Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

in ſuꝑioribꝰ monſtratū ē) in aliqͥd circa tales res carnales terrenas ꝯſentire poſſit.ꝯſentireqꝫ dicat̉ niſi d̓liberata. Deliberataaūt facere p̄t qͥn leges regulas diuīas eternas quibꝰ innitit̉ ꝯſuleret vl̓ ꝯſulereomiſerit neglexerit. ſic ꝟe vl̓ interp̄tatiue ꝯtēpſerit. Et etiā tunc ī talē illecebramſeu carnalē delectationē ip̄iꝰ ratōis inferioris conſenſus expreſſus. qꝛ in talibꝰ carnalibꝰ terrenis ip̄am rationē īferiorē app̄hēſis. circa que ſe applicat. nūqͣꝫ ſuperior vt ſupra dictū eſt de ſe ex ſe circa talia intēdit ꝓpͥe ꝯſentire dicit̉. nec ꝯſentire pōt niſi ip̄a etiā ratione īferiori realit̓ deliberata ꝯſentiēte. ſꝫ bn̄ ecōtra ꝯtīgere p̄t.Immo ꝓpͥe loq̄ndo talis exp̄ſſus ip̄iꝰ rationis ſuꝑioris in talē illecebrā ſeu carnaleꝫdelectationē ꝯſenſus nihil aliud ē qͣꝫ ip̄aratio ſuꝑior dictam rationē inferiorē in huiuſmodi illecebrā ſeu carnalē delectationēdelectari ac ip̄am ab ea repͥmere ſeu r̄trahere. ac ea in tali delectatione cōcurrereꝟe exp̄ſſe deliberata ꝯſentiat. Et hinc ēlicꝫ interdū (prout in ſuꝑioribꝰ tactū ē)ip̄a ratio ſuꝑior in illecebra ſeu carnalē delectionē vere exp̄ſſe ſeu interp̄tatiue ꝯſentiat. tūcqꝫ talis illecebre ſeu carnal̓ delectationis tūc ꝟe mora ꝯſenſuſ moroſa ē moroſaqꝫ dicit̉ peccatū poſſit ad ip̄am ratiōeꝫſuꝑiorē dici ꝑtinere. qꝛ tn̄ ipſa ſuꝑiorprie ex ſe nec ad ſe facit. illudqꝫ etiā niſi ip̄a ſil̓r rōe inferiori deliberata ꝯſentiente ꝓprie facere poſſit. hinc eſt peccatummoroſe delectatōis ꝯmūit̉ ꝓpͥe d̓r ad rationē inferiorē ꝑtinere. ꝓut ample ī ſuꝑioribus declaratū ē. Et hic ē talis ꝓpriꝰ deliberatꝰ cōſenſus. de qͣli iuxta ſepe dictasduas diſtinctōes ī ſuꝑioribꝰ poſitas/ qͣꝫ etiam cōiter intelligit̉ dicit̉ cōſenſus ī delectationē peccatū mortale eſſe. Ut negligensC Aut hmōi ſic inſurgente illecebrā ſeu carnalē voluptuoſaꝫ delectationē poſt ipſirationis apprehenſionē ip̄a ratio ſuꝑiorrepͥmit. ſed etiā exp̄ſſe ī eam ꝯſentit. Etreſpectu iſtiꝰ caſus pōt ſe ratio dupliciſeu ſub duplici qͣlitate habere Uno modoſeu ſub vna qͣlitate talē illecebram ſeu carnalē d̓lectationē quā ſic ratio ſuꝑior nec repͥmit/ nec etiā in expreſſe ꝯſentit inferior poſt ſufficiētem deliberatōeꝫ debitāqꝫanīaduerſionē ꝑiculi et peccati qd̓ exinde ī

