De delectatōe an ſit pctm̄ ⁊ qd̓
L.Lxj
nāqꝫ inferioris ratōis q̄ (vt ſepe dictū ē) deſe et ꝑ ſe ip̄is actibꝰ ⁊ negocijs hūanis diſponēdis ⁊ regulādis ītēdit dupl̓r ſe habere pōt. ⁊ ẜm hͨ etiā duplicit̓ pōt eā motꝰ voluntatis ſeqͥ. Uno mō ſimplicit̓ ⁊ abſolute. cū ſcꝫ ip̄a rō ſubito aliqͥd apprehēdit. etexinde ſtatim ſine aliqͣ diſcuſſiōe illud ſic ꝑeam app̄hēſuꝫ tanqͣꝫ bonū vl̓ malū ꝯueniens vl̓ nociuū delectabile vl̓ n̄ d̓lectabile⁊ hmōi dijudicat. Si igit̉ talē ſubitā rationis apprehēſionē īdiſcuſſamqꝫ dijudicationē volūtas in vnū vl̓ aliud ſe inclinando ſequat̉/ tūc dicit̉ volūtas nō deliberata⁊ motus ſeu appetitꝰ nō deliberatus. Aliomō inqͥſitiue. cū .ſ. ip̄a ratō poſtqͣꝫ aliqͥd ſicvt p̄fert̉ apprehēdit de illo ſic ꝑ eum apprehēſo/ an vt tactū eſt bonū vl̓ malū. ꝯueniēſvl̓ nociuū. delectabile vl̓ nō delectabile exiſtat rōcinādo inueſtigat. tūc ſi talē app̄hēſionē ⁊ īueſtigationē volūtas ſeqͣt̉/ d̓r volūtas deliberata/ ⁊ motꝰ ſeu appetitꝰ deliberatus. ¶ Rationē ꝟo ſuꝑiorē qꝛ vt etiā ſupͣtactū ē/ actibꝰ ip̄is ⁊ negocijs terreniſ ⁊ humanis de ſe ⁊ ꝑ ſe nō intēdit. ⁊ nūqͣꝫ in obiecta inferiorū aīe viriū q̄ ꝑ ipſam etiā dirigi habēt fert̉. niſi ſolū inqͣꝫtū de ip̄ẜ ratōesdiuīas ⁊ eternas ꝯſulit. qd̓ claꝝ eſt fieri nōpoſſe niſi ꝑ modū inueſtigatōiſ ⁊ deliberatōis/ nūqͣꝫ reſpectu ipſoꝝ actuū ⁊ negociorū terrenorū ⁊ humanoꝝ ſeqͥtur motꝰ aliqͥſniſi deliberatꝰ Et notāter d̓r hic/ dū de ip̄aratione ſuꝑiori fit mētio reſpectu obiectoꝝinferioꝝ aīe viriū ac negocioꝝ terrenorū ⁊hūanoruꝫ. Nam reſpectu ſui ꝓprij obiectialiqn̄ bn̄ habꝫ ſubitū ⁊ inordinatū motū.qd̓ nō ē pn̄tis ſpeculatōis declarare. ¶ Qꝛetiā ſepe qd̓ ī ſuꝑioribꝰ dictū ē. ī ſubſeq̄ntibus forſan repeti ꝯtinget/ ratōꝫ ip̄aꝫ ad aliqͥd moueri ⁊ ſe applicare vl̓ ꝯſentire. quodtn̄ ꝓpriū videt̉ eſſe volūtatiſ eſt aduertēdūꝙ cū ipſa ratio (vt ſupͣ tactū eſt) ſit virtꝰ nōſolū cognitiua. ⁊ ſic deliberatiua. verū etiāmotiua/ imꝑare ē eiꝰ actus nō tn̄ abſoluteſed p̄ſuppoſito actu ip̄ius volūtatis ꝑ modū cuiuſdā motōiſ. Nec enī cū iuxta ſuꝑitacta diuidit̉ ratio in ſuꝑiorē portionē ⁊ inferiorē. accipit̉ ratio ꝓut diſtinguit̉ ꝯͣ volūtatē ſꝫ ꝓ tota ꝑte aīe intellectiua. q̄ ītellectū⁊ volūtatē ꝯprehendit. Immo ampliꝰ iſtiduo actꝰ .ſ. rōis ⁊ volūtatis (qd̓ bn̄ notandum ē) ſeinuicē preuenireac ſuꝑ ſeinuicemferri pn̄t. freq̄nt̓qꝫ p̄ueniūt ⁊ ferūt̉. Aliquādo etenī ip̄a ratō de volēdo rōcinat̉ ⁊ de
