Compendiū theologie
conſiderādo ſcꝫ (vt ibi tactum eſt) an talisdelectatio ſit naturalis. an volūtaria. ⁊ ancircarē licitā aut illicitā. ⁊ an ſit moderataaut īmoderata. ⁊ an tal̓ ꝯſenſus ſit verus ⁊exp̄ſſus. aut interp̄tatiuꝰ et equiualēs. ⁊ anſit ip̄ius rōis ſuꝑioris vel ſolū inferioris;⁊ hmōi que ibi diffuſe explicata ſūt. ¶ Sivero ſecūdo modo ꝙ .ſ. illa dilectatō ꝓ ſuoꝓpͥo ⁊ principali obiecto habeat aliquamaliā operatōem que cogitat̉. ſic ſcꝫ ꝙ qͣꝫuiſ(vt iā ſtatī tactū ē) tal̓ d̓lectatō circa talē cogitatōem v̓ſet̉. nō tamē ex pͥncipali ip̄iuscogitatiōs ītuitu/ nec ī ſola reflexiōe ad eāſed pͥncipali intuitu pͥncipaliqꝫ reflexionein ip̄aꝫ aliam oꝑationē que ſic cogitat̉. Ettunc ſi talis oꝑatio ſic cogitata q̄ eſt ꝓpriū⁊ principale obiectū illiꝰ delectatiōis/ ſit d̓ſe peccatū veniale. tūc ꝯſenſus etiā verus⁊ deliberatꝰ in talē delectatiōem q̄ ſic circatalem delectatōnem v̓ſat̉ nō erit niſi veniale pctm̄. Si autē illa oꝑatio ſic cogitata q̄eſt ꝓpriū et principale obiectū illiꝰ delectationis/ ſit peccatū mortale/ tūc etiā cōſenſus verus ⁊ deliberatꝰ in delectatiōem queſic circa talē cogitatōem verſat̉/ etiā fi tunc(iuxta qd̓ modicū ſupra declaratū eſt) nonaſſit volūtas deliberata ꝑficiēdi actum ſifacultas adeſſet erit pctm̄ mortale. quia ꝙhō in cogitatōne talis oꝑationis pͥncipali eius intuitu pͥncipaliqꝫ reflexione in eaꝫdelectet̉ nō ꝯtingit niſi ex eo ꝙ eiꝰ affectusſeu appetitꝰ eſt in illā oꝑatōeꝫ ſic cogitatāinclinatꝰ. Et ideo etiā ꝙ in talem delectationē ꝯſentiat/ nihil aliud eſt qͣꝫ ꝙ ip̄e ex deliberatōne eligat ſeu in hͦ cōſentiat/ ꝙ affectſuus ſeu appetitꝰ in illaꝫ oꝑationē ſic cogitatā inclinatus ꝑmaneat ⁊ ꝑſiſtat. Nullusenī delectat̉ niſi ī eo qd̓ ſuo affectui ſeu appetitui eſt cōforme. Ꝙ autē aliquis ex deliberatiōe eligat ſeu cōſentiat ꝙ affectꝰ ſuꝰſeu appetitꝰ his que pctā mortalia ſunt cōformet̉/ eſt peccatū mortale. Et ideo taliscōſenſus in talē delectationē que circa cogitationē operatōis peccati mortal̓ tali reſpectu verſat̉ ē peccatū mortale. ¶ Si vero tercio modo ꝙ ſcꝫ illa delectatio ꝓ ſuo ꝓprio et principali obiecto habeat ipſāmetcogitatōneꝫ circa quā actualiter verſatur.ſic ſcꝫ ꝙ ip̄a delectatio circa talē cogitationem ferat̉ in ſe principaliqꝫ ipſius cogitationis intuitu/ principaliqꝫ reflexiōe in eaꝫ.vtputa iuxta ſupra tacta/ ꝙ quis in talē cotationē ex eo ſolū quod ſic cogita
ctetur. Et tūc quia talis cogitatio etiam fiverſet̉ circa rem aut operatōnem que de ſepeccatū mortale exiſtat nō eſt tn̄ de ſe peccatū mortale. īmo vel veniale tm̄. Utputacū aliquis (vt interdū cōtingit) vane ⁊ inutiliter cogitat/ vel om̄ino ſine pctō. vtputa cū aliqͥs vtiliter ſicut ꝓ p̄dicādo vl̓ diſputādo d̓ tali re vel oꝑatione cogitat. ideoꝯſenſus etiā verus ⁊ deliberatꝰ in talē delectationē nō eſt peccatū mortale. ſed ſolumiuxta qd̓ iā tactū eſt/ vel veniale tm̄ vel nullum. Quia ꝙ hō etiā ex deliberatiōe ſuumaffectū ſeu appetitū ī his que de ſe peccatanō ſunt/ vel nō niſi venialia eligat vel ꝯſentiat eſſe inclinatū. nō poteſt eſſe pctm̄ mortale de ſe. niſi alie circūſtantie ꝯcurrerēt. qꝛcogitatio quecūqꝫ ſit in ſeip̄am ſolū reflexaniſi alia/ vt iā tactū eſt/ ꝯcurrerēt/ nunqͣꝫ deſe ⁊ ẜm ſe eſt peccatū mortale. ¶ Et qꝛ iſtd̓nōnullis poſſet aliqualit̓ intricatū ſeu obſcurū videri Ad clariorē intelligentiā exēplificant doctores reſpectu duorū vltimorū membrorū iſtius diſtinctōis hic īmediate ſupra poſite de cogitatōe fornicatōnis.Etenī (vt dicūt) cogitās d̓ oꝑatōe ſeu actufornicatōnis/ ſic cogitādo duobꝰ principaliter reſpectibꝰ delectari poteſt. Aut enī ſiccogitando in ip̄a ſua cogitatōne delectabitur in reſpectu et reflexione ad ip̄m actumſeu ip̄am operatōnem fornicatiōis quā ſiccogitat. ſic ſcilicꝫ ꝙ prīcipali intuitu talisoꝑationis fornicatōis/ principaliqꝫ reflexion in eā in tali cogitatōe delectat̉. Aut ſiccogitando in ip̄a cogitatōne delectat̉/ ſoloreſpectu ſolaqꝫ reflexione in ip̄am ſuā cogitationē met. ex eo ſolū ſcilicꝫ delectatus ꝙſic cogitat. Si pͥmo modo; tūc ꝯſēſus deliberatus in talē delectationē que ſic ſupertali cogitatione fornicatōis verſat̉/ etiaꝫ ſideſit volūtas deliberata ꝑficiendi actū/ eſtpeccatū mortale/ quia talis ꝯſenſus (iuxtaquod ſtatim ſupra d̓claratū eſt) nihil aliudeſt qͣꝫ ꝙ ex deliberatōe qͥs eligat ſeu conſentiat ꝙ affectus ſuꝰ ſeu appetitꝰ ꝑmaneat ⁊ꝑſiſtat inclinatus in fornicatōnē. quod eſtpeccatū mortale. cū fornicatio de ſe peccatū mortale exiſtat. Ex deliberatōe etenī (vtſepe ſupra tactū eſt) eligere ſeu ꝯſentire ꝙ affectꝰ ſuꝰ ſeu appetitꝰ ꝑmaneat et perſiſtatinclinatus in aliqͥd. ſeu cōformet̉ alicui qd̓de ſe peccatū mortale exiſtit/ eſt pctm̄ mortale. Si ſcd̓o mō delectet̉ cum talis cogitio de ſe ⁊ ẜm ſe n̄ ſit pctm̄ mortale/ īmo vt