minet et incūbit retinet circa īmorat̉.nec ip̄a ratio ſuꝑior ex diuine eterne legis regule ꝯſideratōe eſt diligens repͥmere. Et tunc dicitur ratio quinto ſex modorum ſupͣ tactoruꝫ ſeu ſub qͥnta qualitate ſehabere .ſ. vt negligens. Qui modꝰ ſeu qͣlitas ſe habēdi licꝫ qͣꝫ pl̓imū pͥncipaliꝰ (vtex ſtatim ſeq̄ntibꝰ apparebit) rōis inferioris in eo ꝯſenſus occurrat oꝑet̉ / attribuēdus eſt ſuꝑiori ratōi. quia iſtū modū ſeu iſtam qͣlitatē ſe habēdi rōis ſuꝑioris cauſat̉ peccatū mortale. qd̓ al̓s eſſꝫ. Correſpondetqꝫ etiā iſte modꝰ ſeu iſta qͣlitas tercio mēbro pͥncipalis diſtinctōis trimem/bris ſuꝑiꝰ ad ꝓpoſitū poſite. Nam tunctalis illecebra ſeu carnal̓ delectatio quātūcunqꝫ modicū forſan (vt in ſimili ſupra dictū eſt) teneat̉. ſicqꝫ moroſa ſit moraporis/ ē moroſa mora cōſenſus. Eſtqꝫ tūc(vt dictū ē) peccatū mortale etiaꝫ ſi deſitplena volūtas ꝑficiēdi actū. īmo ꝓut ſupͣin ſil̓i dictū eſt/ vbi forſan exp̄ſſa voluntas ꝑficiēdi adeſſꝫ maxime ſi (vt ibi etiā dictū ē) tal̓ retētio ip̄iꝰ illecebre ſeu carnal̓ delectatiōis ī ip̄a ratōe inferiori/ negligētiarepͥmendi in ip̄a rōne ſuꝑiori eſſet tanqͣꝫ inrem aut oꝑationē ſeu actum ſuꝑ vl̓ circaquē ip̄a illecebra ſeu carnal̓ delectatō inſuigit ꝟſat̉. tal̓ illecebre ſeu carnal̓ delectationis eſſet pͥncipale obiectū. iuxta qd̓ modicū īfra magꝭ declarabit̉. Tūc ē vtriuſqꝫ rōis in talē illecebrā ſeu carnalē delectatōem ꝯſepſus .ſ. exp̄ſſus ip̄iꝰ rōis inferiorꝭ.quod ptꝫ de ſe ex dictis ip̄iꝰ etiā rōis ſuꝑioris. licꝫ verꝰ exp̄ſſus interp̄tatiūꝰ tamen eqͥualens. attēta tali deliberatōe ꝑiculiqꝫ pctī aduertētia ſeu anīaduerſiōe.qꝛ aduiſatꝰ deliberatꝰ ꝓhibere p̄tꝓhibet/ cōſentire videt̉. Qui qͥdē ꝯſenſusīterp̄tatiuꝰ eqͥualēs ip̄iꝰ rōis ſuꝑioris qn̄eſt circa ea vl̓ ſuꝑ eis ſuo genere peccata mortalia exiſtūt ē ſꝑ peccatū mortale. qꝛlicꝫ tūc ſit expreſſuſ d̓i ꝯtēptꝰ/ factiuꝰ ſeuactiuus et poſitiuus. eſt tn̄ interp̄tatiuꝰ.miſſiuus eqͥualēs. ꝑmittens .ſ. pꝰ talē ſufficiētem deliberationē talēqꝫ aduertentiaꝫſeu animaduerſionē ꝑiculi pctī ⁊c̄. teneria rōe inferiori illa ſtatim reſpui aut reprimi debuerāt Etenī ſuꝑior qͦtiēs dirigit ſcu cohibet aliquē actu vl̓ aliquā paſſionē interiorē alicuiꝰ pctī mortal̓. hoc pꝰſufficientē deliberationē aduertentiā talis periculi taliſqꝫ peccati quod ſic īminet