Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

oribꝰ dicta. eſt īmoderatꝰ edēdi appetitusſeu īmoderata cibi auiditas. Eſt aduertē qͥnqꝫ modis p̄t iſte īmoderatꝰ appetitus ꝯtīgere ſeu ꝯſiderari. Uno ꝓut ēſolūmodo natural̓. ſic̄ natural̓r ꝯmedere bibere appetit fameſcit ſitit. Et.appetitꝰ ē pctm̄. īmo nec etiā delectatōnatural̓ ip̄m appetitū in ip̄a cibi ſūptiōeꝯſeqͥtur ſeu ꝯmittit̉ ē pctm̄. et inqͣꝫtū ordinat̉ ſuꝑ defectū nature ꝯͣriū. qꝛ hec naturalia ſunt nec in ptāte nr̄a ꝯſiſtūt Et necin talibꝰ ē meritū vl̓ demeritū Uel illi appetitui ſeu deſiderio naturali qͦdāmō neceſſitatꝭ ē. ſuꝑadiūgit̉ qͥdā appetitꝰ delectatōis et voluptatis ī cibo. tūc eſt ſolū peccatū veniale. Et veꝝ ē niſi ille appetitedēdi vltra ꝓgrederet̉. ſic .ſ. ꝓpt̓ illā delectatōꝫ ſeu voluptatē ſic ſibi ſuꝑadiungit̉fieret ſine qͣcunqꝫ neceſſitate trāſgreſſio p̄cepti eccl̓ie vl̓ ſuꝑioris. vtputa folueret̉ ieiuniū eccl̓iam indictū. Ul̓ religioſustra ꝓhibitōeꝫ ī ſuo ordīe ſub p̄cepto factācomederet carnes vl̓ hmōi/ tūc eſſꝫ peccatū mortale. Et notāter d̓r ſine neceſſitateqꝛ ſi hmōi trāſgreſſiōeſ ex neceſſitate fierēt.vtputa nimie ſenectutꝭ vl̓ nimie iuuētutisvel īfirmitatꝭ vl̓ laboris neceſſarij hmōitūc eēt pctm̄/ īmo poſſꝫ illa neceſſitastal̓ qͥs hmōi p̄cepta obẜuādo peccaret. In talibꝰ tn̄ obẜuātijs ad qͣs ex eccleſie p̄cepto vl̓ voto vl̓ iniūctōe penitētietenet̉. ꝓpt̓ neceſſitatē aliquā eas adimplere p̄t; bonū ē petere licentiā a ſuo p̄lato.vl̓ a ſuo curato. vl̓ a ſuo ꝯfeſſore. Uel niſi ille appetitꝰ edēdi eſſet cuꝫ tāta libidīe etardore nimio finali affectu illi delectatōi cibi inhereret ita vt p̄poneret amori timori dei. et tūc ē pctm̄ mortale. Ul̓ niſi qn̄ ille appetitꝰ vl̓ illa delectatio ī talēſuetudinē ducit̉ facit totā vitā hoīs talibus delectatōibꝰ occupari deputari. Et poſſet pctm̄ mortale. Immo ſūt taliaita pctō mortali vicina eb̓etas ab apl̓o īter mortalia pctā ꝯputat̉ Ebrietas tamēqn̄qꝫ eſt pctm̄ vēiale. vt qn̄ vltra neceſſitatem qͥs accipit ſed eſt ẜm mēſurā imꝑceptibilē. Qn̄ v̓o egredit̉ qͥs a mēſura ꝑceptibili. .ſ. ẜm rōeꝫ bn̄ ordīatā diſcerni p̄t. Et ī tali mēſura ex euertit̉ ſtatꝰ mētꝭ. hocqꝫeffrenata qͣdā libidīe fit. vt .ſ. qn̄ dei amori timori p̄ponit̉. tūc eb̓etas ē pctm̄ mortale Si qͥs aūt aliū inebriat. ita .ſ. ad po inuitās vt intēdat ſtatū mētis eiꝰ euer-

