In primi motus ſint pct̄ā
P
ꝯiuncta eſt molliri incipit ⁊ ſepe ab eis all̓icit̉ et trahit̉. Uidet enī ſibi ſꝑ pomū porrigi .i. illecebrā/ q̄ eſt carnal̓ cōcupiſcentia etdelectatio vicinā habet.¶ De volūtate et qͥdam eius diuiſione.Dluntas dicit̉ vis affectiua motiua. īmo inter motiuas p̄cipua cuꝫſit general̓ motrix oīm viriū. Cuꝫenī intellectus app̄hendit aliqͥd vt bonuꝫvl̓ vt ꝯueuiēs. voluntas viribꝰ affixis ip̄iſorganis ſenſuū/ imꝑat. ſicut eſt viſui ad videndū. auditui ad audiendū. ⁊ ſic de alijsſenſibꝰ. Similit̓ in motu locali volūtas īperat virtuti animali motiue mēbrorū ⁊ v̓tuti q̄ eſt in neruis. ⁊ ita mouet ad ambulandū ⁊ currēdū ⁊ hmōi ſil̓ia. Inter potentias aīe nulla eſt liberior. qꝛ nec obligaturorgano. nec cogit̉ obiecto. ꝓpter qd̓ dicitAugꝰ ꝙ nihil adeo in noſtra poteſtate eſtſicut volūtas. Et diuidit̉ in voluntatē naturalē ⁊ in deliberatiuā. Prima .ſ. natural̓dirigitur ꝑ ſynderiſim. Scd̓a ꝟo .ſ. deliberatiua dirigit̉ ꝑ rōnem. Et ſunt idem in efſentia. ſed differūt ī modo appetēdi ſeu volendi. Natural̓ eī ſꝑ inclinat ⁊ inſtigat adbonū honeſtū ⁊ r̄murmurat ꝯͣ malū. quiacū ꝑ ſynderiſim dirigat̉/ īmutabiliter appetitus eiꝰ ad beatitudinē inclinat̉. ¶ Deliberatiua vero poſt rōnis deliberatōeꝫ / aliqn̄ adheret bono. aliqn̄ malo. ⁊ ꝓut appetit facere hoc vel illud dicit̉ deliberatiua.Et ẜm iudiciū ratiōis ꝑ quā dirigit̉ p̄t admalū inclinari. qͥa ſepe cōtingit ratōem indeliberādo deficere.¶ An primi motusſint peccata. et que.Stis ſic p̄ſuppoſitis videnduꝫnūc occurrit de ip̄is pͥmis motibus. an .ſ. ſint pctā. ⁊ que. Qd̓ ineffectu ē q̄rere. an in ſenſualitatepoſſit eſſe pctm̄. cum ip̄a ſenſualitas hmōimotuū pͥncipiū ſit et ſubiectū? Circa qd̓varij ſunt modi dicendi Sed qͣꝫtū ad huctractatū ſufficit tanget̉ ꝯmūior. Pro cuiꝰdeclaratōe eſt adhuc vltra ſuꝑiꝰ notata ſciendū. ꝙ ſenſualitas in hoc ꝓpoſito dupliciter ꝯſiderari pōt. Uno modo in ſe ⁊ ſimplicit̓. ⁊ iſto mō ſenſualitas in furioſis ⁊ īfantibꝰ ſicut ⁊ in alijs hoībꝰ eſſe dicit̉. īmoiſto mō ꝯſiderādo/ in ea (vt dicit Augꝰ. vt
qꝫ ſupra tactū eſt) cū brutis cōmunicamꝰ:Et iſto mō accipiēdo in ſenſualitate nll̓omodo poteſt eſſe pctm̄. Alio mō pōt ſenſualitas ꝯſiderari nō ita ſimplicit̓ ſꝫ qͦdāmodo reſpectiue. ꝓut .ſ. eſt quodāmō ad rationē ordīabil̓ ⁊ ab ea ꝑſuaſibilis Et iſto mōꝯſiderādo qn̄ cōtingit ſenſualitatē ad illicitū moueri / et ſic quodāmō a regula iuſticie deordīari/ talis eiꝰ deordinatio habꝫ rationē peccati. inqͣꝫtū tn̄ pctm̄ dicit et īportat quandā rōeꝫ vicij quandāqꝫ deordinationē que pōt eſſe via ad opus ꝓhibituꝫ/⁊ vituꝑio dignū. Non tn̄ inqͣntū peccatūdicit culpā. quia actꝰ vicioſus ea ſola rōnedicit̉ culpa qua ē a volūtate. Et iuxta hūcduplicē modū ꝯſiderādi verificat̉ illd̓ qd̓a nōnullis dicit̉. ꝙ eſt aliqͥs actꝰ ꝓpriꝰ ſenſualitatis ſimpl̓r ꝯſiderate. qͥ nō eſt ꝓpriuſactus ſenſualitatis inqͣntū humana. ¶ Eſtetiā ſciendū ꝙ vt ex ſuꝑ tactis ſatis elici p̄ttriplex in aīa qͣꝫtū ad hāc materiaꝫ ſpectatreꝑitur eſſe motꝰ ſeu appetitꝰ .ſ. natural̓. ſēſitiuus. rōnal̓. Motꝰ autē aīe ꝓut h̓ accipitur nihil aliud eſt qͣꝫ aīe inclinatio in aliqͥd. et ideo illis aīe viribꝰ ſeu potētijs qͥbꝰinclinatio nō ꝯuenit nō attribuit̉ ꝓpͥe motus. Inclinatio aūt ē in appetitu q̄ mouetin aliqͥd agendū vel habendū. ⁊ ideo actuſappetitiuaꝝ virtutū anime motꝰ ꝓprie vocant̉. nō autē actꝰ virtutū app̄hēſiuarum¶ Motus ſeu appetitꝰ naturalis eſt quemnō imaginatio gignit ſeu cauſat. ſed ip̄a qͣlitatū naturaliū diſpoſitio quibꝰ naturalesanime vires ſuas actōnes exercēt. Occurritqꝫ iſte motꝰ repente ⁊ qͣſi ſubito. vt eſſetdare exemplū in repentino motū ſeu appetitu cibi. vel alteriꝰ delectabilis. Hic motus in nullo ratōi ſubiacet. nec obedit. ſednec volūtas ſuꝑ eo qd̓cunqꝫ habꝫ dominium cū natural̓ ſit. et ſit extra genus morisſeu morale. ⁊ ideo nec in eo peccatū eſſe p̄t.Et licꝫ effectualiter ī ſenſualitate ſit primomō ꝯſiderata. nō tn̄ cōmunit̉ noīatur motus ſenſualitatꝭ ſed motꝰ natural̓ ex eo (qꝛvt tactū eſt) ad naturaliū qͣlitatū actōeꝫ cōſequit̉. Et vocat̉ iſte motꝰ ab aliqͥbꝰ primopͥmus motus ¶ Motus autē ſeu appetitſenſitiuus eſt qui ex p̄cedenti imaginatōnevel p̄cedenti motu naturali ꝯſeqͥtur. et vocat̉ iſte motus ſcd̓o pͥmus. qꝛ eſt ille motꝰqͥ primo poſt motū naturalē (de quo ſtatiꝫſupra) inſurgit ſeu occurrit. Et attribuituriſte motꝰ ſenſualitati ſcd̓o mō conſiderate.