Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De pctō veniali eius cognitōe Xx

Pxx

et fine ordīs fit īordīatio ſolū circa ea queſunt circa ip̄m pͥncipiū et finē. Et hec īordinatio facit ſolū pctm̄ veniale. qꝛ tūc aīa deordīat̉ pctm̄ vſqꝫ ad auerſiōꝫ ab vltimo fine. vt dictū eſt etiā ip̄m pͥncipium ip̄iꝰ ordīs ē. Et dat ip̄e btūs Tho. explū de inordīatōe ꝯplexiōis ꝯtīgit in ali aīali. ſi illa īordīatio ꝓcedat vſqꝫ addeſtructōem vital̓ pͥncipij / tūc ſeqͥt̉ mors.Si ꝟo ſaluo pͥncipio vitali ſit ſolū q̄dā inordīatio humoꝝ / tūc ſolū q̄dā eſt egritudo Dicit̉ autē peccatū veniale a venia. ex īſurgit aliqͥ rōem huiꝰ īponētes dicūt triplici ꝯſideratōe ſeu reſpectu aliqd̓ peccatūdici veniale .ſ. ex euentu. ex cauſa. ex genere.Ex euētū qͥdē/ qꝛ realit̓ veniā ꝯſecutū eſt.Et hinc eſt dicit Amb̓. om̄e peccatuꝫ(intelligēdo etiā de mortali) penitētiā fitvēiale. Sꝫ iſta ꝯſideratio ſeu acceptio peccati venial̓ larga ē. nec ꝓpoſito cepto beneꝯueniēs. Ex ca ꝟo / qꝛ illd̓ peccatū licꝫ forſan ex ſuo eſſe mortale exiſtat habꝫ tn̄ in ſeſeu importat aliqͥd vnde veniā ꝯſeqͥ poſſit. qͥdē ex ſe ſimpl̓r ſꝫ ex qͣdā īdirecta.quia .ſ. habꝫ in ſe ſeu īportat aliqͥd ſuā cul diminuēs. vt ſūt pctā infirmitate vl̓ignorātia ꝯmittūtur reſpectu eoꝝ ꝯmittunt̉ ex ꝓpͥa malicia. Et iſta adhuc ꝯſideratio ſeu acceptio cōgruit nr̄o ꝓpoſito.Ex genere aūt qꝛ illd̓ pctm̄ de ſe non tollitordinē ad vltimū finē. ſic meret̉ penāeternā. ſꝫ qꝛ aliquā inordinatōeꝫ obliqͥta ar̄cta regl̓a īportat/ meret̉ penā/ ſꝫ tꝑalēvt ſatis ſupͣ expoſitū ē. Et ẜm iſtā acceptōem intelligūt̉ ea hic pctō venialitractata ſūt tractabūt̉. ẜm ip̄aꝫ ꝯſideratōem ſeu acceptiōeꝫ diſtinguit̉ diuidit̉pctm̄ veniale ꝯͣ pctm̄ mortale/ ꝯmūiterdicit̉ pctōꝝ actualiū alid̓ ē mortale alid̓veniale. Que dr̄ntia ſeu diſtīctio int̓ pctm̄mortale veniale ſumit̉ ex obiecto ſeu exꝑte obiecti. enī (vt ſupͣ aliqͣlit̓ tactuꝫeſt) volūtas peccātꝭ fert̉ ī aliqd̓ qd̓ ẜm ſe repugnat charitati ē pͥncipiū vite ſpūalis quā ordinat̉ ad vltimū finē .ſ. deū.tūc illd̓ pctm̄ ex ſuo obiecto ſeu rōe ſui obiecti habꝫ qd̓ ſit mortale ex genere ſiue ſit ꝯͣdeū directe. vtputa ꝯͣ eiꝰ ꝓpͥam dilectōeꝫhonorē. vt ſunt īfidelitas. hereẜ. blaſphēia hmōi. ſiue ſit ꝯͣ deū īdirecte. vtputa ꝯͣ dilectiōꝫ ꝓximi quā vult p̄cepit. ſic̄ homicidiū adulteriū et ſil̓ia. ꝟ̓o volūtas peccantꝭ fert̉ ī id qd̓ in ſe ꝯtinet qͣndā inordīa

