Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De peccato in ſpiritūſanctū

XXIX

cupiſcētia ab extra viſu paſcit̉. vt qn̄ quisaīo fine ꝯcupiſcēdi ml̓ierē/ in ip̄aꝫ ꝓſpicit attēdit. tūc eſt pctm̄ mortale. Namilld̓ (vt dicit Augꝰ) eſt titillari ſed plenelibidini ꝯſentire. iuxta illd̓ Matt. v. Quividerit ml̓ierē ad ꝯcupiſcēdū mechatus ē ī corde ſuo Et notāter dic̄ ad ꝯcupiſcēdū. qm̄ ſi aliqͥs ml̓ierē inſpiceret vt pulcrā in deteriꝰ ꝓcederet/ tūc par vel nullū eēt peccatū. vel ſolū eſſꝫ pctm̄curioſitatꝭ. Si ꝟo ſcd̓o iſtoꝝ triū vltimo modoꝝ fieret. vt qn̄ qͥs mulierē ꝓpter libidinē ꝓcaret̉ vl̓ colloqͥa familiaria ſecumhabꝫ. vl̓ v̓ba adulatoria et deceptiua attrahere conat̉. tūc eſt pctm̄ mortale. Siꝟo tercio iſtoꝝ triū modoꝝ vltimorū fierꝫqd̓ fit oſcula amplexus hmōiqꝫ ml̓ieruꝫꝯtrectatōes. et tūc etiā eſt pctm̄ mortale. ettāto gͣuius qͣnto magꝭ talia libido accēdit̉ ꝓpt̓ nimiā approximationē ad ignem.Et vocat̉ ab apl̓o turpitudo. Qd̓ tn̄ ita accipi debꝫ ſi p̄miſſa ex libidīe ſeu ꝓpt̓ libidinē fiant. Nam tāgere ml̓ierē/ īmo oſculari libidīs intētōe ſꝫ ex neceſſitate ſeu honeſtate/ vt interdū fit/ non eſſꝫ pctm̄.dūmō nihil ſit ī intentōe corruptū. Premiſſa etiā oīa intellige niſi ſacramentummr̄imonij debita moderatiōe debitiſqꝫcircūſtātijs ſupͣ vbi de pctō luxurie actuꝫeſt aliqͣliter declaratis/ excuſarent̉.De peccato in ſpiritūſanctū diuerẜ ip̄iꝰ pctī acceptōibꝰXpedita igit̉ iuxta ordinē ī hoctractatulo exponēdoꝝ declaratiſone qͣrte diuiſiōis pctī mortali(q (vt ſupͣ tactū eſt) ſeptē viciacapitalia ſumit̉. ip̄orūqꝫ ſeptē vicioꝝ capitaliū explicata natura/ venit nūc aliqͣlit̓ circa vnā ꝑticulā tercie diuiſiōis pctī mortal̓ſupͣ etiā poſite tangendū .ſ. in ſpiritūſctm̄. Circa qd̓ ſciēdū ē licꝫ oīa eēntialiabꝰ tribꝰ ꝑſonis ſctīſſime trinitatis eqͣlit̓ueniāt. ꝯmūiter tn̄ attribuit̉ ſeu appropriatur ꝑſone pr̄iſpotētia. ꝑſone filij ſapīa.ſone ſpūſſctī bonitas. Et ex hinc inſurgit illi peccāt ex infirmitate ꝓpͥe ꝯͣriaturpotētie/ dicunt̉ peccare ī pr̄em .i. ꝯͣ patreꝫ.Qui enī peccāt ex ignorātia/ que ꝓpͥe ꝯͣriatur ſapiētie/ dicunt̉ peccare in filiū. Quipeccat ex ꝓpͥa malicia ꝓpͥe opponit̉ bonitati/ dicunt̉ peccare in ſpiritūſanctū. Eteſt ꝓprie peccare ex ꝓpria malicia qn̄ volū