tere. facit in eiꝰ nocumētū peccat mortalit̓. qꝛ tūc magis ſibi aufert qͣꝫ ſi auferretaliqd̓ tꝑale. qꝛ vſum rōis ei tollit. Quando luxuriaſit pctm̄ mortale et quādo nonUxuria ex ſuo genere ē pctm̄ mor Itale. qꝛ eſt ꝯͣ illd̓ p̄ceptuꝫ decalogi mechaberꝭ. Circa tn̄ iſtd̓ peccatū luxurie ( iuxta in ſuꝑioribꝰ tacta) eſtlibidinoſa q̄dā circa actus venereos voluptatis ꝯcupiſcētia/ eſt aduertēdū ꝯcupiſcētia ip̄a luxurie dupl̓r ꝯtingere ſeu ꝯſiderari p̄t. Uno ꝓut eſt ſolū ī corde. Alio ꝓut etiā ab extra ꝯſiſtit in oꝑe. Quātūad pͥmū modū p̄t iteꝝ ꝯtīgere tripliciterPrimo ꝓut ip̄a ꝯcupiſcētia in ſolo primo motu ꝯſiſtit. tūc eſt niſi vēiale peccatū. Pro iteꝝ ſciēdū eſt dr̄ntia eſt int̓pͥmos motus v̓tutis generatiue. pͥmosmotus v̓tutis nutritiue. pͥmꝰ motꝰ inv̓tute generatiua ē ſꝑ pctm̄. aūt ſic eſt invirtute nutritiua. qm̄ potētia ꝯcupiſcibil̓ tātū corrupta ē in virtute nutritiua ſic̄in v̓tute generatiua. Scd̓o p̄t ip̄acupiſcētia ꝯſiderari ꝓut ip̄m motū naturalem ſeqͥtur ꝯſenſus ī delectatōem licꝫ inopus. ſic eſt pctm̄ mortale. Et intelligitur ſiue ille ꝯſenſus in delectatōe ſit reſpectu ſuijp̄iꝰ met ſiue ſit reſpectu alioꝝ. vtputa qn̄ cogitādo (vt interdū ꝯtingere p̄t)ad delectationē quā aliqͥ alij in actu venereo habent/ delectat̉ in ſe. in illa delectatōe habēda ex d̓liberatōe ꝯſentit. etiā ſi forſan ex ſe vellet illū actū venereū exercereEt notant̓ dicit̉ cōſenſus in delectatiōꝫ. qꝛſi delectatio vt qn̄qꝫ fit/ inſurgeret. ī illaꝫdelectatōeꝫ ex deliberatōe ꝯſentiret. eſſet tūc niſi veniale pctm̄. Tercioip̄a ꝯcupīa ꝯſiderari p̄t ꝓut etiā ex deliberatōe ꝯſentit̉ in opꝰ. et tūc eſt mortale peccatū. etiā ſi ꝓtūc trāſeat ī actū ab extra. Reſpectu ꝟo ſcd̓i mēbri pͥncipalis .ſ. ꝓutꝯcupiſcētia luxurie ꝯſiſtit ab extra in oꝑe.hoc iteꝝ cōtingere p̄t dupl̓r. Uno ꝓutip̄a ꝯcupīa trāſit et ꝓgredit̉ ī actū venereūꝯpletū cōſummatū. tūc ꝯſtat pecca mortale. Alio ꝓut ip̄a ꝯcupiſcentiatrāſit et ꝓgredit̉ in aliqͦs actus diſponētesad ip̄m actū venereū. vel ip̄m circūſtantesſeu ꝯcomitātes. Et hoc iteꝝ ꝯtingere pōttriplicit̓. vel enī fit viſū. vel linguaꝫ.vel tactū. Si pͥmo modo. vt qn̄ .ſ. ip̄a cō-