Compendiū theologie
p̄cepto ſeu mandato. Ibi em̄ vt a ꝑte totūintelligat̉ precipit̉ vnicuiqꝫ honorē d̓bitūimpēdere. qd̓ facere nō ſinit inuidia. ¶ Iraautem prohibetur in quinto precepto ſeumandato. Ibi enī ꝑfecte intelligēdo ꝓhibet̉ occiſio ſeu homīcidiū om̄eqꝫ nocumētū in ꝑſona ꝓximi ad q̄ inducit ira. ¶ Luxuria v̓o tam corꝑal̓ qͣꝫ mental̓ ꝓhibet̉ inſexto p̄cepto ſeu mādato/ ⁊ in nono. Ibi eīꝓhibet̉ mechia om̄iſqꝫ illicitꝰ ꝯcubitꝰ. ⁊ etiam oīs illicita carnis ꝯcupīa. ¶ Gula aūtque deſeruit luxurie in eiſdē duobꝰ p̄ceptꝭeffectualit̓ ꝓhibetur. ſicut enī in naturꝭ nutritiua deſeruit generatiue. ita in vicijs gula deſeruit luxurie. Ul̓ ẜm alios Gula ī primo mādato ꝓhibet̉. Guloſi enī vt ꝯmunius deū nō colūt ſꝫ vētrē ſuū. Un̄ ad phil̓.iij. Quoꝝ deꝰ vēter eſt ⁊c̄. ¶ Accidia ꝟo intercio p̄cepto ſeu mādato ꝓhibet̉. Ibi enīprecipit̉ debita ſabbati ſctīficatio. qd̓ ꝓpͥefit ꝑ ſpiritualē animi qͥetē in deū. feruentēqꝫ ⁊ diligentē laudē dei. Cuiꝰ contrariumoīno efficit accidia. que in ſeip̄a qͥetem extra deū q̄rens tabeſcit ⁊ a laude diuīa torpet. ¶ Auaricia tā realis ſeu exterior qͣꝫ etiāmētal̓ prohibet̉ in ſeptimo p̄cepto ſeu mādato ⁊ in decimo. Ibi enī ꝓhibet̉ furtum/oīſqꝫ rei aliene vſurpatio indebitaqꝫ detentio. Et etiā om̄is mental̓ bonoꝝ et reꝝ illicita ꝯcupiſcentia.Qd̓ effectualiter inprimo p̄cepto ꝓhibet̉ omne pctm̄. Pōt etiam ⁊ alit̓ dici. qꝛ .ſ. in pͥmo p̄cepto ſeu mādato ꝓhibet̉ nō tm̄ omne capitale peccatū/ qͥnetiā om̄e pctm̄ mortale. Tūc enī eſtpeccatū mortale cū homo plꝰ vel eque aliquaꝫ creaturā diligit ſicut deū. Qd̓ planein primo p̄cepto ſeu mādato qd̓ eſt de vnodeo ſuꝑ omīa diligēdo ⁊ colēdo prohibet̉.⁊ ſic ex ꝯſeq̄nti omē mortale pctm̄ in illo pͥmo p̄cepto effectualit̓ cenſet̉ ꝓhibitū¶ Alius modus ponendi prohibitionē ſeptē peccatoꝝ mortalium ꝑ decē p̄cepta legis.Unt et alij aliter imaginātes; quiadhuc ampliꝰ ip̄a ſeptē pctā capimandata ꝓhiberi ꝯcipiūt/ ⁊ ponūt conſitalia ꝑ dicta decē legis p̄cepta ſeuderādo ſcꝫ plenariā ip̄oꝝ p̄ceptoꝝ ſeu mādatoꝝ intentionē/ finem et effectu. Dicuntenī ſuꝑbiā ꝓhiberi ꝑ primū p̄ceptum.
De prohibitōne ſuperbie per primū/ per ſecundū/ per terciuꝫper quartū. Etenim vt dicūt (iuxta quodſupra tactuꝫ eſt) ſuꝑbia facit apoſtatare adeo. ſuperbia procliuis eſt ad cōtemnēdūblaſphemandūqꝫ nomē dei. Suꝑbia nōſe faciliter ad debitā ſabbati ſanctificationem deuotūqꝫ cultū deo exhibendū diſponit. Suꝑbia nō libēter debitū patri ⁊ matri ac alijs qͥbꝰ ꝯuenit honorē impendit.De prohibitōne inuidie.¶ Dicunt enim vt ſupra inuidiā prohiberi ꝑ quartū p̄ceptū/ per quintū / ꝑ octauuꝫ.Etenī inuidia nō faciliter ad debitū tā patri et matri/ qͣꝫ alijs quibꝰ cōuenit honorēimpendendū animū inclinat. Inuidia ſepe proximū animo ⁊ interdū verbo necat.eiuſqꝫ mortem optat et in ea exultat. Inuidia libēter proximo detrahit/ falſumqꝫ deeo teſtimoniū ꝑhibet.¶ De prohibitiōe ire¶ Item dicunt ⁊c̄. per ſecundū p̄ceptū/ perquintū ⁊ octauū. Etenī ira facilis ē ad nomen dei in vanū ſumēdū ⁊ blaſphemādū.Ira ꝓcliuis ē ad occiſionē ſeu leſiōꝫ ꝓxīoin ſua propria ꝑſona inferendū. Ira etiā īclinata eſt ad ꝓximū verbis iniuriandū etdamnificandū.De prohibitiōe duplicis luxurie.¶ Per ſextum p̄ceptū et nonū dicūt ꝓhiberi duplicē luxuriā. actualē. ſcꝫ et mentaleꝫ.Luxuria enī ꝓut in nomē trāſit vicij capitalis dicit̉ omnis illicitus et indebitꝰ actualis concubitꝰ. Dicitur etiā omnis illicitacōcupiſcentia carnalis.De prohibitiōe gu¶ Dicūt gulā ꝓhiberi ꝑ pͥmū prece (leptū. ꝑ terciū. ꝑ ſextū. ꝑ nonū. Per pͥmumqͥdē eo reſpectu qͦ ſupra declaratū ē. Etenīguloſi vt ꝯmuniꝰ deū nō debite colūt ſedventrē ſuū. Gula reſpectu tercij p̄cepti nōfaciliter inclinat̉ ad debite ſanctificanduꝫſabbatū. eaqꝫ ſupportandū q̄ ad dictā ſanctificationē ſpectant. Per ſextū vero et nonū p̄ceptū eo reſpectu vt ſupra declaratuꝫeſt ꝓhiberi dicit̉ qͦ luxuria cui deſeruit.