Compendiū theologie
ꝓut interdū (iuxta qd̓ in ſuꝑioribꝰ mōſtratū eſt) ꝯtingere poteſt in appetitu ītellectiuo inſurgere incipit.iUL AbIICtES ſeu recuſans. ¶ Aut rō ip̄a inferior ſtatim ꝙ huiuſmodi ſic inſurgentē illecebrā ſecū arnalē⁊ voluptuoſaꝫ delectationē ꝑcipit ⁊ agnoſcit eā ex ꝯſideratōe ⁊ applicatōe ad legemſeu regulā hūanā. vtputa qd̓ eſt ꝯͣ virtutēmoralē. ⁊ ſic vicioſa vl̓ inhoneſta. vl̓ hmōioīno a ſe abijcit ⁊ repellit. vl̓ forſan vtraqꝫrō ꝯcurrent̓ .ſ. īferior ex ip̄a (vt ſtatim tactūeſt) ꝯſideratōe ⁊ applicatōne ad legē ſeu regulā hūanā/ ⁊ ratio ſuꝑior ex ꝯſideratōe ⁊applicatōne ad legeꝫ et regulā diuinā ⁊ et̓nam. qd̓ cōcurrēter fieri p̄t oīno abijciūt ⁊repellūt. Et tūc in vtroqꝫ iſtoꝝ duorū caſuum dicit̉ ratio primo ſex modoꝝ ſupͣ tactorū ſeu ſub pͥma qͣlitate ſe habere .ſ. vt abijciens ſeu recuſans. Qui modus ſeu qͣlitas ſehabendi cōmūiꝰ ip̄i ratōi īferiori attribuitur. qꝛ iſtud cōmuniꝰ ip̄a ratio inferior exſeip̄a facit. Et tūc nullū eſt in rōe peccatū.Immo nec tūc ꝓpͥe dici debꝫ delectatio. ſꝫpotiꝰ quedā delectatōis oblatio. ⁊ quedāpaſſio ſeu pena pctī origīal̓. Et ſi peccatūaliqd̓ exiſtat. hͦ ſolū eſt in pͥmo motu ſenſualitatis. de qͦ ſatis in ſuꝑioribꝰ actū ⁊ d̓claratū eſt.¶ FSt preceps Velſubita. ¶ Aut hmōi ſic inſurgentꝭ illecebreſeu carnalis ⁊ voluptuoſe delectatōnis app̄henſiōem ſeqͥtur qͥdā p̄ceps ⁊ ſubitus etante quācūqꝫ p̄habitā deliberatōeꝫ ipſiusratōis inferioris ī ip̄am illecebram ſeu carnalē delectationē cōſenſus ex ip̄iꝰ ratōis ꝓpter viciū fomitꝭ corruptōe ꝓueniēs. qͦ caſu ꝓpͥe ſurreptio fieri dicit̉ ⁊ appellat̉. Ettunc ratio dicit̉ ſcd̓o ſex modoꝝ ſupͣ tactorum ſeu ſub ſcd̓a qualitate ſe habere .ſ. vt p̄ceps vel ſubita. qͥ modus ſeu qͣlitas ſe habendi (vt claꝝ eſt) ſoli ratōni inferiori attribuēdus eſt. Correſpōdetqꝫ iſte modꝰ ſeuiſta qͣlitas pͥmo mēbro pͥncipal̓ diſtinctionis trimēbris ſuꝑiꝰ ad hoc ꝓpoſitū poſite. Naꝫ talis illecebra ſeu carnal̓ delectatioſic in ſe et ẜm ſe ꝯſiderata eſt nō moroſa necmora tꝑis nec mora ꝯſēſus. Eſtqꝫ tūc peccatū ſolū veniale. ¶ Ꝙ autē pͥmo tal̓ illecebra ſeu carnalis delectatō ſit n̄ moroſa mora tꝑis apparet ꝓpter ſubitā ⁊ p̄cipitē ⁊ ſic
