Compendiū theologie
tentiā ſeu animaduerſionē. et ſic anteqͣꝫ (vtiam dictū eſt) ip̄a ratio īferior ad ſuū propͥum actū qͥ eſt deliberari ⁊ rōcinari debiterecurreret/ legeſqꝫ ſeu regulas hūanas qͥbꝰinnitit̉ cōſuleret. vel forſan anteqͣꝫ naturaꝫ⁊ gͣuedinē ip̄ius ꝑiculi et peccati plene cognoſceret ⁊ aduerteret. tal̓ eiꝰ īmoratio. tal̓qꝫ impropͥus et imꝑfectus ꝯſenſus ꝯtigitque om̄ia tamē dictā ip̄iꝰ ratōis inferioriīmorationē dictūqꝫ īpropriū et imꝑfectūp̄cedere debuiſſent. ⁊ oīno neceſſaria ſunt/anteqͣꝫ talis eius īmoratio taliſqꝫ ꝯſenſusdici poſſit diciqꝫ debeat verꝰ et ꝑfectus eēexinde pctm̄ mortale cōtīgere poſſe. ¶ Necetiā in iſto caſu reſpectu ip̄iꝰ ſuꝑioris rōisdebet talis illecebra ſeu delectatio moroſamora cōſenſus reputari. Quia vt ſepe in ſimili ſupra tactū eſt/ exquo ip̄a ratio inferior ꝙ ſic circa talē illecebrā ſeu carnalem delectationē īmoret̉/ facit qͣſi ſuſpenſa ⁊ n̄ bene aduertēs nec debite ante talē īmoratiōeꝫad ſuū ꝓpͥum actū qͥ eſt deliberari ratiocinari. recurrens ſeqꝫ ꝑ iculū ſeu pctm̄ qd̓ īminebat et incūbebat cōſiderādo ⁊ attendendo. legeſqꝫ ſeu regulas hūanas qͥbus īnititur ꝯſulēdo eleuans a minori debꝫ diciad iudiciū ſuꝑioris ratōis q̄ altior et ſublimior eſt. eam .ſ. ꝯſulendo recurriſſe ⁊ ſe eleuaſſe. Et ſic nō mirū ſi ip̄a ratio ſuꝑior q̄ d̓ſe ⁊ ꝑ ſe circa tales actus carnales ⁊ terrēoſnō intendit nec ſe ſemꝑ ex ſeip̄a circa eas leges ſeu regulas diuinas ⁊ et̓nas cōſulēdoapplicat quaſi ſuſpēſa ⁊ nō bn̄ aduertēs. ⁊ſic indeliberata. ⁊ ꝑ ꝯſeq̄ns nec vere nec interp̄tatiue cōſentiēſ debꝫ in hoc caſu dici ⁊reputari. Etiā vt iā tactū eſt natura iſtiusqͣrti modi ſeu iſtiꝰ quarte qͣlitatis ſe habendi ratōis vt videre clarū eſt hoc de ſe hꝫ ⁊importat. cum exp̄ſſe importet ratōem inferiorem circa talē illecebrā ſeu carnalē delectationē ante ſufficientē deliberatōem debitamqꝫ aduertētiā ſeu animaduerſionē periculi ⁊ peccati qd̓ exinde imminet ⁊ incūbitīmoratā eē. Nā ſi poneret̉ ip̄a rō īferior ſicpoſt ſufficientē deliberationē debitāqꝫ aduertentiā ꝑicl̓i ⁊ peccati īmorata fuiſſe. iaꝫvt in ſimili ſtatim tactū eſt. nō iſte qͣrtꝰ modus ſeu iſta qͣrta qualitas ſe habēdi ip̄iꝰ rationis eſſet ſed vnus duoꝝ modorū ſeu qͣlitatū immediate explicatorū .ſ. vel ſextꝰ vl̓qͥntus. ¶ Et intelligant̉ hec omnia hic ſtatim ſupͣ p̄dictorū ſex modorū ſeu ſex qͣlitatum ſe circa delectationē habēdi ip̄iꝰ ratio
