De decē preceptis
XXVI
Et ſic patꝫ ſolutio argumēti. qꝛ licꝫ fornicatio ſit actus natural̓; qꝛ .ſ. naturaliter fit.eſt tn̄ īnatural̓/ quia naturā corrūpit. Necſeqͥt̉ ꝙ ſit actꝰ natural̓ qꝛ natural̓r fit/ ꝙ ꝓpterea nō ſit peccatū. vbi nō debito mō fitEt intellige ꝙ coitꝰ qͥ de ſe natural̓ eſt/ ꝑꝯtractā ꝑ peccatū primi ꝑentis ꝯcupiſcentiā eſt ſicut cibus veneno iūctꝰ. qͥ qͣꝫuis deſe natural̓ ſit tn̄ ꝓpter veneni admixtiōeminterficit. niſi bn̄ficio tyriace ꝯmedēti ſubueniat̉. Pari mō et aīaꝫ ꝯcupiſcētia carnalis inordinata interficit/ niſi bn̄ficio mr̄imonij ⁊ honeſtate nuptiaꝝ intercipiatur.¶ Nec eſt ſil̓e de extrēa neceſſitate. famīs etdeſiderio feruēti coitꝰ. qꝛ ſi in neceſſitate famis nō ſubueniat̉ ꝑ alienū eſuriēti periretindiuiduū. Non ſic autē ꝑiret ſpecies generis hūani/ ſi nō ſatiſfiat ꝑ coitū alicuiuſcū aliena. Nā ſaluat̉ in alijs. Etiā ip̄e poſſet alit̓ ſaluare ſcꝫ cognoſcēdo ſuā ꝓpͥaꝫ vxorē. ¶ Sed quare ponunt̉ duo p̄cepta circa ꝓhibitōem illiciti coitꝰ .ſ. Nō mechaberis. ⁊ nō ꝯcupiſces vxorē ꝓximi tui. cumvnū ſub alio poſſit ſubintelligi. Et ſil̓r deiſtis duobꝰ. Non furtū facies. ⁊ nō concupiſces rē ꝓximi tui. cū om̄is qͥ furat̉ rem ꝓximi ꝯcupiſcat ⁊ ſic poſſit pͥmū contineriſub ſecūdo. Aug. ſoluit ꝙ in duobꝰ p̄ceptꝭſcꝫ nō mechandi et nō furādi. oīa oꝑa īterdicta ſunt. in alijs autē duobꝰ interdiciturip̄a oīs ꝯcupiſcētia. Et qꝛ vtrobiqꝫ eſt peccatū/ vtrobiqꝫ eſt mandatū ꝓhibitorium.Nec ſil̓r fit ꝓhibitio de volūtate occidēdi.ſed tm̄ de actu. qꝛ naturalit̓ ſunt pni homines ad velle luxuriari ⁊ ad actū luxuriādi.Sil̓r ad volūtatē habēdi alienū ⁊ ad actūſicut ad rapinā ⁊ furtū. Et ideo due ſūt ꝓhibitōnes et data duo p̄cepta ꝓhibitoria.vnū cohibens ip̄am volūtatē. aliud cohibēs ip̄m actū. Nō ſic autē eſt in occidere.qꝛ hō naturalit̓ ab horret tā voluntatē occidendi qͣꝫ actū. Quelibet enī creatura ſuamſpeciē amat/ ⁊ nitit̉ eā ſeruare nō deſtruere. niſi cum extra ſe exit ꝑ furorē ire vl̓ temere ꝯcupiſcētie.¶ Expoſitio ſeptimiprecepti.Eptimū p̄ceptū in ordine pͥncipali ⁊ quartū in ordine eoꝝ q̄ reſpiciunt ꝓximū. quo .ſ. prohibet̉ ledi ipſe ꝓximꝰ in rebꝰ ſibi nō ꝑ legē ꝯiunctis ſedfortuitis. ⁊ eſt iſtud. Nō furtū facies. Eſt
