Druckschrift 
2 (1494) Secunda pars operum Johannis de Gerson
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

Unde Ioh̓. xiiij. Si qͥs diligit me ẜmonem meū ẜuabit. Sed q̄rit̉ qͣlit̓ iſtd̓ poſſet dici pͥmū p̄ceptuꝫ. dilectio dei dicat̉pͥmū mādatū? Matth̓. xxij. Hoc ē (loq̄nſde dilectōe dei) primū et maximū manda. Rn̄det̉ illd̓ mandatū de dilectōe deiidē eſt pͥmo p̄cepto d̓calogi. Iubetpͥmū p̄ceptū decalogi vnū deū coli/ et nihil ei in amore p̄ferri. ſic idem eſt vel equipollet pͥmo mādato. iuxta p̄allegatū Matth̓. xxij. c. Uel p̄t dici dilectio ſpēaledatū ē. ſꝫ radix ſtipes ceterorū. ad qd̓ſcꝫ cetera mādata reducūt̉. Un̄ primūdatū dicit̉ ordine ſꝫ dignitate .i. int̓ cetera p̄cipuū maximū. oīa ꝯp̄hendatExpoſito ſecūdi preceptiEcūdū p̄ceptū cohibet os a periurio/ a blaſphemia/ a mēdacio. eſtiſtud. Non aſſumeſ inuanū nomēdei tui .ſ. falſe vel ſuꝑflue/ vl̓ doloſe nomēdei iurādo vel mētiēdo. vl̓ ip̄m nomē blaſphemādo. vl̓ ꝑuerſe de deo ſentiēdo. Exſi obijciat̉ ẜm iſtā expoſitōeꝫ iſtd̓ ꝑtinetad qͥntū p̄ceptū ſcd̓e tabule .ſ. ad illd̓ Nonloquaris ꝯͣ ꝓximū tuū falſum teſtimoniūvbi agit̉ de ꝑiurio? Dic iurās falſū duplicit̓ peccat. Prīo .ſ. ꝯͣ ꝓximū ſuū decipiēdo. et iſto ex ꝑte ꝟbi qd̓ ordinatū ēad ꝓximū. et ad hoc cadit ſub dicto qͥnto mādato ſeu p̄cepto ſcd̓e tabule Itē ſecūdo peccat inuocādo ad ꝯfirmatiōem falſitatis vel deceptōis teſtē diuinā veritateꝫ. iſto peccat ī deū. ad hr̄ ſub iſtoſcd̓o mādato ſeu p̄cepto pͥme tabule. ſcꝫ īiſto loco. Nec enī habebit dn̄s hoīem inſontē .i. innocentē ſcꝫ qͥn apud deū nocētꝭpenas exoluat. ſcꝫ aſſumpſerit nomē deifruſtra. Unde Deut̓. v. vſurpabis nomen dei fruſtra. qꝛ erit impunitꝰ ſuꝑre vana nomē dei aſſumpſerit. Uel habebit dn̄s inſontē .i. innocentē. hoc ē a culpa immunē aſſumpſerit nomē d̓i fruſtra. quia vt habet̉ Ecci. xxiij. Uir multūiurans replebit̉ īiqͥtate/ et diſcedet a domo eiꝰ plaga. Sed qͥd dicet̉ de iſtis magnatis et ſecl̓aribꝰ ꝯſuetudinē habent iurandi/ nunqͥd trāſgrediunt̉ iſtud p̄ceptumſeu mādatū/ peccāt mortalit̓? Aliqͥ rn̄dētdiſtinguēdo dicētes ꝑiuriū multiplicit̓dicit̉. ſcꝫ indiſcreta iuratio. vtpote qn̄ qͥsinutilit̓ iurat verū. vel qn̄ ſine deliberatiōe

iurat/ et tunc credūt eſſe mortale pctm̄.Nam tūc fit p̄ter p̄ceptū ſed ꝯtra preceptū niſi forſan nimia eſſꝫ aſſuefactio. Alio ſumit̉ ꝑiuriū vbi vel qn̄ qͥs iurat cumdelib̓atōe illd̓ qd̓ iuramēto eſſꝫ aſſerēdū/īmo nec ſimplicit̓ dicēdū ſeu loq̄ndū. ſedpotiꝰ oppoſitū. tūc credit̉ mortl̓e pc̄tꝫAlij diſtinguūt dicētes/ ꝑiuriū multipliciter dicit̉. Uno falſa iuratio. ſi fiatex ignorātia/ adhibita tn̄ pͥus diligētia debita eſt peccatū. Sed ſi fiat adhibita diligētia debita/ pctm̄ qͥdem eſt ſꝫ veniale. Si aūt falſa iuratio fiat ſciēter. vtpote mendaciū iuramento ꝯfirmat̉/ tūc niſi tm̄ iocādo fieret. ſemꝑ eſt pctm̄ mortale.Alio modo dicit̉ ꝑiuriū trāſgreſſio iuram̄ti iam facti. qd̓ ſi fuit licitū ſꝑ eſt ip̄a tranſgreſſio mortale pctm̄. Si ꝟo illicitū. trāſgreſſio illiꝰ eſt pctm̄. ſed illd̓ illicitū ſcienter iuraſſe fuit pctm̄. Tercio d̓r ꝑiuriū indiſcretū iuramentū. qd̓ ponunt (niſialia aggͣuaret circūſtantia) veniale pctm̄. Itē nomen dei pr̄is eſt filiꝰ. qꝛ ip̄m pr̄eꝫnotificat. Nomen dei ī vanū aſſumit qip̄m xp̄m purā creaturaꝫ ponit ſeu aſſerit.qꝛ ſic ponit ip̄ꝫ eſſe vanū vl̓ vanitatē. Un̄ad Ro. viij. Uanitati ſubiecta eſt oīs creatura. Sed xp̄s ꝟitas ſit. vn̄ Ioh̓. xiiij.Ego ſū via vitas et vita nll̓atenꝰ pot̓itvanitas. ſic pura creat̉a Quid abſurdiꝰ qͣꝫ illā firmiſſimā ꝟitatē poner̄ vāitatē/ illd̓ v̓bū v̓tuoſū ſuſtētās oīa (vt hr̄ Heb̓.i.) ponere vanū et ſuſtentatū? Deniqꝫ tercio nomē dei aſſumit ille in vanū nomen xp̄i; vnde dicit̉ xp̄ianꝰ/ pctm̄ vanuꝫreddit et mortuū. Nomen qͥppe ſuꝑ hoīeſſcriptū vt viuāt ip̄i. iuxta qd̓ loqͥt̉ chriſtuſApoca. iij. Et ſcribā ſuꝑ nomē dei mei nomē ciuitatis dei mei noue hierl̓m/ quedeſcēdit de celo a deo meo nomē meumnouūm.Expoſitio tercū pre8Erciū p̄ceptū ꝑtinēs ad deū co­ Ihibēs trāſgreſſiōꝫ ī oꝑe ē. MemēAto vt diē ſabbati ſctīfices. id ē ſanctu et feriatū habeas. ceſſando ab om̄i oꝑeſeruili. Ubi nota inqͣꝫtū ſabbatū deſignat qͥetē int̓iorē a prauis affectōibꝰ/ exteriorē ab oībꝰ ẜuilibꝰ/ p̄ter illiꝰ diei det̓minatōem/ morale eſt p̄ceptū ſcpͥtū in corde hūano. ſicut alia decalogi mandata ſeu

A