Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

ſeu potentiā ꝯcupiſcibilē reperit̉ viciū nature/ retrahēs a debite ꝯpatiēdo ſubueniendo ꝓximo. qd̓ vocat̉ duricia. Cōtra qd̓diſponit donū pietatis. De vicijs nature circa vim iraſcibilem. Circa vero vimſeu potentiā iraſcibilē duplex reperit̉ viciūnature. Unū īmoderate r̄trahēs ab agēdiſquod vocat̉ timiditas. ꝯͣ quod diſpōīt donum fortitudinis. Aliud īmoderate accedens. qd̓ vocatur p̄ſumptio. ꝯͣ qd̓ īiſpōitdonū timorꝭ. De vicijs nature ꝯͣ vim rationalē. Contra vim aūt ſeu poſentiā rationalē duplex ꝯtingit viciū nature .ſ. vl̓ reſpectu finis. vel reſpectu eorū que ſunt adfinem. Si reſpectu finis duplex reperiturnature viciū. Unū impediēs ne cognoſcatur. quod vocat̉ hebetudo. cōtra qd̓ diſponit donū intellectꝰ. Aliud retrahēs ne animus ad ip̄m finē debite afficiat̉. quod vocat̉ ſtulticia. cōtra quod diſponit donū ſapiētie. Si reſpectu eoꝝ ſunt ad finē duplex ſil̓r nature viciū reꝑit̉. Unū impediens neſciatur qͥd ad ꝓſecutōem finis expediat. qd̓ eſt ignorātia. ꝯtra qd̓ diſponit do ſciētie. Alid̓ quo qͥs in his agēda ſūtmagis ex paſſiōis impetu qͣꝫ ex debita electōe ducit̉ qd̓ eſt p̄cipitatio. ꝯtra qd̓ diſponit donū cōſilij. Quibꝰ ꝯtrariēt̉ vicia nature? Contrariāt̉ etiā iſta ſeptem nature vicia ſingula .ſ. ſingulis virtutibꝰ. ſingul̓ orationis dn̄ice petitōibus. ſingul̓ beatitudinibꝰ. cōueniūt ſeptē principalibusſeu capitalibꝰ vicijs volūtatis. Qd̓ clariex tabula in fine huiꝰ tractatꝰ poſita ꝯcipipoterit ꝑpendi. De viciis volūtatis ſeu de malo culpe in generali.Evicijs volūtatis .i. de malo cul-pe ſeu de pctō opportunū foret etvtile ſpecialē longū tractatū ſubViungere. Sꝫ pluribꝰ notabilibꝰ hec ſintdiffuſe explanata/ ſufficiet interim ad preſentꝭ ꝯpēdij ꝓceſſum ꝯtinuādū/ eiuſqꝫplementū ſummatim dicere qͥd ſit peccatūin genere. Quotiēs fit ſiue quot ſunt eiꝰ genera. Deīde veniēt aliqͣ de quolibet genereexplananda.Quid eſt peccatumin genere quō diffinitur.IIEccatū autē in genere ſic diffinit̉.Peccatū eſt auerſio ab incōmuta

bili bono ad bonū ꝯmutabile. Quā diffinitionē ſic intellige. Peccatū eſt auerſio .ſ.volūtatis. qꝛ ꝓprie ſe taliſ auerſio ē peccatū. ab incōmutabili bono .ſ. deo. om̄ino incōmutabilis eſt. Nec eſt auerſio alid̓qͣꝫ diſcōformitas volūtatis create a voluntate diuina. qd̓ eſt in om̄i pctō. vbi aliquidvult volūtas creata qd̓ vult deꝰ. Seqͥt̉.ad bonū ꝯmutabile. ſupple cōuerſio .ſ. adbonū creatū qd̓ ꝯtinue mutat̉ vl̓ ſaltē mutabile eſt. Et licꝫ peccatū in ſui diffinitōeduo ꝯtineat. ſcꝫ auerſionē ab incōmutabili bono. et cōuerſionē ad ꝯmutabile bonū.eſſentialiꝰ tamē peccato eſt pͥmū qͣꝫ ſecun. Si enī fuerit cōuerſio ad creaturā itatamē fieret auerſio a creatore. ſic̄ contīgit qn̄ quis amat creaturā ꝓpter deū tm̄.tuc non fieret peccatū. īmo in iſto caſu meritorie fieret. Licꝫ plures alie ſint diffinitiones peccati tractat̉ niſi de vna. Plures alie a doctoribꝰ aſſignātur peccati diffinitōnes ẜm cauſas efficientē/ materialeꝫet formalē ipſiꝰ peccati. Sed quantū adp̄ſentē tractatū attinet ſupͣdicta diffinitioque ẜm cauſam finalē peccati ſumit̉; ſufficiat.De duplici diuiſione peccati in genere.Cures etiā a doctoribꝰ aſſignant̉peccati diuiſiōes ẜm diuerſas peccati cauſas origines. Quātū ꝟoad p̄ſentē tractatū ſufficit de duabꝰ peccatidiuiſionibꝰ principaliter tāget̉. Et primode vna que ſumit̉ ẜm quandā peccati qualitatē et quātitatē. Secūdo de vna que ſumitur iuxta peccati cauſā materialē. Reſpectu prime diuiſionis tria prīcipalia reperiunt̉ genera peccatorū. qꝛ omne peccatum aut eſt originale aūt actuale. Si actuale. hoc iterū eſt duplicit̓. Quia aūt ē mortale aut veniale. De peccato originali. et quid eſtRiginale autē peccatū eſt illud qd̓ La noſtra vicioſa origine trahimusEt eſt auerſio quedam habitualisa deo qua anima prona effecta eſt reddere iuſticiā quaꝫ debet. Unde omnes fere doctores reſpectu effectus ipſius peccati originalis conſonant in ip̄am auerſionēhabitualem ẜm Auguſtinū. Hugo de