Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De delectatōe an ſit pctm̄ qd̓ X3

ꝯſummata reſpectu finis vltimi. deordinatio ꝯſiſtit in auerſiōe ab ip̄o vltimo finequi eſt deꝰ. ac eiꝰ cōtēptu deliberatoſenſu. que om̄ia ſoliꝰ ſunt ratōis. (vt ſepein ſuꝑioribꝰ dictū eſt) eius ſit actꝰ hūanosregulare. in finē vltimū dirigere. Deordinatio ꝟ̓o peccati venial̓ eſt deordīatioꝑfecta conſūmata ſed ſolū inchoata. nonenī habet pctī deordinatio in potētia inferiori cōſummari ſed ſolū inchoari. et in potentia ſuꝑiori fit ꝯſūmatio. Et hinc eſt īratōe eſt potētia ſuꝑior ꝯſiſtit pctm̄ mortale. In ſēſualitate ꝟ̓o ē potētia īferiorꝯſiſtit niſi veniale. Et intelligant̉ p̄dictaetiā de pͥmis motibꝰ actuū ꝓhibitorū. qͦrūſcꝫ delectatio cōſenſus/ a fortiori actusext̓ior de ſuo genere ſunt aūt eſſe pn̄t peccata mortalia. Nam de alijs qͦrum delectatōꝯſenſus actꝰ de ſuo genere ſunt necpn̄t niſi pctā venialia; ridiculū eſſet q̄rere bene ſanū dicere ponere eoꝝ pͥmosmotus in ſenſualitate ſunt pctā mortl̓iaI eſſe. Ex qͥbꝰ oībꝰ liquet lꝫ ip̄e pͥmꝰ motus ſenſualitatis habeat rationē mortalis pctī. p̄t tamē ad pctm̄ mortale ꝯcurrere. īmo vix ſine eo p̄t pctm̄ mortale ꝯmitti.Licꝫ aliqͥ aliter dicere auſi ſint diſtinguentes circa duo genera pctōrum .ſ. ſpūalia.qͦꝝ aliqͣ cōtingere dicunt circa obiectū app̄hēſum a ſenſualitate. et a talibꝰ rōem inferiorē ſine ſenſualitate peccare. vt exēplificant in odio felicitatꝭ aliene ī ſe. Aliqͣ v̓oꝯtingere dicūt circa obiectū a ſenſualitate app̄hēſum. in talibꝰ rationē inferiorēfine ſenſualitate peccare poſſe. vt indebitacurioſitate ſcīe Carnalia aūt ſꝑ dicūt circaobiectū ſenſualitatis cōtingere. ideo ī hiſrationē inferiorē nūqͣꝫ ſine ſenſualitate peccare. ſꝫ bn̄ radicē originē cuiuſlibꝫ peccati īueſtigare voluerit. reꝑiet nullū peccatū in ip̄iꝰ ſenſualitatꝭ motus cōcurrat. īmo qͥn ī eo ꝓpinque vl̓ remote īchoet̉ Octo autē ꝯmūiter aſſigͣnt̉ rōes ſeu cauſe qͣre homo ꝓnior eſt ꝓcliuior ad malūqͣꝫ ad bonū. Prīa eſt/ qꝛ vt dicit ſapiēſCorpus qd̓ corrūpit̉ aggrauat aīam/ eaꝫſcꝫ trahens ad malū. ſic erigēs ad bo. Scd̓a cauſa eſt/ qꝛ vt dicit Aug. plꝰvalet malū inolitū qͣꝫ bonū inſolituꝫ. Qd̓ſic exponi p̄t. Plꝰ valet .i. fortiꝰ eſt ad mouēdum .ſ. attrahēdū malū inolitū .i. naturale innatū. qͣꝫ bonū inſolitū .i. ꝯſuetuꝫ. Tercia cauſa ē qꝛ natural̓r faciliꝰ ē deſcē

dere qͣꝫ aſcēdere. īmo magis trahit vnū deorſum qͣꝫ decē ſurſuꝫ. Quarta eſt. quiaꝯmūit̉ ea nos ad malū incitāt et īducūtnobis p̄ſentia ſunt. finis ꝟo p̄miū v̓tutꝭnobis abſens eſt. Quīta cauſa eſt. qꝛ plures circūſtantie ad bonū actū reqͥrūtur qͣꝫad malū. īmo bonū fit niſi ex ꝯcurſu omnium circūſtantiaꝝ ad illd̓ debitaꝝ. malū vero ꝯtingit ex defectu vniꝰ. Sexta eſt.qꝛ ꝯtinue ad noſtꝝ pͥncipiū ſcꝫ ad nihiluꝫtēdimꝰ. Septima eſt. qꝛ fomes nosad malū mouet ꝓnos facit ſꝑ ītra nos ē.gl̓ia ꝟo quā q̄rimꝰ extra nos. Octauaeſt. qꝛ vireſ aīe ad diligendū tꝑalia ſūt actiue. ad ea ꝟo que ſunt gr̄e glorie ſunt qͦdāmodo mat̓iales paſſiue. Uirtutes eteniꝫ modū acqͥſitōis hr̄i pn̄t. ſed ſolū permodū receptōis. qꝛ malū ex nobiſip̄isnos facere poſſumꝰ. bonū ꝟ̓o facere niſi gr̄a dei adiutrice valemꝰ.De natura delectationis. nan ſit pctm̄ quod.Xpeditis his circa pͥmos motꝰ. Xſenſualitatꝭ dicēda occurrebāt/ venit aliqͥd de delectatōe tangenduꝫ.an ſcꝫ ſit pctm̄. qd̓. Pro intelligēdo expediēs ē aliqͣs ex multis varijs delectationū diuiſiōibꝰ ſpeciebꝰ nōnullos aſſignari ſolent/ qͣꝫtū ad p̄ſentē materiā ſufficitdeclarare. Una igit̉ int̓ cet̓as diuiſio ponit̉/ delectationū aliq̄ ſunt corporales etſenſitiue. alie ſunt ſpūales ſeu ītellectuales. Delectatōes corꝑales ſenſitiue dicūtur in appetitu ſenſitiuo de bono ſenſibiliſeu bono ẜm ſenſum fiūt Spūales ꝟo ſeuintellectuales ſūt in appetitu ītellectiuo de bono intelligibili ſeu bono ẜm intellectū ꝯſiſtūt. Certū eſt enī delectatōeꝫ freq̄nt̉app̄henſionē ratōis ſeqͥ app̄hēdentis .ſ. aliqͥd tanqͣꝫ bonū ꝯueniēs. ad quā rōis app̄henſionē ſolū ꝯtingit ꝯmoueri appetitum ſenſitiuū applicatōem ad aliquāꝑticularē. verūetiā appetitū intellectiuūꝓprie nihil aliud eſt qͣꝫ voluntas applicationē ad aliqͥd intelligibile. ẜm in appetitu intellectiuo eſt delectatio. ſicut eſſep̄t in appetitu ſenſitiuo. Sꝫ int̓ hmōi iſto appetituū delectatōnes multū intereſt.Nam delectatio appetitꝰ ſenſitiui ſꝑ eſtaliqͣ trāſmutatōe corꝑali. iſto reſpectupriedebꝫ accipi intelligi/ ꝯmūit̉ dicit̉delectatio q̄dam paſſio eſſe. qͣꝫuis etiā de

I