De decē preceptis
XAV
auguſtini ſeqͥt̉ cōis opinio. ꝙ enī Aug. ponit tria eſſe ī vna tabula et ſeptē in alia. hocmagis dicere videt̉ ꝓ dignitate qͣꝫ ꝓ ſcriptura. eo ꝙ tria ꝑtinent ad dilectōem dei ⁊ ſeptem ad dilectōeꝫ ꝓximi. Un̄ ſi ꝯſiderent̉ip̄e tabule et eaꝝ ſcpͥtura in ſe ſicut ꝯſiderāthebrei et ioſephus. ſic vtraqꝫ tabula ꝯtinebat qͥnqꝫ mādata ſeu p̄cepta. Si aūt ꝯſiderent̉ ẜm reſpectū et relatōeꝫ eoꝝ ad que dicta mādata ordīabāt. cū tria ordinent̉ addeū/ ⁊ ſeptē ad ꝓximū/ poterit tali fine ꝯſiderato dici tria eē in vna et ſeptē ī alia.Expoſitio preceptorum legis. Et primo primi.Unc autē accedendū eſt ad exMpoſitōem ſinguloꝝ p̄ceptoꝝ Etcum lex p̄ceptoꝝ poſita ſit ꝓpt̓trāſgreſſiōes cohibēdas (vt ptꝫad Gal̓. iij. et triplicit̓ trāſgreſſio fiat. ſcꝫcorde ore ⁊ oꝑe. et hͦ qͥdeꝫ tā qͦ ad deū qͣꝫ etiam qͦ ad ꝓximū. vt ꝑfecta ſit cohibitio trāſgreſſiōis. ꝑfecta ponit̉ lex ꝓhibitōis. et ſicmandatoꝝ ſeu p̄ceptorū ſubſeqͥt̉ iniūctio.Et pͥmo qͣꝫtū ad deū ꝓhibet pͥmū p̄ceptūcor ab idolatria. vt deꝰ .ſ. diligat̉ toto cordeEſt enī de colēuo deo Et colere deū vt dic̄gloſa. eſt ſeſe toto mentꝭ affectu illi mācipare. et eſt iſtd̓. Nō habebis deos aliēos corāme. q. d. Me habeb̓ deū nō alienū. Exponenſqꝫ qd̓ dixit deos; ſubdit. Nō facies tibi ſculptile .i. imaginē ſculptam. qd̓ vocatAugꝰ idolū. neqꝫ ſil̓itudinē oīm q̄ in celoſunt deſuꝑ. et q̄ in t̓ra deorſum ⁊c̄. q̄ expoſitio eſt v̓bi p̄cedētꝭ. Uel ẜm Orige. ſculptile ſiue idolū eſt qd̓ nō hꝫ ſil̓itudinē in natura ſicut chymera. Sil̓itudo aūt ē eoꝝ q̄aliquā habēt in natura ſil̓itudinē. vt imago hoīs vel bouis ad verū hoīeꝫ vl̓ ad verum bouem. qd̓ videt̉ ꝑ hoc quod ſeqͥt̉. q̄ īcelo deſuꝑ ⁊ q̄ in terra deorſum. ¶ Sed exhoc videt̉ ꝙ ꝓhibeant̉ imagines q̄ ad litterā ſculptilia ſunt. qꝛ ſculpunt̉? Sꝫ rn̄det̉.ꝙ ante incarnatōnem qn̄ data fuit hec lexnulla ī ligno vl̓ ī lapide ſculpi potuit īcorꝑalis dei imago. quia imago ſpūs fingi n̄p̄t. et ꝓpt̓ea ante incarnatōem reprobandeerāt imagines. Sed qꝛ hͦ fieri potuit poſtincarnatōeꝫ filij d̓i. ꝓpt̓ hͦ extūc fieri ꝯcedūtur. ⁊ ab ip̄o qͥdem qͥ legē tulit ⁊ diſpēſarepotuit .ſ. chriſto. Un̄ refert Damaſ. ꝙ xp̄sabagaro regi miſit in pāno imaginē ſuameo ꝙ pictor ab eodē rege miſſus ad depin-
