel aliqua circumſtātia pctm̄ mortale exiſtit de ip̄o ſupremū finale iudiciuꝫ / vt ſepeſupͣ tactū eſt ad ipſaꝫ rationē ſuꝑiorē ſpectet ꝑtineat/ ꝯmitti p̄t. nec in realē executio deduci/ qͥn ip̄a ſuꝑior/ negligens fueritip̄m impedire. volūtatēqꝫ reſpectu illiꝰ regulare repͥmere. ꝯſequēs quin etiā regulālegis diuine eterne/ actu realiter ſi tuncea actu cogitabat. vel modū cuiuſdā inexcuſabilis obmiſſionis negligētie/ ſi tuncea cogitabat. ī tali actu cogitare debuiſſet/ contēpſerit et ſpreuerit ac ſe ab ea totaliter et ẜm habitū auerterit. Et exhinc dicitbeatus Tho. pͥma ſcd̓e ſue ſumme ſuꝑior in ip̄m actū peccati cōſentire dicit̉. non ſolum qꝛ ẜm ratiōes eternas ſemꝑ moueat adagendū. ſed etiā qꝛ ẜm rōes eternaſ diſſen

tit. Ad propoſitū etiā iſtoꝝ dicit Augꝰ. detrinitate. poteſt pctm̄ efficaciter ꝑpetrādum mēte decerni/ niſi illa mētis intētio penes quā ſumma poteſtas et mēbra in opusmouēdi vel ab oꝑe cohibēdi (loquēs de ratione ſuꝑiori/ ꝓut etiā voluntatē uxta qd̓ iaꝫdictū ē includit) male actōi cedat vel ſeruiat.Prout hec latius modicū ſupͣ. ſpecialit̓ indeclaratōe qͥnti ſex modoꝝ ſeu ſex qualitatūſe circa delectationē habēdi ip̄ius rōnis declarata ſunt. Que ibi tacta / pn̄t ad hoc ꝓpoſitū reſpectu ꝯſenſus ip̄ius rōnis ſuꝑioris īip̄m actū applicari. Et adhuc ꝑampliꝰ efficacius/ tanta culpa ip̄i rationi ſuꝑiori imputari habeat. nec faciliter graue peccatū inſurgat ip̄a vere exp̄ſſe/ aut equalēter interp̄tatiue ī delectationē ī ſola cogitatōe conſiſtit verſat̉/ ꝯſentit. ſicut qn̄ vere exp̄ſſe/ aut equiualēter interp̄tatiue inip̄m actū peccati cōſentit. ipſiuſqꝫ actus executionē. Notanter in p̄miſſis vbi reſpectu Iconſenſus ip̄ius rationis ſuꝑioris ī id quodde ſe ex ſuoqꝫ genere vl̓ aliqua circumſtātiaeſt pctm̄ mortale. de auerſione a regula legꝭdiuīe eterne/ facta ē mētio. addita ſunt iſtaverba. totaliter ẜm habitū. Etem̄ auertiaregula legis diuine eterne (ꝓut in ſuꝑioribus/ vbi p̄cipue de hac p̄ſenti materia nature peccati venialis tractari incepit aliqualiter declaratū ē) dupliciter ꝯtingere poteſt. Uel .ſ. totaliter .i. ẜm habitū. qui ꝓprie ī hꝫꝓpoſito nihil aliud ē/ qͣꝫ quedā inordinatiomētis imrētionis diſpoſitio/ ponēs ſeuſtituens alteꝝ finē. Quod fit cōtingit ī omni actu qui de ſe ſuoqꝫ genere aut aliqua cicumſtātia/ habet importat/ pctm̄ mortale exiſtat. licet forſan ꝓtunc talis inordinata mētis ac intētionis diſpoſitio attēderet̉ neqꝫ occurreret. Et exhinc etiā (vt iaꝫ ſatis declaratū eſt) conſenſus rōnis ſuꝑioris ītalē actū eſt mortale pctm̄. qꝛ ſine tali auerſione non pōt in talē actū interuenire Ulꝯtingit talis auerſio totalit̓ .i. ẜm habi/ ſed in actu ſolū .i. pro illo actu fit ſeu exercet̉ reſpectu cuiꝰ eſt bene aliqualis a regula ipſius diuine et eterne legis inordinatio.ſed tāta nec talis mētis intētionis indiſpoſitō/ aliū finē ponat ſeu conſtituat. Etſic ē et contingit ī omni actu. de ſe ex ſuoqꝫgenere ſeu aliqua circumſtātia/ habꝫ ſeuimportat pctm̄ mortale exiſtat ſed ſolumveniale. ſi illud vſqꝫ adeo ꝓcederet/ illa auerſio iuxta qd̓ expoſitū ē/ eēt totalis et