De ſeptē Diciis capitalibus x
XXVIII
Suꝑbia eſt ꝑuerſus ꝓpͥe celſitudīs appetitus. Dicit etiā Augꝰ. ꝙ ſuꝑbia oībꝰ hoībus inuidet .ſ. ſuꝑioribꝰ. qꝛ eis nō equaturParibꝰ qꝛ ſibi eqͥntur. Inferioribꝰ ne ſibiequent̉. ¶ Dicit̉ etiā ſuꝑbia oīs pctī radix⁊ initiū ꝓpt̓ tres ratōes ſupͣ in penul. cap̄.īmediate p̄cedēti tactas. ¶ Grego. xxxi. li.mora. qͣttuor ſpēs ſuꝑbie aſſignat. Prīa eſtcū homo bonū qd̓ habꝫ eſtimat ſe a ſeipſohabere. Scd̓a ſpēs eſt cū hō bonū qd̓ habet/ ſibi deſuꝑ datū credit. ſꝫ tn̄ ſe reputat illud ꝓ ſuis meritꝭ accepiſſe. Tercia ſpeciesē cū hō iactat ſe hr̄e bonū qd̓ nō hꝫ. Quarta ſpecies eſt cū homo deſpectis ceterꝭ appetit ſingl̓arit̓ videri hr̄e bonū qd̓ hꝫ. ¶ Eteſt aduertēdū ꝙ h̓ iactātia accipit̉ qͣꝫtū adinteriorē cordis arrogantiā. Quia ſi caꝑet̉iactātia qͣꝫtū ad exteriorē actū qͦ qͥs falſo ſediceret vel laudaret habere bonū qd̓ nō hꝫmagis ꝓpͥe ꝑtineret ad pctm̄ inanis gl̓ie ⁊etiā ad peccatū mendacij qͣꝫ ad pctm̄ ſuꝑbie ꝓut ſumit̉ h̓ ⁊ a btō Greg. ¶ Iſtaꝝ aūtqͣttuoꝝ ſpēꝝ nūerꝰ ⁊ ſufficiētia ſic ſumit̉.Dictū eſt ſuꝑbiā eſſe inordīatū ꝓpͥe excellentie appetitū. Oīs aūt excellētia accedithomī rōe alicuiꝰ boni qd̓ habꝫ. Bonū autē qd̓ habet hō triplicit̓ p̄t ꝯſiderari. Unomodo ẜm ſe. Alio mō ex ꝑte cauſe qͣ habet̉Tercio mō ex ꝑte modi ip̄m bonū habēdiReſpectu pͥmi certū eſt ꝙ quāto bonū qd̓qͥs habet maiꝰ eſt/ tāto ꝑ hͦ maiorē excellentiā cōſequit̉. Ex quo ꝯtingit ꝙ hō cuiꝰ appetitus inordīate vl̓ vltra modū ſibi ꝯuenientē in ſuā ꝓpͥam excellentiā tēdit/ ſibi īanimo ſuo attribuit bonū qd̓ nō habꝫ. velmaius qͣꝫ habet. et tunc eſt tercia ſpeciēs ſuperbie ſupra poſita. que eſt ſcꝫ cum quis iactat ſe habere bonum quod non habet. Reſpectu ſcd̓i certū eſt ꝙ qn̄ hō bonū qd̓ hꝫ.habet ex ſeip̄o/ ip̄e excellentiꝰ habet qͣꝫ ſi haberet ab alio. Et ex hinc ꝓcedit ꝙ hō cuiuſappetitꝰ inordīate et vltra modū debituꝫ⁊ ſibi ꝯuenientē in ſuā ꝓpͥam excellentiamtendit illud bonū qd̓ habꝫ ab alio eſtimatin ſuo animo/ ⁊ ſibi attribuit habere a ſeipfo. Et qꝛ duplicit̓ aliqͥs pōt eſſe cauſa boni ſui. Uno mō efficiēter. alio mō meritorie. ẜm hͦ ſumūt̉ due pͥme ſpecies ſuꝑbie ſupra poſite. Nā ſi hō illud bonuꝫ qd̓ a deohabet eſtimet ⁊ reputet ſe a ſemetip̄o habere et ſic efficiēter/ tūc ē pͥma ſpēs ſuꝑbie ſupra poſite. Si ꝟ̓o illud bonū qd̓ a deo habet eſtimet ſe ⁊ reputet a deo hr̄e ſꝫ ſuis me
