Print 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Place and Date of Creation
Turn right 90°Turn left 90°
  
  
  
  
  
 
 

Compendiū theologie

pluribꝰ exēplificari poſſꝫ qͥbꝰ magꝭ in loco allegato. vbi qn̄ vicia capitalia mortalia vl̓ venialia exiſtāt actū ē aūt īſuꝑioribꝰ qͣꝫ ī ſeq̄ntibꝰ vbi de pctō mortali pctō vēiali agit̉ addit̉ nomē actuale. tn̄ pl̓a ſunt pctā mortalia qͣꝫ vēialia in faciēdo ſeu omittēdo ꝯſiſtūt cōit̓pctā omiſſiōis appellant̉. pͥncipal̓ fuitad clariꝰ denotādā drn̄tiā int̓ pctm̄ originale pctm̄ origīale qd̓ cōit̓ actualeab originali diſtinguit̉. qꝛ niſi actu abextra vl̓ ab actu qͦdā interiori volūtatꝭmittit̉. qd̓ ſic ē in pctō originali vt ſatꝭin ſuꝑioribꝰ declaratū ē. Circa que pctāomiſſiōis qͣꝫtū ad p̄ſentē materiā ſpectat ēaduertēdū omiſſio eoꝝ .ſ. ad tenet̉;qꝛ al̓s ꝓpͥe eſſꝫ omiſſio aliqn̄ ꝯtīgere p̄tex ſola inaduertētia ſeu obliuiōe. Utputagr̄a exēpli. aliqͥs hora debita teneturire ad eccl̓iaꝫ obliuiſcit̉ ire. Et tal̓ omiſſionullū vl̓ modicū eſt pctm̄. qꝛ extra actūvolūtatꝭ ē. Adhuc ſi illa obliuio ex aliquaalia vl̓ occaſiōe ſiue ꝓpinqͣ ſiue remotap̄cedēte/ circa quā ꝓuidere pot̓at d̓bebat ꝯtingeret; eſſet maiꝰ pctm̄ circa illa/ qͣꝫcirca ip̄aꝫ omiſſiōem in ſe. Aliqn̄ v̓o ꝯtīgere p̄t omiſſio ex aliqͥbꝰ alijs cauſis ſeu occaſiōibꝰ/ tn̄ ſunt ī ptāte hoīs. vtputa inexēplo cepto. Si aliqͥs ꝓpt̓ gͣuē infirmitatē/ vl̓ al̓s ꝯͣ ſuā volūtatē detētus ſeu īpeditꝰ iret ad eccl̓iaꝫ hora tenet̉. tuncip̄a omiſſio habꝫ rōem pctī. īmo necprie ī iſto caſu dꝫ dici omiſſio. Aliqn̄ auteꝫꝯtingere p̄t omiſſio ex cauẜ vel occaſiōibꝰ ſubiacēt volūtati hoīs. et tūc omiſſio hꝫrōeꝫ pctī. qꝛ tūc ſꝑ oꝑtꝫ illa cauſa ſeu occaſio inqͣꝫtū ē volūtaria / habeat aliquē adminus int̓iorē actū volūtatꝭ. qd̓ p̄t ꝯtingere ſeu ꝯſiderari dupl̓r. Uno qn̄ ille actint̓ior volūtatis directe fert̉ ī ip̄aꝫ omiſſio. vtputa in exēplo tacto. aliqͥs hora debita tenet̉ omittit ire ad eccl̓iaꝫ/ ſoluꝫ qꝛvult ire vitās laborē vl̓ hmōi. tūc tal̓actꝰ volūtatis ꝓpͥe de ſe ꝑtinet ad omiſſionē. Uolūtas etenī cuiuſlibet pctī ꝓpͥede ſe ad illd̓ peccatū ꝑtinet. eo volūtariū eſt de rōe pctī. intātū vt dicat Aug. peccatū adeo volūtariū ſi ſit volūtariūpctm̄ eſt. Alio ꝯtīgere ſeu ꝯſiderarip̄t. qn̄ .ſ. ille actꝰ voluntatꝭ fert̉ directe inip̄am omiſſionē. ſed fert̉ ī aliqd̓ aliud qd̓ꝯtingit omiſſio illiꝰ ad qd̓ qͥs tenet̉. Et iſtevocat̉ actꝰ ext̓ior de accidēs. Qd̓ iterū

