Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De delectatōe an ſit pctm̄

talem ſui dicti cōſenſus ſubititatē p̄cipitationē impedita. a fortiori ꝑampliꝰ a recurrendo ad iudiciū rationis ſuꝑioris impedita dici reputari debꝫ. ex cōſequenti etiā ip̄a ratio ſuꝑior que ab inferiori ration cōſulta fuit ſimilit̓ debite circa talēſic inſurgentē illecebrā ſeu carnalē delectationē deliberādi ad legeſqꝫ regulas eternas qͥbꝰ innitit̉ et que altiores ſunt/ recurrēdi tꝑus occaſionē ſeu motiuū habuiſſe dici reputari debꝫ. Et ſic ip̄a ſuꝑior nullo nec ꝟe nec interp̄tatiue ꝯſentiens dici reputari debet.Ut reprimensB Aut huiuſmodi illecebrā ſeu carnaleꝫ etvoluptuoſam delectationē ſic inſurgenteꝫip̄amqꝫ ratōnē inferiorē pulſare forſanattrahere incipientē/ ratio ſuperior ex ſe exconſideratōne legis ſeu regule eterne. vtputa precepti diuini vel offenſe dei ſtatim reprimit. tūc dicit̉ ratio tercio ſex modorūſupra tactorū ſeu ſub tercia qͣlitate ſe habere. ſcꝫ vt reprimens. modus ſeu qͣlitas ſehabendi ip̄i ſoli ratiōi ſuꝑiori attribuendꝰeſt. Correſpōdetqꝫ etiā iſte modus ſeu iſtaqualitas pͥmo mēbro ip̄iꝰ pͥncipalis diſtīctionis trimēbris ſuperiꝰ ad hoc ꝓpoſituꝫpoſite. Nam tunc talis illecebra ſeu carnalis delectatio eſt moroſa nec mora tēporis nec mora cōſenſus. Eſt etiā ſolū pecca veniale. autē talis illecebra ſeu carnalis delectatio ſit moroſa mora tēporꝭpatet de ſe ex dictis. qꝛ ſtatim a ratōe ſuꝑiore reprimit̉. autē ſit moroſa moracōſenſus/ capiēdo tamē cōſenſum ꝓut ſtatim ſupͣ tactu eſt. pro cōſenſu ſcꝫ deliberato. et qui ī hac materia mortale peccatū dicit̉. ptꝫ quia licꝫ ratio ip̄a inferior a tali ſicinſurgente illecebra ſeu carnali delectatione pulſata fuerit. forſan vt ꝯtingere p̄tquodāmodo acceptauerit retinuerit. necreſiſtere de ſe/ ſe diſpoſuerit. Et ꝓptereadam imꝑfectus indeliberatꝰ eius cōſenſus interueniſſe dici p̄t ꝓpter qd̓ peccatuꝫeſt veniale. attamē qꝛ regulatōi ſuꝑioris ratōis ſic (vt tactū eſt) talem inſurgentē illecebrā ſeu carnalem delectationē ſtatim reprimentis ilico obedit. ſeqꝫ ab ea regulari permittit dicit̉ ꝓprie deliberate ꝯſentire.Etenī ratio inferior interduꝫ ſtatim immediate recurrendo ſcilicꝫ pro tūc ad leges regulas humanas quibꝰ innitit̉/ po

teſt a legibꝰ ſeu regulis diuinis et eternisregulari et cōuerti. Quia et ſi eis principaliter et vt regulās intēdat. per directuꝫtamē vt ẜm eas regulata intēdere pōt ſepe intendit.Ut expreſſe ꝯſētiēs Aut huiuſmodi ſic inſurgentē illecebraꝫſeu carnalē et voluptuoſam delectationempoſt ip̄ius ratōnis apprehenſiōem ip̄a ratio ſuꝑior ſolum repͥmit. īmo in eaꝫexpreſſe cōſentit. Et tūc dicit̉ ratio vltimoſex modorū ſupra tactorū ſeu ſub vltimalitate ſe habere. ſcilicꝫ vt expreſſe cōſentiēsQui modus ſeu qualitas ſe habēdi vtriqꝫrationi/ diuerſis tamen reſpectibꝰ (vt ex ſtatim ſequētibus apparebit) attribuēdꝰ eſt.Inqͣꝫtum etenī exinde cauſat̉ peccatū mortale/ imputari attribui debꝫ rationi ſuperiori. Inqͣꝫtū vero iuxta materiā p̄ſentemconſenſus in delectationē dicit̉/ debet rationi īferiori att̓bui Correſpōdetqꝫ iſte modus ſeu iſta qualitas tercio mēbro ipſiusprincipalis diſtinctōnis trimēbris ſuperius ad hoc ꝓpoſitū poſite. Nam tūc talisillecebra ſeu carnalis delectatio qͣꝫtūcunqꝫmodicū teneat̉/ ſicqꝫ forſan non moroſa ſitmora tēporis/ eſt moroſa mora conſenſus.Eſtqꝫ tūc peccatū mortale/ etiā ſi deſit plena volūtas ꝑficiēdi actuꝫ. īmo vbi forſanexpreſſa volūtas ꝑficiendi adeſſꝫ. Maxime ſi ferat̉ ille cōſenſus in ip̄am illecebrāſeu carnalē delectatōeꝫ/ tanqͣꝫ in aut operationē ſeu actū ſuꝑ vel circa queꝫ illa illecebra ſeu carnalis delectatio ſic inſurgit verſatur. et qui talis illecebre ſeu carnaliſdelectatiōis eſſet principale obiectū. iuxtaquod modicum infra magis declarabit̉.Nam tunc primo eſt verus et expreſſus rationis ſuꝑioris in ip̄am illecebra ſeu carnalem delectationē cōſenſus/ qui ſemper in talibus delectationibꝰ que circa ea ſunt. queex ſuo genere mortalia exiſtūt iuxta tamenmodificatōnem ſtatim tactā eſt peccatummortale. Nam ſemper in talibus circa talia delectatio moroſa mora talis cōſenſustale peccatū eſt qualis eſſet ip̄e realis actꝰ.Quia tūc ratio ſuperior ſic expreſſe in talēillecebrā ſeu carnaleꝫ delectatōnem que eſtin creatura cōſentiendo/ ſe a vera delectation que eſt in deo circa quā ſolum intendere deberet ſcienter auertit. quod ſine cōtemptu facere poteſt. nunqͣꝫ expreſſe (vt

I 4