minimā p̄dicti cōſenſus ip̄ius rōis inferioris duratōeꝫ in eā. Nam ſi circa eā rō ipſainferior vltra p̄dictū ſuū ſubitū ⁊ p̄cipiteꝫꝯſenſum. vl̓ ip̄a forſan ratio ſuꝑior alit̓ ſehaberet. vtputa vl̓ magis īmorādo/ vl̓ exp̄ſſius ꝯſentiēdo. iā tūc ex iſto mō ſeu iſtaſecūda qualitate recederet̉/ ⁊ ad aliquē aliorū qͣttuor modoꝝ ſeu aliaꝝ qͣttuor qͣlitatūtranſiret̉. vt ſtatim infra declarabit̉. Et iōhic notāter additū eſt. ſic in ſe ⁊ ẜm ſe cōſiderata. ¶ Ꝙ etiā talis illecebra ſeu carnaliſdelectatio ſit nō moroſa mora cōſenſus (capiēdo tn̄ cōſenſum ꝓut iuxta duas diſtīctiones ſuꝑius ī hac materia poſitas. ⁊ maxime iuxta primā capit̉ ⁊ capi debꝫ. cū dicit̉cōſenſus ī delectatōnē peccatū mortale eē.ſcꝫ ꝓ ꝯſenſu d̓liberato) apparet reſpectu etiam vtriuſqꝫ ratōis. ¶ Et pͥmo reſpectu īferioris ꝓpter tal̓ ſui cōſenſus ſubititatē ⁊ p̄cipitationē qͥbꝰ ip̄a ratio īferior a recurrēdo ad ꝓpriū ſuū actū qͥ eſt deliberare ⁊ ratiocinari. ⁊ fic a debite in ſe circa talē ſic inſurgentē illecebrā ſeu carnalē delectationideliberādo/ legeſqꝫ ⁊ regulas hūanas qͥbꝰinnitit̉ conſulēdo impedit̉. Et ſic ꝓprie cōſentire ſaltē deliberate/ ꝯſentire dici n̄ debꝫImmo ꝙ tal̓ ſubitus motꝰ ſeu tal̓ qͣlitasſe habendi ip̄iꝰ ratōnis inferioris ꝯſenſusdicat̉ ⁊ appellet̉; hoc eſt valde impropͥe ⁊ īꝑfecte. ⁊ valde large. Sed ideo ita dicaturqꝛ cū ip̄a ratio (vt ſepe tactū eſt) ſit virtꝰ cognitiua ⁊ ſit deliberatiua. vix ē poſſibile ipſam rōem inferiorē ſic circa talē illecebramſeu carnalē delectationeꝫ quantūcūqꝫ ſubito et p̄cipitāter ꝯmoueri ⁊ ſe applicare. qͥnaliqualiter (vt adhuc magis īfra declarabitur) dijudicet. ꝓpter ip̄aꝫ dijudicatōꝫ qͦdāmodo ꝯſentire dicat̉/ licꝫ impropͥe ⁊ imꝑfecte. vt ſupra declaratum eſt. Et ꝓpter iſtd̓dū vt p̄fertur in ſuꝑioribꝰ d̓ ꝯſenſu in delectatōnē ꝓut hic intelligit̉ peccatū mortaleeſſe notanter ⁊ exp̄ſſe ad dr̄ntiā iſtius ſubiti et precipitis ratōis inferioris conſenſuſadditū eſt illud verbū deliberato. ¶ Ꝙ etiam ſecundo talis illecebra ſeu carnal̓ delectatio nō moroſa fit mora cōſenſus reſpectu ip̄ius ratōis ſuꝑioris patet. quia cumip̄a ratio inferior ꝑ ea que iā dicta ſunt dicat̉ a recurrēdo ad ſuū ꝓpriū actū/ qui eſtdeliberare et ratiocinari. ⁊ ſit a debite in ſecirca talē ſic inſurgentē illecebrā ſeu carnalem delectationē deliberādo. legeſqꝫ ⁊ regulas humanas quibꝰ innitit̉ cōſulendo per