Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Utrū ꝯſenſus ī deiectatōe ſit ꝑctm 3

Ix̄

talis adeptōis et applicatōnis cognitio/etiā q̄dam oꝑatio ē. īmo ip̄a ꝓpͥa operatioetiā de ſe quoddā bonū ꝯueniēs eſt. Exēpli gr̄a. Delectat̉ aliqͥs in viſiōe alicuiꝰ reipulcre. vl̓ in guſtu alicuiꝰ rei ſapide ſeu ſaporoſe. vl̓ in rememoratōne alicuiꝰ magnihonoris habiti. vl̓ aliqͣ ſil̓i cogitatōe/ claꝝeſt in tali delectatōe tria ꝯcurrere .ſ. Primoip̄am ſic delectabil̓r videt̉ vl̓ guſtaturvl̓ rememorat̉. vel cogitat̉. illa ē illiꝰ delectatōis ꝓpriū pͥncipale obiectū. Secundo ip̄am vim appetitiuā. qͣndā oꝑatōnem/ vtputa talē viſionē. guſtationē. rememorationē vl̓ cogitationē illā tāqͣꝫ ſuuꝫobiectū ꝯplacēter adipiſcit̉ ſibi applica habꝫ in eo qͥetat̉. Et tercio cognitiōeꝫilliꝰ adeptōis applicatōnis. ſi int̓ueniret nll̓a ꝓprie eēt delectatio. vt ſatꝭ in ſuꝑioribꝰ exemplificatū ē de infantibꝰ īſenſatis. Ex qͥbꝰ iteꝝ videri p̄t quō delectatioq̄libet p̄t ad duo ꝯꝑari ſeu referri. vel .ſ. adillud ꝓpriū pͥncipale obiectū circa qd̓ vl̓in ſic verſat̉. vl̓ ad illā oꝑatōem quā ſicꝯſequit̉. Terciū aduertēdū etiā ip̄eſenſus in delectationē multuꝫ ampliꝰ qͣꝫip̄a ſola delectatio ponit importat. quiqꝫ (vt in ſuꝑioribꝰ pluries tactu eſt) ip̄i rōiſꝑ attribuit̉. ꝯſeqͥtur etiā ſi interueniat quādam aliā ip̄iꝰ ratōis oꝑatōem .ſ. qͣndā dijudicatōem ſeu ratiocinatōeꝫ. Nec enī (vt cla eſt) ratio ip̄a in delectatōem aliquā ꝯſentire poſſꝫ niſi pͥus eiꝰ app̄hēſionē de ea qd̓ammō dijudicaret ſeu rōcinaret̉. Iſta aūtdijudicatio ſeu rōcinatio eſt altd̓ niſidam ip̄iꝰ rōis actus interior in mente exiſtēs. ꝓprie fieri p̄t niſi modū cuiuſdam cogitatōis ſeu meditatiōis. inpoſito eodē accipiūt̉ reputāt̉. Et hīceſt talis ip̄ius rōis dijudicatio ſeu ratiocinatō valde freq̄nter qͣſi ꝯmūiter cogitatio dicit̉ appellat̉. īmo (vt modicuꝫ ſupͣtactū eſt) qn̄ cōſenſus ī delectationē prīcipaliter ratōi inferiori attribuit̉/ intelligen eſt de delectatōe eſt in cogitatōe/de illa ē in actu ſeu actꝰ executōe. Quartum aduertēdū qd̓ qn̄qꝫ cōtingere p̄t aliqua oꝑatio erit met ip̄m ꝓpriū et principale delectatōis obiectuꝫ. ſicut poſſꝫ eſſe aliqͣalia res ab extra. qꝛ forſan illa oꝑatio (vttactum ē) accipiet̉ a ratōe vt bonū finis īquo aliqͥs delectādo reqͥeſcat. Iuxta exemplū poſitū. cogitabit aliqͥs de aliqͣ magͣꝯplacētia quā aīs habuerit/ vl̓ in viſione

alicuiꝰ rei pulcre. vel in guſtatōe alicuiꝰ reiſapide vl̓ hmōi. in iſta cogitatōe ſeu r̄memoratiōe delectabit̉. certū et claꝝ eſt iſtadelectatio habet ſuo ꝓprio pͥncipali obiecto illā oꝑatiōeꝫ ſic cogitat̉ et remēoratur .ſ. illā viſionē vl̓ illā guſtatōeꝫ vl̓ hmōi. Quintū aduertendū qd̓ ampliꝰ ꝯtingerep̄t .ſ. illamet ꝓpͥa oꝑatio qua facto ip̄ad̓lectatio cōſeqͣt̉ erit ꝓpriū et prīcipale illiuſmet delectatōis obiectū .ſ. vis aīe appetitiua. cuiꝰ eſt ꝓprie delectari in illā oꝑatōeꝫſicut in quoddā ſibi bonū ꝯueniēs ꝯplacendo reflectet̉. Ut gr̄a exempli iuxta caſū ſupͣ tactū. Cogitabit aliqͥs rememorando de aliqͣ magna ꝯplacētia quā al̓s in aliqua re vl̓ in aliqͣ oꝑatōne habuerit. ī iſtacogitatione ſeu rememoratōe delectabit̉.qͥdem illā delectatiōꝫ quā ſic habebat reflectat in illam ſeu in illā oꝑatōeꝫ de quaſic cogitabat. ſed in ip̄am ꝓpriā met cogitatōeꝫ quā ſic habebit. vtputa qꝛ delectabitur ex eo ſolū qd̓ ſic cogitat/ vel qd̓ ſic r̄memorat̉. certū claꝝ eſt ī iſto caſu iſta delectatio habet ſuo ꝓprio pͥncipali obiecto ip̄aꝫmet cogitationē circa quā ꝟſatur. Nunc igit̉ p̄dicta ad ꝓpoſitū applican­ Ido Triplex reꝑit̉ cuiuſlibet delectatōispriū et pͥncipale obiectū. Aut enī delectatio ſic aliquā (vt ſemꝑ fieri tactū ē) operatōnem ſequens. Et vt ſermo aliquodparticulare exemplū iuxta ſupra tactaꝯmuniꝰ contīgit clariꝰ procedat/ ponat̉ iuxta caſum iam pluries ſuꝑius tactū aliquā cogitatōnem conſequat̉. Aut igiturtalis delectatio habꝫ ſuo propͥo principali obiecto aliquā ab extra que tūc forſan cogitat̉. Aut habꝫ ſuo propͥo pͥncipali obiecto aliquā aliā operationē quaſirem que cogitat̉. Aut habet pro ſuo ꝓprio principali obiecto ipſāmet cogitationēcirca quā actualiter verſat̉. Si pͥmo ſcilicꝫ delectatio illa ſic cogitationē aliquam cōſequens pro ſuo propͥo et principali obiecto habeat aliquā ab extra quecogitat̉. ſic ſcꝫ licꝫ talis delectatio circaillam cogitationē verſet̉ tamē ex principali ip̄ius cogitatōnis intuitu. nec in ſolareflexione ad. ſed principali intuitu/ pͥncipaliqꝫ reflexione in ip̄am ſic cogitat̉.Et tunc quando talis delectatio etiāſenſus in actum peccatū ſit et quale. ſatꝭ exeis que modicū ſupra circa naturam ipſius delectatōnis tractata ſunt/ ꝑpendi pōt.