nis tractata pͥncipaliter de ꝯſenſu ī delectationē cogitatōis .i. q̄ habet̉ cogitādo. Naꝫtalis cōſenſus (vt ſepe ſupra tactū eſt) principaliter ad rationē inferiorē ꝑtinet. ſic̄ adip̄am pertinet cogitare .i. actus ip̄e cogitationis. et etiā ad ip̄m qd̓ eſt cogitare vl̓ nōcogitare inqͣꝫtum accipit̉ vt ad illā actōemordinat̉. Quod notant̉ dicit̉. Nā eſt quendam aliū conſenſū in delectatōeꝫ reꝑire .ſ.in delectatōeꝫ actus ſeu oꝑis. maxime duꝫille actus ſeu illd̓ opus eſt in fieri. qͥ ꝯſenſuſin talem delectationē ſicut et ip̄e cōſenſus īillū actū ſeu opus ad ſolā rōem ſuꝑioremſpectat ⁊ nō ad inferiorēUtrū conſenſus indelectatōem ſit ſemꝑ peccatū ⁊ quodUia ī ſuꝑius tractatis ⁊ ſpēaliter Emodicū ſupͣ in declaratōe ſex modorū ſeu ſex qualitatū ſe circa delectatōem habēdi ip̄iꝰ ratōis ſepe de ꝯſenſuin delectationē facta eſt mentio interdūqꝫtactū quō ꝯſenſus etiā verus ⁊ deliberatꝰ.⁊ etiā ip̄iꝰ ratiōis ſuꝑioris in delectationēnō ſꝑ eſt peccatū mortale. Pro huiꝰ necnōaliquorū ex p̄cedentibꝰ maiori declaratiōeqͥnqꝫ rememorāda ⁊ aduertēda veniunt.¶ Primū ꝙ oīs delectatio hꝫ aliqͥd ꝓpͥum⁊ principale obiectū circa qd̓ fert̉ ⁊ v̓ſaturNec enī alit̓ vt claꝝ eſt poſſit d̓lectatio cauſari ⁊ haberi. ſi nō circa aliqͥd pͥncipaliterferret̉ et verſaretur. ¶ Secundū ꝙ etiā iuxta dictū philoſophi oīs delectatō ſiue ſitin appetitu ſenſitiuo. ſiue ī appetitu intellectiuo. ſiue (vt modicū ſupra tactū eſt) ſit incogitatione ſolū. ſiue in actu ſeu executōneactus/ aliquā oꝑationem cōſeqͥtur. Eteniꝫ(vt in ſuꝑioribꝰ declaratū eſt) oīs delectatio ex triū ꝯcurſu cauſari habꝫ et cauſatur.ſcꝫ ex boni ⁊ ꝯueniētis ꝑ viā appetitiuamadeptōe ⁊ ad eā applicatōne. ꝓut .ſ. tale bonū ⁊ ꝯueniēs ſentit̉ vl̓ qͣlit̓cūqꝫ ꝑcipit̉. queduo ſunt .ſ. ip̄m bonū ⁊ ꝯueniēs qd̓ ſic ſentit̉ ⁊ ꝑcipit̉. ⁊ ip̄a vis appetitiua q̄ ſic illudſentit ⁊ appetit. ⁊ tercij .ſ. cognitōis tal̓ adeptōis ⁊ applicatōis. Nūc igit̉ ad ꝓpoſitūclaꝝ ē iſtd̓ fieri nō poſſe qͥn pͥmo (vt iaꝫ tactū ē) ibi ſit aliquod ꝓpͥuꝫ ⁊ pͥncipale obiectū .ſ. illud bonū et cōueniens qd̓ ſic adipiſcitur et applicat̉. qͥnetiā ſcd̓o ibi ſit aliquaoꝑatio .ſ. tam illa ip̄ius boni et cōuenientiſadeptio et applicatio que ſine aliqͣ operatione fieri nō poteſt. qͣꝫ etiam ip̄ius actualis