Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De ſeptē viciis capitalibus XxVI

XXVIII

eſt ꝓpͥe zelus. Et ſi iſte zelꝰ ſit circa bonatuoſa ſeu honeſta laudabil̓ eſt. Iuxta illud.i. ad Choꝝ. xiiij. Emulamī ſpūalia. Siaūt ſit de bonis tꝑalibꝰ; pōt eſſe pctō ſine pctō iuxta hoīs ſic zelātꝭ intentōem Tercio qn̄ aliqͥs de bonis alt̓iꝰ doletſeu triſtat̉. inqͣꝫtū ille cui illd̓ bonū acciditeſt ip̄o bono indignꝰ. Et iſta triſticia p̄tꝓpͥe oriri ex bonis v̓tuoſis ſeu honeſtis. exqͥbꝰ aliqͥs iuſtꝰ et v̓tuoſus effici p̄t. qꝛ iamq̄dāmō ſibijpſi repugnaret. Si ꝟo oriat̉ veniat ex bonis tꝑalibꝰ/ ẜm doctrinaꝫfidei tꝑalia bona indignis ꝓueniūt ex iuſta dei ordīatōe diſponat̉. vl̓ ad eoꝝ dānationē. hmōi bona tꝑalia qͣſi nihil ſint īꝑatōe ad bona futura ẜuant̉ bonis. ideohmōi triſticia ꝓhibet̉. Iuxta illd̓ pͣs. Noli emulari ī malignātibꝰ. neqꝫ zelauerꝭ faciētes iniqͥtatē. Et alibi. Pene effuſi ſūt greſſus mei. qꝛ zelaui ſuꝑ iniqͦs/ pacē pctōꝝ videns. Quarto qn̄ aliqͥs dolet ſeu triſtat̉ de bonis alteriꝰ. inqͣꝫtū .ſ. ille alter ip̄min dictis bonis excellit ſeu excedit. Et hectriſticia ē ꝓpͥe inuidia/ et eſt ſꝑ p̄ua pctm̄qꝛ dolet de eo de gaudendū ē .ſ. de bonoꝓximi. et ſic ꝓpͥe accipit̉ hic.De vicio ſeu peccato ire.Icēdū inde vēit de ira. que ẜmAAugu. ſic deſcribit̉. Ira eſt vlciſcēdi libido. Scd̓m ꝟo CaſſioCdoꝝ ſic d̓ſcribit̉ Ira ē. īmoderatꝰ animi motꝰ ꝯcitatꝰ ad penā ſeu vindictāEt intelligit̉ hec diffinitio ira ꝓcedit ſeu denoīat̉ zelū. eſt qn̄ qͥs ꝯͣ ip̄a vicia mouet̉ ẜm ordinē rōis ad bonū finem.qꝛ etiā īterdū ſibijp̄i ꝓpt̓ ſua pctā vicia iraſcit̉. ſed intelligit̉ de ira ꝓcedit nominat̉ viciū. de etiā ſolū agendū eſt Ira enī duplex hꝫ .ſ. nature mortisQuo ad eſſe nature eſt ꝓpͥe niſi paſſio. rōne cuiꝰ paſſiōis ſic pure ſeu abſoluteꝯſiderate ira eſt peccatū. īmo magis eſtpena. ꝟ̓o ad eſſe morꝭ ſeu morale/ inqͣꝫtūilla paſſio deordinat a debito ordīe rōnisdebitoqꝫ fine. tūc dicit īportat viciumpctm̄. ira iſto dicit purā paſſio. īmo qͣndā actionē deordīat̉ qͣꝫtūad deū et qͣꝫtū ad ꝓximū. Uult enī a ſe vindictā exqͥrere quā debꝫ niſi a deo vl̓ a iudice ꝯſtituto expetere. Uel illā vindictā exercere appetit ꝯͣ illū meruit. vl̓ vltra

