De articulis fidei
LL
Tractatus primusde articulis fidei. Et primo quid ſit ſymbolū et vnde dicatur.Ymbolū ē omniū credendoꝝ ad ſalutē ſpectātiū ꝯpendioſa collectio. Quoniam vt ait Caſſianꝰ lib̓. vi. qͥcqͥd ꝑ vniuerſum diuinoꝝ voluminū corpꝰ īmenſa diffundit̉ copia/ totū in ſymbolo colligit̉ breuitate ꝑfecta. Dicit̉ autē ſymbolū a ſyn qd̓eſt con. et bole qd̓ eſt ſentētia. qͣſi collectioſententiaꝝ. Uel vt alij volūt a ſyn qd̓ ē cō.⁊ bolū qd̓ eſt fruſtū. qͣſi fruſtoꝝ .i. capitulorū vl̓ particl̓aꝝ fidei collectio. Scd̓m papiā ſymbolū eſt collectio aut pactū vl̓ placitū qd̓ fit homini cū deo.¶ Quid ſit articulusfidei et vnde dicat̉.St aūt articulꝰ ẜm Richardumde ſctō victore indiuiſibil̓ veritasde deo. artans nos ad credendum¶ Dicit̉ in dicta deſcriptōe ꝟitas indiuiſibil̓. qꝛ articulꝰ nō diuidit̉ ſed ſtat in eo indiuiſio credibiliū. Articulꝰ enī de ſe inqͣntū articulꝰ nō eſt reſolubil̓ in articl̓os ſiuein credibilia. ꝑuerſitate tn̄ hereſum inualeſcente q̄dam qͣ cōiungebāt̉ ī ſymbolo apoſtoloꝝ poſtea oꝑtuit diuidi. Uerbi gratia.Dicebant qͥdā chriſtū nō verū eſſe hominē neqꝫ vere natū. Alij autē dicebāt ve natū ſed nō vere cōceptū de virginē. ſꝫ corpꝰattuliſſe de celo. Un̄ ſctī pr̄eſ vnū articulūī duos diuiſerūt. vt vnꝰ eſſet articulꝰ de cōceptōe. aliꝰ de v̓a eiꝰ natiuitate. Et ꝯſimiliter in alijs ex alia cauſa diuiſis. Et ita ly īdiuiſibilis in quibuſdā articul̓ pͥuat actūdiuiſiōis et poſſibilitatē. in qͥbuſdā priuatſolū actum. ſic .ſ. quia ſunt qͥdā articuli qͥẜm aſſignatōem apl̓icā nō diuidunt̉. pn̄ttamē diuidi. Et ſunt qͥdaꝫ articuli qͥ neqꝫdiuidūt̉ neqꝫ diuidi poſſēt. ¶ Et nota ꝙ indicta deſcriptiōe dicit̉ de deo/ cum tn̄ articulꝰ aliqͥs prima facie videat̉ eſſe de creatura. Uerbi gr̄a. Carnis reſurreetōnem. Uerūtn̄ om̄is articulꝰ pͥncipalit̓ de deo ē. vnde reſpectu articuli īmediate tacti dic̄ Damaſcenꝰ. Non credimꝰ reſurrectōem futurā niſi diuīa virtute .ſ. cooꝑante. Unde ⁊ hͦcredit fides catholica .ſ. ꝓmiſſaꝫ reſurrectionē diuina efficiendā v̓tute. Et ſic patꝫ ꝙ
iſte articulꝰ de deo eſt. qꝛ de diuina virtutenr̄am reſurrectōem oꝑante. Iſto mō om̄sarticulos qͥ vident̉ eē de creatura; facile cōtingit reducere ad diuinā virtutē. et ita addeū. ¶ Itē in dicta deſcriptōe dicit̉ artansnos ad credendū. Et tn̄ voluntas libera ēnec poteſt cogi vel artari. Sed qͣꝫuis ī volendo ⁊ cōſentiēdo nō poſſit volūtas cogiqꝛ qͦ ad hͦ libera eſt; pōt tn̄ allici et trahi incognoſcēdo. qm̄ ſi intellectui bn̄ diſpoſitoinfundat ſe ꝟitas ip̄m ītellectū illumināſ;neceſſe eſt veritatē cognoſcere/ et ꝑ ꝯſequēſallicere. et tūc trahit̉ ad ꝯſentiendū agniteꝟitati. Unde Augꝰ. Herba trahit ouem.Hoc mō artat nos articulꝰ ad credenduꝫUn̄ qͥdam/ artās .i. trahēs.Diuiſio ⁊ expoſitioarticuloꝝ fidei. Et primo pͥmi.Iuidit̉ aūt ⁊ diſtinguit̉ ſymboluꝫ Fp̄cipue apl̓oꝝ in duodecim articulos ẜm numeꝝ duodecim apl̓oꝝ/qͥ ꝯtulerūt credēda. qꝛ ip̄i hͦ ſymbolū ꝯpoſuerūt. Scd̓m alios ꝟo diuidit̉ ī qͣttuordecim / vt patebit infra. ¶ Unꝰ articulꝰ ⁊ pͥmus attribuit̉ pr̄i ẜm pͥorē modū. ſex att̄buūt̉ filio. ⁊ qͥnqꝫ ſpūiſctō ¶ Primꝰ āt qͥ att̄buitur patri eſt iſte. Credo in deū patremomnipotentē creatorē celi et terre Ubi pͥmo nota differentiā inter credere deū/ ⁊ credere deo ⁊ credere in deū. Quia ẜm Auguſtinū credere deo eſt verbis eiꝰ ſiue ſcripture ſacre fidē adhibere. Credere deumeſt credere deum eſſe. ſcilꝫ quia eſt. Credere in deū eſt credēdo deū fide et affectioneſiue fide operāte per dilectiōem/ tendere inipſum. ¶ Igit̉ expone ſic. Credo in deuꝫ.ſcꝫ ſingulariter. quia in vnum deū. UndeDeutero. vi. Audi iſrael dn̄s deus tuꝰ devnus eſt. ¶ Patrē quod hic ꝑſonaliter tenetur. quia ſubiūgit/ filiū eius. In oratōevero dn̄ica tenet̉ ly pater eſſentialiter/ vbiagit̉ de paternitate/ vel adoptōis qua paternitate ipſa trinitas eſt pater bonoꝝ/ velcreatōnis qua paternitate tota trinitas pater eſt tam bonoꝝ qͣꝫ malorū. ẜm illd̓ Deuteron̄. xxxij. Nunquid nō ip̄e eſt pater tuꝰqui poſſedit te et fecit ⁊ creauit te. ¶ Om̄ipotentē appropriate. qͣꝫuis eī filius ſit oīpotens et ſpūſſctūs. omipotenſ tn̄ quādoponit̉ appropriate attribuit̉ patri. ſicut ſapientia filio. et bonitas ſpūiſancto. ¶ Creatorē celi et terre. Ad litteraꝫ ſumme nature
B 5
M