tas ſcit pōt alicui malo reſiſtere. tn̄ ex ſola malicia illd̓ eligit. Ex quo clare apparetpctm̄ in ſpm̄ſanctū gͣuiꝰ eſſe alijs pctīsin pr̄em filiū ꝯmittūt̉. maiꝰ ſit gͣuipeccare ex ꝓpͥa malicia qͣꝫ ex infirmitate vl̓ignorātia. De ip̄ius peccati in ſpm̄ ſctm̄gͣuitate latior fiet infra declaratio. Et quiageneralit̓ om̄ia pctā in ſuꝑioribꝰ declarata qͣꝫ alia vl̓ ex infirmitate vl̓ ex ignorantia vl̓ ex ꝓpria malicia ꝯmittunt̉/ non fuitneceſſe ſpēalem de ip̄is qͣlitatibꝰ pctōꝝ tractatū facere niſi ſolū de illo pctō in ſpm̄ſanctū qd̓ vltra alia peccata qͣndā ſpecialitatem quādamqꝫ gͣuitatē importat. Circaqd̓ peccatū clariori nature eiꝰ declaratōe intellectu/ eo ꝑmaxime/ qꝛ ml̓ti freq̄nt̉de ip̄o loquunt̉ ꝓpͥam eiꝰ naturā ītelligunt eſt aduertēdū/ triplex de iſto pctōin ſpm̄ ſctm̄ reꝑit̉ poſitio ſeu acceptio. Ali ei vt Hilariꝰ Amb̓. Hiero. Chryẜ. ponūt dicūt pctm̄ ī ſpm̄ ſctm̄/ qn̄ ad lr̄aꝫaliqͣ blaſphemia ꝯͣ ſpm̄ſāctū dicit̉. ſiue ſpirituſſctūs accipiat̉ ẜm eſt nomē eēntiale toti trinitati ꝯueniēs. q̄libet ꝑſona ſpiritꝰ eſt. et ſctūs. ſiue ꝓut ē nomē ſpēale vniꝰin trinitate ꝑſone. Et ẜm hāc acceptōnemdiſtinguit̉ in euāgelio Matth̓. xij. blaſphemia in ſpm̄ſanctu ꝯͣ blaſphemiā in filiumhoīs. vbi exemplū de iſta blaſphemia habet̉ de iudeis. illa xp̄s in v̓tute ſpūſſancti oꝑabat̉ attribuebāt pͥncipi demonioꝝ. ideo dicunt̉ in ſpm̄ ſctm̄ blaſphemaſſe. Auguſtinꝰ aliqͥ ſeq̄ntes dicūt ponunt pctm̄ in ſpm̄ſanctū eſſe finalē īpenitētiā. qn̄ .ſ. aliqͥs in pctō mortali vſqꝫ ad mor incluſiue ꝑſeuerat. qꝛ vt dicūt tal̓ in ſpiri ſctm̄ blaſphemare videt̉. qd̓ qͥdā dicunt ſolū v̓bo oris fieri poſſe. ſꝫ etiā v̓bo cordis v̓bo oꝑis. Nec vno ſolū. īmo multis ml̓totiēs. Et dicūt v̓bū ſic acceptū d̓reſſe blaſphemia ꝯͣ ſpiritūſanctū. qꝛ eſt ꝯͣ remiſſionē pctōrū fit ſpm̄ſanctū ē charitas pr̄is filij. Alij tercij ponūt dicunt peccatū in ſpiritūſanctū eſſe qn̄ ex certa malicia .i. ex ip̄a deliberata electōe malipeccat̉. qd̓ ex improba volūtate liberi arbitrij ꝓcedit. qꝛ vt tactū ē peccat̉ tūc ꝯͣ boninitatē attribuit̉ et appropͥat̉ ſpūiſancto. Et ī ꝓpoſito p̄ſenti ẜm cōem vſū loquendi ponēdi accipit̉ iſto tercio ſeu ẜmiſtā terciā acceptōem. Quia capiēdo iuxtapͥmā acceptōꝫ ſeu pͥmū modū ponēdi magis ꝓpͥe ē pctm̄ ſpēale ad īfidelitatē ꝑtinēs

H 4