id qd̓ meruit. vl̓ ẜm legitimū moduꝫ etordinē. vel ꝓpter debitū finē. Gre. xxxi.li. mora. ſex aſſignat ire filias. ſūt. rixa. tumor mentꝭ. ꝯtūelia. clamor. indignatō. blaſphemia. Quaꝝ numerꝰ ſeu ſufficiētia ſicaccipit̉ Tripl̓r p̄t ira ꝯſiderari. vno modoẜm eſt ī corde. ſcd̓o ꝓut eſt ī ore ſeu locutōne. tercio ꝓut eſt in facto ſeu oꝑe.Quo ad pͥmū modū .ſ. inqͣꝫtū ira ē ī cordenaſcunt̉ duo vicia. Unū ī reſpectu ad illūꝯͣ quē iraſcit̉. qꝛ .ſ. quodāmō abhorret indignū reputat vt ſibi tale vl̓ tale qͥdfecerit. tūc ē indignatio. Aliud viciū qd̓ īde naſcit̉ ē in reſpectu ad ip̄m hoīem metiraſcit̉. inqͣꝫtū .ſ. in aīo ſuo diuerſas vīdictevias excogitat. et talibꝰ excogitatōnibꝰ ani ſuū replet. et tunc ē tumor mentꝭ. Quoꝟo ad ſcd̓m modū .ſ. inqͣꝫtū ira oſtendit̉ inore ſeu locutiōe. ꝯtingere p̄t dupl̓r. Uno qn̄ ſuā demōſtrat irā v̓ba inordinata ꝯfuſa alta et indignatiua. tunc ē clamor. Alio qn̄ ſuā demōſtrat irā in ꝟbiniurioſa ꝓrūpendo. Et iteꝝ dupl̓r.vel illd̓ fit in deū aūt ſctōs. tūc ē blaſphemia. aut fit in ꝓximū. tūc ē ꝯtūelia. Quoad terciū modū .ſ. inqͣꝫtū ira on̄dit̉ ī oꝑe .ſ.qn̄ ꝓcedit vſqꝫ ad factū. tūc oriunt̉ rixeqͥs hic intelligunt̉ et accipiunt̉ oīa nocumta facta occaſiōe rixe ꝓximiſ inferri ſolēt.vt ſunt pulſatōes. ꝑcuſſiōes et hmōi. Etinſuꝑ aduertēdū (vt ſupͣ aliqͣlit̓ tactū ē)aliqd̓ viciū p̄t filia vniꝰ vicij capitaliſ.nihilominꝰ interdū ex alio vicio capitaliꝓcedere. diuerẜ reſpectibꝰ et ꝯſideratōibus. ſic̄ in p̄ſenti ꝓpoſito blaſphemia inqͣꝫtū aliqͥs in ex deliberata mēte ꝓrūpit.tūc ꝓcedit ex ſuꝑbia hoīs ꝯͣ deū ſe erigētisUn̄ Eccl̓i. x. Initiū ſuꝑbie hoīs apoſtatare a deo .i. ab eiꝰ veneratōe ſeu honoratōnerecedere. Inqͣꝫtū v̓o ex delib̓atate ſed ex qͣdam ꝯmotōe ſeu furore animi īblaſphemiā ꝓrūpit. ſic ꝓcedit ex ira. eſt filia ire. Sil̓r tumor mētis accipit̉vana ſuꝑba excogitatōe ꝓpͥe excellētie.qͥs animū ſuū īplet. qꝛ tūc idē eſſꝫ ī effectuqd̓ ſuꝑbia. ſꝫ accipit̉ qͦdā int̓iori conatu ſiue excogitatōe hoīſ vindictā ex ira appetentis ī aīo excogitātis Sil̓r poſſꝫ dici de odio qd̓ ex ira naſci p̄t. tn̄ ponat̉ exinuidia naſci. eiꝰ filia ſit. ſicut ſupra declaratū eſt capl̓o īmediate p̄cedenti. Utruꝫaūt teneat̉ qͥs iniuriā ſibi factā inimico reqͥrenti remittere diſtinguendū eſt. Ex iniu

G 3