autē furtū ꝯtractō rei aliene īuito dn̄o animo lucrādi. Notāter dicit ꝯtractio. qꝛ qͥsfurtū nō facit niſi oꝑe ꝯtractet. Dicit etiaꝫrei aliene. qꝛ in re q̄ pleniſſime mea eſt nonfacio furtū. Secꝰ aūt ſi qͥs habeat mecuꝫrem ꝯmunē. Dicit inuito dn̄o. qꝛ ſi credatdn̄m ꝑmiſſuꝝ/ ⁊ ſubſit iuſta cauſa ſic credendi. etiā ſi dn̄s nō erat ꝯceſſurꝰ nō tenet̉furto. Si autē nō ſubſit iuſta cauſa ſic credendi; tenet̉ furto. Econtra ſi crederet contractare rē dn̄o inuito. licꝫ etiā ꝯtractet domino volēte/ peccat tn̄ mortalit̓ ⁊ furtū facit. qꝛ in pctīs ꝯͣhēdis ⁊ ꝯmittēdis intentio principalit̓ attendit̉. ¶ Dicit etiā aīo lucradi. qꝛ ſi qͥs ancillā alienā in meretricemrapuerit nō lucri ſed libidīs cauſa. furtuꝫꝓprie nō facit. ſecus aūt ſi eā rapiat vt vēdat. ¶ Et nota ꝙ ī extrema neceſſitate excuſat̉ fur. qꝛ tēpore tāte neceſſitatis oīa ſūt cōmunia. ¶ Et intellige ꝙ ſub noīe furti ītelligit̉ ꝓhibita oīs vſurpatio illicita rei aliene. anīo dico lucrādi. qual̓ eſt rapina. vſura. negociatio fraudulēta ⁊ hmōi. ¶ Et nota ꝙ nō dicit. Nō facies rapinā/ qͣꝫuis raꝑe ſit generaliꝰ qͣꝫ furari. Nam oīs qͥ furatur rapit et nō ecōuerſo. Qd̓ fecit ideo. qꝛiudei qͥbꝰ hmōi p̄cepta data ſunt ꝓnioresſunt ad furtū qd̓ eſt occultū/ qͣꝫ ad rapinaꝫvbi teſtis adeſt. ⁊ iō occurrēdo magꝭ ꝑiculoſo furtū in ꝓhibitōe noīauit nō rapinā.Uoluit tn̄ a ꝑte totū intelligi. vtpote ꝑ furtū omnē rei altene vſurpatōem. ¶ Per hocetiā ꝓhiberi videt̉ ne fiant violētie ⁊ nimieexactōes ⁊ tallie pͥncipū ⁊ militū ī populū ſuū. qꝛ hoc videt̉ rapina eſſe et ſpēs furti. Propter qd̓ dicit̉ Eſa. i. Principes tuiinfideles ſocij furum. Sed circa hoc diſtīguit̉ ab aliqͥbꝰ. qͥa aūt tallie iſte fiūt ſuperẜuos aut ſuꝑ colonos terre. ſi ſuꝑ ſeruoscū nihil habeat niſi nomīe dn̄i ſui videt̉ ꝙdn̄s ſeruū ſuū talliare poſſit et onerare qͥntuncūqꝫ vult. Pōt tn̄ dn̄s nimis angariādo ſeruū ſuū/ nimiſqꝫ exigēdo ⁊ oppͥmēdoeū ita gͣuiter ſic ꝯtra iſtud p̄ceptū faciēdopeccare. qꝛ iuſticia dei exigit vt vnuſqͥſqꝫre ſua debite vtat̉ Nō tn̄ vt ſit rapīa dicūt.nec oꝑtꝫ de neceſſitate reſtituere. licꝫ pietaſhͦ exigat. Si aūt fiat ſuꝑ colonos t̓re ſiueinhabitātes terrā/ tūc taxanda eſt illaꝝ talliaꝝ ſeu exactionū acceptatio ẜm laborempͥncipis vel militis quē habēt in defenſione illiꝰ terre/ quā ip̄i coloni ſic talliati inhabitāt. ⁊ etiā ẜm expenſas qͣs neceſſe eſt pͥn-
C 3