ritis ⁊ ſic meritorie. ⁊ tūc eſt ſecūda ſpecieſReſpectu tercij certū ē ꝙ qͣꝫto aliqͥs bonuꝫquod habꝫ excellētiori modo qͣꝫ alij poſſidet; tanto ꝑ hͦ maiorē excellentiā ꝯſeqͥt̉. Ethinc eſt ꝙ homo cuiꝰ appetitꝰ inordīate etvltra modū debitū ⁊ ſibi ꝯuenientē in ſuāꝓpͥam excellentiā tēdit illd̓ bonū qd̓ habꝫeſtimat in ſuo aīo et ſibi attribuit excellētiꝰhabere qͣꝫ ceteri. ⁊ tūc eſt qͣrta ſpecies ſuꝑbie ſupͣ poſite. ſcꝫ cuꝫ qͥs deſpectꝭ ceterꝭ appetit ſingulariter videri hr̄e bonū qd̓ habꝫ¶ Ex qͥbus apparet clara ſufficiētia ſpēruꝫſuꝑbie ꝑ Grego. aſſignata. ¶ Eſt tn̄ aduer Stendum ꝙ ẜm diuerſos doctores plures⁊ alie aſſigͣnt̉ ſuꝑbie ſpēs. Hiero. aſſignatīgratitudinē ſpēm ſuꝑbie. Aug. dicit ꝙ ſeexcuſare de pctō ꝯmiſſo ad ſuꝑbiā ꝑtinet.Etiā p̄ſumptio qͣ qͥs tendit ad aſſeq̄nduꝫaliqͥd quod eſt ſupͣ ſe ad ſuꝑbiā ꝑtinere videt̉. Bernardꝰ etiā. xij. gͣdus ponit ſuperbie. qͥ ſunt curioſitas. mētis leuitas. ineptaleticia. iactātia. ſingularitas. arrogātia. p̄ſumptio. defenſio pctōꝝ. ſimulata ꝯfeſſio.rebellio. libertas. peccādi ꝯſuetudo. Sꝫ qͥdebite ꝯſiderat oēs hmōi ſpēs ſeu gradusad qͣttuor ſpēs ꝑ Grego. vt tactū eſt aſſigͣtas reduci pn̄t. et ſub eis ꝯp̄hendūt̉. ¶ Nāpͥma ingͣtitudo de qͣ loquit̉ Hiero. reducitur ad pͥmā ſpēm. qꝛ ingͣtꝰ ſibi ꝓprie ⁊ in effectu attribuere videt̉ habere a ſemetip̄o illud bonū qd̓ ab alio hꝫ/ cū illd̓ recognoſcere nolit. Excuſatio d̓ pc̄tꝭ de qͣ loqͥt̉ Aug. ꝓpͥe ꝑtinet ad terciā ſpēm. qꝛ ſic ſe excuſansvidet̉ ſe iactare habere bonū qd̓ nō habet.ſcꝫ bonū innocētie. Preſumptio aūt qͣ qͥstendit ī id qd̓ ſupͣ ip̄m eſt ꝓpͥe ad quartamſpeciē ꝑtinet. ẜm quam qͥs appetit p̄ alijsſingularit̓ videri. ¶ Duodecim v̓o gͣdꝰ ſuꝑbie qͦs ponit Bern̄. licꝫ ẜm qͥd ⁊ ẜm modum accipiēdi ip̄iꝰ Bern̄. ad ſuꝑbiā ꝑtineant. nō oēs tn̄ accipiūt̉ ẜm ip̄am ꝓpͥaꝫ naturā ſeu eſſentiā ſuꝑbie cui aſſignat̉. Sedſumunt̉ aliqͥ tam ẜm diuerſas hoīm conditōes. qͣꝫ ẜm ꝯꝑatōem ad gͣdus hoīm. qͥvel ſunt maiores vl̓ equales vl̓ minores.Nō ſolū etiā in dictis duodecim gͣdibꝰ tāgunt̉ ſpēs aliq̄ ſuꝑbie. ſed etiā q̄dam ip̄amſuꝑbiam an̄cedētia ⁊ q̄dā cōſeq̄ntia ¶ Sumunt̉ etiā p̄dicti duodecim gͣdus ſuꝑbiea Bern̄. aſſignati ꝑ oppoſitū ad duodeciꝫgͣdus humilitatꝭ. quos btūs Bn̄dictus īſua regula ponit. ¶ Primꝰ enī gͣdꝰ hūilitatis ab ip̄o btō bn̄dicto aſſignatꝰ ē corde et