gendū imaginē chriſti nō poterat vultuꝫeiꝰ p̄ claritate intueri. vt eiꝰ ſingula lineamta ⁊ mēbra ꝓpͥe deſcriberet. Sed qꝛ hec reſpōſio nihil oīno apd̓ vnū populū iudeuꝫvaleret. qm̄ nr̄as imagines rep̄hēdūt. ideoalit̓ dici p̄t ꝙ nō ſimplicit̓ ꝓhibent̉ om̄inofieri imagines. Unde Beda. Imagīes fieri nulla lr̄a diuīa vetuit. haꝝ etenī aſpectꝰmultū ꝯpunctōis ſolet p̄ſtare ꝯtuentibꝰ. ⁊eis qͥ lr̄as ignorāt quaſi viuā de xp̄i paſſion exhibēt recordatōem. Salomō em̄ inſtinctu diuīo fecit eas in tēplo dei. Sꝫ oīno ꝓhibent̉ fieri ad hūc vicꝫ finē vt adorētur et colant̉. Unde ſeqͥt̉. Neqꝫ adores neqꝫ colas ea. Ad adorandū igit̉ ⁊ colenduꝫꝓhibent̉ imagines fieri. Nos aūt nō adoramꝰ imagīes. ſed refert̉ honor ⁊ adoratioad imaginatū .ſ. ad deū vl̓ ad ſanctū eiꝰ cuius eſt imago. vt dicit Aug. li. iij. de doct̉na xp̄iana. ¶ Seqͥtur. Nō adorabis neqꝫcoles. Inter q̄ ſic diſtingue. Nō adorabisſcꝫ veneratōe corꝑis. vt inclinādo eis/ velzenuflectēdo. Neqꝫ coles .ſ. affectōe mentꝭUnde glo. Aliud eſt colere. alid̓ ē adorare.Poteſt qͥs inuitꝰ vl̓ adulādo regibꝰ idolatris vel tormētis victꝰ adorare cū tn̄ ſciatidolū nihil eſſe. ⁊ ſic nulla mētis affectōnead idolū moueri. ⁊ ꝑ ꝯſeq̄ns nͨ colere. Colere enī eſt toto mentis affectu ⁊ ſtudio mācipari. ¶ Sequit̉. ego enī / diſcretiue dic̄. q.d. Ego nō aliꝰ. Sū dn̄s. ⁊ ideo timēdus.Deꝰ tuus. ⁊ ideo diligēdꝰ. Fortis zelotes.id ē diligēs amator. Un̄ Deut̓. v. Deꝰ tuꝰdeus emulator viſitās .ſ. puniendo iniqͥtates patrū .ſ. nō cuſtodientiū p̄cepta data/ īfilios .i. puniēs etiā ip̄os filios ſi pr̄es iſtanō cuſtodierint. Puniunt̉ enī qn̄qꝫ filij ꝓpctō patris tꝑaliter/ nō eternalit̓. Et ſic intellige illud Ezech̓. xviij. Filiꝰ nō portabitiniqͥtatē pr̄is ⁊c̄. ſcꝫ eternalit̓. Uel viſitāspeccata patrū in filios etiā eternal̓r. Nonautē qꝛ ſunt peccata patꝝ. ſed qꝛ ſunt pctāfilioꝝ imitantiū pctā patꝝ. Uſqꝫ in terciā⁊ qͣrtā generatiōem. Hoc dicit qꝛ qn̄qꝫ ſolent pr̄es in terciā ⁊ qͣrtā generatōem viuere. ⁊ plerūqꝫ filioꝝ vel nepotū ſuoꝝ moleſtiꝰ ferre cruciatꝰ qͣꝫ ꝓpͥos. Eoꝝ qͥ oderuntme .i. peccatoꝝ et malorū. ⁊ faciens miſericordiā in ml̓ta milia .i. in omnes. Et ponit ibi finitū numeꝝ ꝓ infinito. Diligentibus me ⁊ cuſtodiētibꝰ p̄cepta mea Iſte terminꝰ et ponit̉ ibi expoſitiue ꝓ id ē cuſtodiētibus. Qui enī diligit deū p̄cepta eiꝰ ẜuat.
C