tōem tn̄ ꝯͣriat̉ dilectōi dei ꝓximi. ſic̄ſunt v̓bū ocioſum. riſus ſuꝑfluꝰ/ alia huiuſmodi/ tunc illd̓ pctm̄ ex ſuo obiecto ſeurōe ſui obiecti hꝫ ſit mortale ex genere ſed ſolū vēiale. eſt idē ī effectu illoqd̓ cōit̓ d̓r. peccatū mortale ē libido ſeuvoluptas ī creatura ſupͣ deū .i. plꝰ qͣꝫ d̓o vl̓eq̄ vt deo. vēiale ē ꝯplacētia ſeu voluptaſin creatura īfra vl̓ citra deū .i. plꝰ qͣꝫdeo nec eq̄ ſic̄ deo. qꝛ .ſ. vellet qͥs illi finalit̓ adherere. vl̓ ꝓpt̓ illd̓ deo diſplicere. autſciēter ꝯͣ eiꝰ p̄cepta mādata qͥcqͣꝫ facere. Pro ampliori īſuꝑ dicēdoꝝ qͣꝫ etiā Cdictoꝝ ſpēal̓r ſup̄ vbi actū ē qn̄ vicia capitalia mortalia qn̄ venialia exiſtāt declaratōe eſt ſciēdū. qꝛ actꝰ morales ſolūrecipiūt rōnem boni mali ex obiecto ſeurōe obiecti. ſꝫ etiā ex aliqͣ diſpoſitōne ſeu intētōe agētis/ qn̄qꝫ ꝯtīgit ille actꝰ al̓s exſuo genere .ſ. rōe ſui obiecti eſſꝫ pctm̄ veniale/ ex ꝑte diſpoſitōis ip̄iꝰ agētꝭ efficit̉ mortale. Uel qꝛ ip̄e agēs ī illo ꝯſtituit ſuū finēvltimū. Ul̓ qꝛ illd̓ ad aliqͥd alid̓ ordīat qd̓ex genere ſuo peccatuꝫ mortale exiſtit. Utputa gr̄a exēpli. Si iuxta ſupͣ tacta aliqͥsde dilectōne alicuiꝰ boni ꝯmutabil̓ quā citra deū hr̄et intātū trāſiret/ illi tali bonoꝯmutabili tāqͣꝫ ibi ſuū vltimū finē ꝯſtituēſadhereret. illud qd̓ al̓s ex ſuo genereeēt niſi veniale peccatū/ ex ip̄iꝰ agētꝭ diſpoſitōe ſeu intentōe fieret mortale. Uel in alioexemplo met ſuꝑiꝰ poſito. vbi quis verbūocioſuꝫ qd̓ de ſuo genere eſt niſi venialeordinaret ad adulteriū ꝯmittendū. tūc ver ocioſum eſſꝫ peccatū mortale. Et ẜm ꝓprie habēt intelligi illi qͣttuor modibus pctm̄ veniale dicit̉ effici mortale/ ſuꝑvbi de peccato mortali actū eſt/ ſpecificatiSimilit̓ etiā ex oppoſito ꝯtingere p̄tille actus al̓s ex ſuo genere .ſ. rōe ſui obiecti eſſet peccatū mortale. ex ꝑte ſeu diſpoſitōe agentis fit veniale. ꝓpter hoc .ſ. actꝰeſt imꝑfectus .i. ꝑfecte a ratōe que ē pri actuū moraliū directiuū ſeu regulati principiū deliberatꝰ. Sicut de ſubitꝭſeu pͥmis motibus infidelitatꝭ vl̓ blaſphomie alijs exēplificari poſſet. Uel etiā iuxta in ſuperioribꝰ tacta de inuidia/ ex ſuogenere ratōeqꝫ ſui obiecti ē pctm̄ mortale. ſit dolor diſplicētia de bono alteriꝰrecte ꝯtrariat̉ charitati. Si tn̄ in motu īꝑfecto et plene a ratōne deliberato conſiſtat / manet ſolū veniale peccatū. Et ſic