Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

delectatōnibus intellectualibꝰ ita intelligipoſſit ſed ita ꝓprie. Qd̓ tn̄ in vtriſqꝫ delectatōibꝰ intelligendū ē/ capiēdo paſſiōeꝫ ꝓprie ſtricte. ꝓut .ſ. ꝯuenit paſſiōibuscorruptiuis in malū tendentibꝰ. vt egritudines. triſticia. timor. hmōi. Sed large quodāmō impropͥe. ꝓut .ſ. dicit quandam corꝑalē alterationē ſeu aīe affectōem.Delectatio v̓o appetitꝰ intellectiui de ſe ſꝑeſt ſine trāſmutatōe corꝑali. qꝛ ꝓprie nihilaliud eſt qͣꝫ ſimplex motꝰ voluntatis ſe adaliqͥd cōplacent̓ applicātis. Et hinc dicitAugꝰ. cupiditas et leticia nihil aliud eſtqͣꝫ volūtas in eis ꝯſentiēs volumꝰ. Prime delectatōes .ſ. corꝑales et ſenſitiue. licꝫa corꝑe et ſenſu denominēt̉. ſunt tn̄ delectationes totiꝰ ꝯpoſiti. Nam in eis eſt corꝑis qͣꝫ aīe delectatio. Corꝑis qͥdem ꝓpterapp̄henſiōem ſenſus eſt virtꝰ in organocorꝑeo. et niſi mediāte organo corꝑisapphendere p̄t. ex app̄henſione (vt tactū eſt) fit de bono ꝯueniēti ẜm ſenſuꝫ/ ſeqͥtur q̄dā virtutꝭ appetitiue qͥes ī eo quodamat ſeu optat. hinc creat̉ illa delectatiocorꝑalis. Aīe ꝟ̓o tam ex eo oēs hmōi vires appetitiue et app̄hēſiue ī ea ꝯſiſtunt. qͣꝫetiā ꝓpter app̄henſionē ip̄iꝰ rōis ſil̓r illd̓idem qd̓ ſenſum tanqͣꝫ ſibi bonū et ꝯueniens app̄hēſum eſt etiā tanqͣꝫ bonū et ꝯueniens toti corꝑi app̄hēdit. Si nihilapp̄hēderet/ tūc ꝓprie eſſet delectatio.vt eſſet dare exemplū ī infantibꝰ in inſenſatis/ quoꝝ licꝫ ſenſus ſuū obiectū tanqͣꝫ ſibi bonū ꝯueniēs app̄hēdere poſſit/ et exhinc (vt tactū eſt) ſeqͥ q̄dam virtutꝭ appetitiue in eo qd̓ amat et deſiderat qͥes. qꝛ tn̄ ineis ratio nihil app̄hēdit dijudicat. et ſicnec ſe delectari intelligūt aut cognoſcūt.ꝓpͥe delectari dicunt̉. Et eſt in effectuqd̓ aliqͦs dicit̉. ad ꝓpͥam delectatōneꝫtria habēt ꝯcurrere .ſ. duo quoꝝ eſt ꝯiūctioſeu applicatio delectabil̓. vtputa appetentis illius qd̓ appetit̉/ terciū eſt hmōiiunctionis ſeu applicatiōis cognitio. Exquo īſurgit cōiter dicit̉ delectatōem proprie ſine cognitione fieri. nec ꝓpͥe delectationē eſſe vt exemplificatuꝫ eſt. Necmirū ſi in hmōi delectatōibꝰ totiꝰ compoſiti ſeu totiꝰ homīs dicant̉ ſenſus/ qͣꝫuis diuerſe ſint eorū oꝑationes circa idemdelectari. certū eſt/ ſicut idē p̄t ſenſum et ratiōem app̄hēdi. ita ꝯtīgere pōtillud idē ẜm ſenſum rōem ꝯſiderari. ex

hinc ꝓuēire ſenſus circa illd̓ idē delectabat̉. ſꝫ fit eodē modo. ſenſus ineo in quo delectat̉ ſolū delectat̉ inqͣꝫtū illd̓app̄hēdit tanqͣꝫ bonū ꝯueniēs. ſic delectabile ī ſenſu. ratio ꝟ̓o in illo eodē delectat̉ſed ſolū inqͣꝫtū illud app̄hēdit in ratōe boni vl̓ ꝯueniētis ad regimē ſuſtentatiōemtotiꝰ corꝑis. Et intelligant̉ p̄dicta de inferiori ꝑte rōis ſeu de inferiori ratōe. qꝛ ſuꝑiori rationi delectatio attribuit̉. ſꝫ ſolumꝯſenſus in actū deliberationē ſeqͥtur/ vtlatiꝰ infra tanget̉. Scd̓e ꝟo delectatōes .ſ.ſpūales et intellectuales ſunt delectatōnesſoliꝰ aīe. qꝛ ī eis nulla ē neceſſaria app̄henſio ſeu oꝑatio ſenſus. vt facile ē ꝯſiderareDe alia diuiſiōe delectatōis. Alia diuiſio reꝑitur delecta/ Ytionū aliq̄ ſunt ſpūales. alie carnales. Nechic accipit̉ ſpūalitas carnalitas/ ꝓut ſtatim ſupͣ. inqͣꝫtū .ſ. ſolam aīe vl̓ corꝑis delectatōeꝫ importet. ſꝫ vt capit apl̓s diſtinctionē faciēs inter hoīem ſpūalē carnalē .i.ad Choꝝ. iij. et in pl̓ibꝰ alijs locis.De delectatōe ſpūali. Delectatio ſpūalis ꝓut hic accipit̉ ē ē in deo creatore vel ꝓpter deū. In creatore qͥdeꝫ. qn̄ .ſ. ī eo directe delectat̉.ſiderādo ſcꝫ et cōtēplādo ſuā īmenſitatemmaieſtatē. virtutē. bōitatē. hmōi. Iuxta illd̓ pͣs. Memor fui dei delectatꝰ ſuꝫ.Et illd̓. Delectare in dn̄o. dabit tibi petitōnes cordis tui. Propt̓ deū ꝟo. qn̄ .ſ. aliqͥs in aliqͦ bono alio adeo. ſiue ſit intellectuale ſiue corꝑale debite delectat̉. tn̄ illic ſiſtēdo ſed delectationē illā pure in deūreflectēdo. vt ſi qͥs (exēpli gr̄a) ī ſcīa ſibi data delectaret̉. inqͣꝫtū ſe ea ī deū ad laudēqꝫ ſuam ſui noīs exaltatōeꝫ ꝓficere poſſeſperaret. vl̓ in aliqͣ re magna pulcra vl̓ admirabili. manuducēdo illd̓ intellectumſuū in ammirationē et delectatōeꝫ infinitepotētie. ſapiētie bonitatis dei. Iuxta illd̓psͣ. Delectaſti me dn̄e ī factura tua et ī operibꝰ manuū tuaꝝ exultabo. Et de hmōi delectationibꝰ eſt hic longior ꝓtrahendꝰſermo. tum qꝛ materiā p̄ſentē ꝓpriecernūt niſi inqͣꝫtū ſpeciē diuerſam a carnalibꝰ cōſtituūt. de quibꝰ hic tractādū vēit.tum quia hmōi delectatōes ſpūales ſolūpctā ſūt. ſꝫ meritorie. īmo tāte poſſēt ad magnā ꝑfectōeꝫ hoīeꝫ ducerēt.