dupl̓r ꝯſiderari p̄t. Quia vl̓ illud in quodſic fert̉ ip̄a volūtas ē ip̄i omiſſiōi ꝯiunctū.vtputa ꝯtinuādo exēplū ceptū. Aliquiſomittit ire ad eccl̓iaꝫ hora debita teneturqꝛ tūc vult ludere vl̓ bibere. ludit vl̓ bibitcertū ē ille actꝰ ludēdi vl̓ bibēdi illa hora ē actꝰ ꝯiūctus illi omiſſiōi. Ul̓ illud inqd̓ volūtas fert̉ ē ip̄i omiſſiōi ꝯiūctumſꝫ eſt p̄cedens remotū. vtputa aliqͥs vultdiu vigilare ſero vigilat. ex ꝯtingitomittit ire ad eccl̓iaꝫ hora matutinaꝝ/ cer eſt ip̄e actꝰ vigilādi de ſero ē ꝯiunctus ip̄i omiſſiōi. Ex qͥbꝰ pꝫ licꝫ ip̄a peccata omiſſionis de ſe ſimpl̓r ꝯſideratapoſſint eſſe abſqꝫ aliqͦ actu ab extra. reſpc̄utn̄ actuū int̓ioꝝ ip̄iꝰ volūtatis et de ſeqͣꝫ exterioꝝ de accidēs ſunt ſine aliqͦactu. Et exinde actualia dici pn̄t. Pertacta p̄t qͥſqꝫ apd̓ ſe ꝑpēdere qn̄ pctā omiſſiōis ſunt mortalia vl̓ venialia vl̓ gͣuia velleuia. ꝯſideratis .ſ. obligatōe qͥs ad faciē aliqͥd tenet̉. neceſſitate vl̓ vtilitate illius ad qd̓ ſic tenet̉/ cauẜ ſeu occaſiōibꝰ exͣqͥbus omiſſio cōtingit De natura primo motuū/ qn̄ pctā exiſtant.Uia ꝟ̓o om̄e peccatū actuale ſiue. Fmortale ſiue veniale/ cōit̓ a primismotibꝰ ortum habꝫ. īmo ip̄i primimotꝰ int̓ pct̄a venialia ꝯputāt̉. In om̄itēptatōe eſt ꝯmūit̉ iſte ſucceſſus pͥmo īſurgit primꝰ motꝰ quē ſeqͥt̉ delectatio. exinde ꝯſenſus. Ordo enī tēptatōis hic cōiteſt tria ſucceſſiue ī peccatū īducimur.ſcꝫ ſuggeſtiōe. delectatōe. ꝯſenſu. ita perſuggeſtiōeꝫ ſiue ab extra/ vt a diabolo etmudo/ cuiuſmodi tēptatio ē peccatuꝫ.ſꝫ mat̓ia exercēde v̓tutis. ſiue ab intra vt afomite nobis ineſt ꝓcedat/ excitat̉ pͥmuſmotꝰ. et ibi tēptatō inchoat̉. delectatiōeꝫꝓgredit̉. et ꝯſenſū cōſummat̉. tn̄ ꝯſummatio intelligat̉ ꝯſenſu ī actū. aliquēeſt reꝑire cōſenſū ī delectatiōeꝫ in quo licetconſiſtat peccatū non tamē ibi ꝓprie dicitur tēptatio cōſummari. vt latiꝰ infra declarabitur. Ideo clariori intellectu tam iaꝫdictorū qͣꝫ etiā dicendorū venit aliqͥd de ipſis pͥmis motibꝰ delectatōe et ꝯſenſu in generali tangēdū. Pro ſciendū aīa ſenſibil̓ duplicē habꝫ potentiā. Unā apprehenſiuā. aliā motiuam. Apprehenſiua iterum diuidit̉ ī app̄henſiuā deforis ī apū̄