Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De peccato veniali

Lxj

henſiuā deintus ſeu ab intra. Uires app̄henſiue de foris ſeu ab extra ſunt quīqꝫ ſenſus ꝑticulares ſiue ext̓iores. ſcꝫ viſus. auditus. guſtus. odoratus. tactus. Et ſūt vires apphenſiue paſſiue. qꝛ ſenſatio fit ī ipſis ſenſibus. ab intra ſuſcipiēdo ab extra mittēdo. Et ſunt iſti ſenſus ſolū ꝑceptibiles rerū ſingulariū vniuerſalium.Et habēt oēs vnā originē a ſenſu cōmunia quo veluti linee a cētro exeūt. Et ad cauſandū in eis debitā ſenſificatōeꝫ quattuoroꝑtet cōcurrere .ſ. obiectū p̄ſens. mediū deferens. diſpoſitū organū conueniēs et ſa. actualē aīe intentōem. Et in multisꝯueniūt et differūt ad inuicē. materiap̄ſenti eſt neceſſariū exprimere. Uiresautē app̄hēſiue ab intus ſunt qͥnqꝫ potentie interiores aīe ſenſibilis. ſunt ſenſuſmūis. imaginatio. eſtimatio. fantaſia memoria. Et ſunt etiā oēs iſte qͥnqꝫ potentiepaſſiue/ qꝛ ab intꝰ ſuſcipiēdo app̄hēdūt etpatiūt̉ a formis reꝝ ſingulariū. Et ſunt etiam circa ꝑticularia tm̄. Et eſt ſenſus cōiſpotētia oīm ſenſuū ꝑticularium obiectaapp̄hēdit. alij ſenſus ſil̓itudīes ſuorūſenſatorū ad ſenſum cōem reducūt. mediante ſinguloꝝ ꝓpͥetatibꝰ iudicāt diſcernūt. qꝛ ẜm iudiciū ſenſus cōis app̄hēdimꝰnos videre qn̄ videmus. audire qn̄ audimus. ſic de alijs. Uirtꝰ aūt imaginatiua ē potētia app̄hēſiua. in imaginatiōesreꝝ ſenſibiliū reẜuāt̉. Iſta v̓tus plꝰ abſtrahit qͣꝫ ſenſus. qm̄ ſenſus accipit formārei niſi ip̄a re p̄ſente. Imaginatio v̓o for rei reẜuat/ re etiā ip̄a abſente. et in differt a ſenſu cōmuni. qꝛ ſenſus ꝯmūis indiget p̄ſentia rei ext̓ioris ſicut ſenſus ꝑticularis. imaginatio v̓o. Iſta ꝟ̓tus vocaturtheſaurꝰ formaꝝ. qm̄ ſicut dictū eſt formereꝝ a ꝑticularibꝰ ſenſibꝰ recepte in ea retinētur ſeruāt̉. Et de iſtis duabꝰ potētijs ſuificiāt dicta ſunt ſūmatim intellectu dicendoꝝ tetigiſſe. Qui ampliora etiā aliis tribꝰ potētijs q̄ſierit/ ad ph̓m recurrat.De vi ſenſibui motiua ſpiritualiterIs ſenſibilis motiua qn̄qꝫ mouet̉ſpūaliter/ qn̄qꝫ corꝑaliter. Qn̄ moſuet ſpūalit̓ d̓r appetitiua. que etiādupl̓r moͣuet .ſ. aut diligendo/ aut odiēdo.Iuxta diuidit̉ in ꝯcupiſcibilē in iraſcibilē qͣs aīa appetit bonū vl̓ inſurgit cō-

tra malū. Et exinde oriunt̉ qͣttuor affectiones .ſ. gaudiū. ſpes. dolor. timor. De ſenſualitate Senſualitas etiā eſt vis aīe ſenſibil̓ motiua. ad idē mouet ad qd̓ vis ꝯcupiſcibil̓ iraſcibil̓. ſꝫ ab eis differt. Prīo qꝛ ſꝑ appetit d̓lectabilia ſunt corꝑi. ei nociuaſūt refugit. Cōcupiſcibil̓ ꝟo iraſcibil̓ bene ꝟſant̉ et mouēt̉ etiā circa bonū vl̓ malū delectabile nec nociuū corꝑi. Scd̓o qꝛſenſualitas magꝭ corꝑi ꝯiūgit̉. eſtqꝫ magiſad carnē dep̄ſſa. Et ſic̄ ī brutis ita ī hoīeſuo ꝓpͥo motu mouet̉ nec aliqͣ lege ſtrīgit̉.qͥn ſꝑ ī appetitu reꝝ ad corpꝰ ꝑtinētiū moueat̉. Nobiliꝰ tn̄ ē ī hoīe qͣꝫ ī brutꝭ. qꝛ ī homīe ei ꝯuenit aliqͣlit̓ ſubiectā obediētēvolūtati ratōi. Sꝫ ꝯcupiſcibil̓ iraſcibilis ꝯiūgūt̉ ratōi. ꝓut ſunt in hoīe rōe frenant̉ ac regūt̉ v̓tutibꝰ ī ip̄is fundant̉. vttꝑantia ē ī ꝯcupiſcibili. fortitudīe eſtī iraſcibili. Uis ſenſibil̓ motiua mouenſcorꝑal̓r diuidit̉ ī v̓tutē naturalē. ī vitalē. inaīalē Prīa .ſ. natural̓ motiua ē hūorū mediantibꝰ arterijs radicāt̉ ī epate. ſpm̄naturalē. Scd̓a .ſ. vital̓ eſt motiua pulſuūmediātibꝰ arterijs radicāt̉ ī corde.ſpm̄ vitalē. Tercia .ſ. aīal̓ ē motiua membroꝝ mediātibꝰ neruis radicāt̉ in capite ſpm̄ aīalē. Et ẜm iſtoꝝ diuerſitatemvt videt̉ dicit̉ ſpūs natural̓ vital̓ aīal̓.tn̄ vnꝰ idē eſt in ſubſtātia. licꝫ ẜm ꝯꝑatōꝫdictoꝝ motuū diuerſificet̉ in ratōe. De aliquibus potētijs anime ratōnalis.St inſuꝑ ſciēdū qͣꝫtū ad pn̄teꝫ 5mat̓iā ſpectat ſufficit. potētie aīerōnal̓ ẜm ph̓m pͥncipal̓r ſeu pͥmaria diuiſiōe diuidūt̉ ī cognitiuā quā theologi ītellectū vocāt. ī motiuā quā theologi affectū noīant. Tūc potētia aīe ītellectꝰ d̓r/qn̄ ē app̄hēſiua. volūtas d̓r qn̄ ē motiua Itē ſciēdū aīa qͣſdā vires hꝫ ſeꝑatas acorꝑe/ ẜm qͣs innitit̉ corꝑi. licꝫ eis vtat̉vtēte corꝑe vt ſūt velle ītelligere Quaſdāꝟo hꝫ īſeꝑabileſ a corꝑe maxīe reſpc̄ū hoīſqͣꝫtū ad oꝑatōeꝫ. qꝛ .ſ. anīa extra corpꝰ eaꝝoꝑatōꝫ exercere p̄t. vt ſūt vires ſēſibiles. qͥbꝰ ſupͣ. Hꝫ etiā aliqͣſ ad ſe dūtaxat. vtſūt. volūtas. libeꝝ arbitriū. Aliqͣs verohꝫ qͥbꝰ corꝑi ꝑmiſcet̉. vt ſunt vis natural̓.vital̓ aīal̓. de qͥbus ſup̄ tactū eſt.