Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

conſiderādo ſcꝫ (vt ibi tactum eſt) an talisdelectatio ſit naturalis. an volūtaria. ancircarē licitā aut illicitā. an ſit moderataaut īmoderata. an tal̓ ꝯſenſus ſit verusexp̄ſſus. aut interp̄tatiuꝰ et equiualēs. anſit ip̄ius rōis ſuꝑioris vel ſolū inferioris; hmōi que ibi diffuſe explicata ſūt. Sivero ſecūdo modo .ſ. illa dilectatō ſuoꝓpͥo principali obiecto habeat aliquamaliā operatōem que cogitat̉. ſic ſcꝫ qͣꝫuiſ(vt ſtatī tactū ē) tal̓ d̓lectatō circa talē cogitatōem v̓ſet̉. tamē ex pͥncipali ip̄iuscogitatiōs ītuitu/ nec ī ſola reflexiōe adſed pͥncipali intuitu pͥncipaliqꝫ reflexionein ip̄aꝫ aliam oꝑationē que ſic cogitat̉. Ettunc ſi talis oꝑatio ſic cogitata eſt ꝓpriū principale obiectū illiꝰ delectatiōis/ ſitſe peccatū veniale. tūc ꝯſenſus etiā verus deliberatꝰ in talē delectatiōem ſic circatalem delectatōnem v̓ſat̉ erit niſi veniale pctm̄. Si autē illa oꝑatio ſic cogitataeſt ꝓpriū et principale obiectū illiꝰ delectationis/ ſit peccatū mortale/ tūc etiā cōſenſus verus deliberatꝰ in delectatiōem queſic circa talē cogitatōem verſat̉/ etiā fi tunc(iuxta qd̓ modicū ſupra declaratū eſt) nonaſſit volūtas deliberata ꝑficiēdi actum ſifacultas adeſſet erit pctm̄ mortale. quia in cogitatōne talis oꝑationis pͥncipali eius intuitu pͥncipaliqꝫ reflexione in eaꝫdelectet̉ ꝯtingit niſi ex eo eiꝰ affectusſeu appetitꝰ eſt in illā oꝑatōeꝫ ſic cogitatāinclinatꝰ. Et ideo etiā in talem delectationē ꝯſentiat/ nihil aliud eſt qͣꝫ ip̄e ex deliberatōne eligat ſeu in cōſentiat/ affectſuus ſeu appetitꝰ in illaꝫ oꝑationē ſic cogitatā inclinatus ꝑmaneat ꝑſiſtat. Nullusenī delectat̉ niſi ī eo qd̓ ſuo affectui ſeu appetitui eſt cōforme. autē aliquis ex deliberatiōe eligat ſeu cōſentiat affectꝰ ſuꝰſeu appetitꝰ his que pctā mortalia ſuntformet̉/ eſt peccatū mortale. Et ideo taliscōſenſus in talē delectationē que circa cogitationē operatōis peccati mortal̓ tali reſpectu verſat̉ ē peccatū mortale. Si vero tercio modo ſcꝫ illa delectatio ſuoprio et principali obiecto habeat ipſāmetcogitatōneꝫ circa quā actualiter verſatur.ſic ſcꝫ ip̄a delectatio circa talē cogitationem ferat̉ in ſe principaliqꝫ ipſius cogitationis intuitu/ principaliqꝫ reflexiōe in eaꝫ.vtputa iuxta ſupra tacta/ quis in talē cotationē ex eo ſolū quod ſic cogita

ctetur. Et tūc quia talis cogitatio etiam fiverſet̉ circa rem aut operatōnem que de ſepeccatū mortale exiſtat eſt tn̄ de ſe peccatū mortale. īmo vel veniale tm̄. Utputa aliquis (vt interdū cōtingit) vane inutiliter cogitat/ vel om̄ino ſine pctō. vtputa aliqͥs vtiliter ſicut p̄dicādo vl̓ diſputādo tali re vel oꝑatione cogitat. ideoꝯſenſus etiā verus deliberatꝰ in talē delectationē eſt peccatū mortale. ſed ſolumiuxta qd̓ tactū eſt/ vel veniale tm̄ vel nullum. Quia etiā ex deliberatiōe ſuumaffectū ſeu appetitū ī his que de ſe peccata ſunt/ vel niſi venialia eligat vel ꝯſentiat eſſe inclinatū. poteſt eſſe pctm̄ mortale de ſe. niſi alie circūſtantie ꝯcurrerēt. qꝛcogitatio quecūqꝫ ſit in ſeip̄am ſolū reflexaniſi alia/ vt tactū eſt/ ꝯcurrerēt/ nunqͣꝫ deſe ẜm ſe eſt peccatū mortale. Et qꝛ iſtd̓nōnullis poſſet aliqualit̓ intricatū ſeu obſcurū videri Ad clariorē intelligentiā exēplificant doctores reſpectu duorū vltimo membrorū iſtius diſtinctōis hic īmediate ſupra poſite de cogitatōe fornicatōnis.Etenī (vt dicūt) cogitās oꝑatōe ſeu actufornicatōnis/ ſic cogitādo duobꝰ principaliter reſpectibꝰ delectari poteſt. Aut enī ſiccogitando in ip̄a ſua cogitatōne delectabitur in reſpectu et reflexione ad ip̄m actumſeu ip̄am operatōnem fornicatiōis quā ſiccogitat. ſic ſcilicꝫ prīcipali intuitu talisoꝑationis fornicatōis/ principaliqꝫ reflexion in in tali cogitatōe delectat̉. Aut ſiccogitando in ip̄a cogitatōne delectat̉/ ſoloreſpectu ſolaqꝫ reflexione in ip̄am ſuā cogitationē met. ex eo ſolū ſcilicꝫ delectatusſic cogitat. Si pͥmo modo; tūc ꝯſēſus deliberatus in talē delectationē que ſic ſupertali cogitatione fornicatōis verſat̉/ etiaꝫ ſideſit volūtas deliberata ꝑficiendi actū/ eſtpeccatū mortale/ quia talis ꝯſenſus (iuxtaquod ſtatim ſupra d̓claratū eſt) nihil aliudeſt qͣꝫ ex deliberatōe qͥs eligat ſeu conſentiat affectus ſuꝰ ſeu appetitꝰ ꝑmaneatꝑſiſtat inclinatus in fornicatōnē. quod eſtpeccatū mortale. fornicatio de ſe pecca mortale exiſtat. Ex deliberatōe etenī (vtſepe ſupra tactū eſt) eligere ſeu ꝯſentire affectꝰ ſuꝰ ſeu appetitꝰ ꝑmaneat et perſiſtatinclinatus in aliqͥd. ſeu cōformet̉ alicui qd̓de ſe peccatū mortale exiſtit/ eſt pctm̄ mortale. Si ſcd̓o delectet̉ cum talis cogitio de ſe ẜm ſe ſit pctm̄ mortale/ īmo vt