liberat. ⁊ ip̄a etiā volūtas aliqn̄ de ratiocinādo volitionē habꝫ. ſeu rōcinari vult. Aliqn̄ etiā contīgit motū volūtatꝭ a motū rationis p̄ueniri et moueri. ⁊ tūc motꝰ ille voluntatis dicit̉ motꝰ rōnal̓. ⁊ ecōuerſo etiaꝫmotū ratōis a motu voluntatis p̄ueniri etmoueri. ⁊ tūc motꝰ ille rōiſ d̓r motus volūtariꝰ. Ideoqꝫ aūt ſic in iſtis caſibꝰ dicūturſeu appellāt̉ iſti motꝰ. qꝛ ſꝑ v̓tus pͥorꝭ actꝰſeu motus remanet ī actu ſeu motū ſequētiEt ẜm hoc in ratiōe inuenit̉ pctm̄. vl̓ ꝓuteius defectus eſt voluntarius. vel proutactus eiꝰ eſt pͥncipiū actus volūtatis. Imperare tn̄ eſt eſſential̓r actus ip̄iꝰ ratōis. iuxta quod ſup̄ tactū ē. Duplicit̓ autē hmōiīꝑandi actū ip̄a rō exercere p̄t et ſolꝫ. Unomō abſolute ꝑ modū cuiuſdā intimatiōisſeu denūciatiōis. ⁊ qͣſi ꝑ ꝟ̓bum indicatiuimodi. vtputa tale qͥd faciendū ē vl̓ nō faciendū. bonū eſt tale qͥd facere vl̓ nō facere ⁊hmōi. Alio mō ꝑ modū cuiuſdā motiōisſeu incitationis. ⁊ qͣſi ꝑ v̓bū imꝑatiui modi. vtputa fac hoc vl̓ nō fac hͦ. Et licꝫ vt iāin ſuꝑioribꝰ aliqͣliter tactū eſt/ ip̄a rō ī ip̄isactibꝰ hūanis ſeu paſſionibꝰ interioribꝰ ꝑhmōi modū directionis intimatōis vl̓ incitatōis ſit imꝑans ⁊ pͥmū mouēs. ipſa tn̄volūtas qͦ ad exercitiū ⁊ executōeꝫ actꝰ ē pͥmū mouēs in viribꝰ aīe. ¶ Ex ſic p̄notatorū ſeu p̄ſuppoſitoꝝ effectu colligi p̄t ꝙ circa hmōi delectationū de qͥbus hic agiturque .ſ. circa illud ſunt qd̓ ex ſuo genere peccatū mortale exiſtit directionē/ ip̄a ratio interdū ſuꝑior. interdū inferior. ⁊ ꝯſecutiuead eā ip̄a voluntas ſeu volūtatis motꝰ ſexmodis ſeu ſub ſex qͣlitatibus habere pōt.Uno modo vt abijciēs ſeu recuſans. Aliomodo vt p̄ceps vl̓ ſubita. Alio modo vtreprimēs. Alio modo vt inaduertēs. Aliomodo vt negligēſ. Et alio mō vt exp̄ſſe cōſentiēs. Qui ſex modi ſeu ſex qͣlitates applicari pn̄t/ īmo effectual̓r corrn̄dent tā pͥncipali diſtinctōi trimēbri ſuꝑiꝰ ad hoc ꝓpoſitū poſite. qͣꝫ etiaꝫ aliqͥbꝰ poſitōibꝰ et diſtīctionibꝰ bene ꝯmūibꝰ nōnullorū doctoruꝫin hac materia loq̄ntiū. Ex qͦꝝ omniū adinuicē applicatōe ⁊ declaratione/ ſufficiēsqͣꝫtū ad p̄ſentē tractatuꝫ ſpectat reſultabitip̄ius materie declaratio ⁊ intellectꝰ ¶ Nūc ⁊igit̉ ad ꝓpoſitū cū ſenſualitas illecebra. ideſt carnali ⁊ voluptuoſa delectatōne ratōeꝫinferioreꝫ tangere ⁊ pulſare incipit. ſeu (qd̓idem eſt) illecebra in appetitu ſenſitiuo/ vel
I 3